بانکهای ناتراز نزدیک خط پایان یا تنفس مجدد؟!
بانک مرکزی سال گذشته ددلاینهای سختگیرانهای را برای اصلاح یا انحلال بانکهای ناتراز تعیین کرد؛ اینک با انتشار تدریجی صورتهای مالی ۱۴۰۴، نوبت به ارزیابی عملکرد این بانکها و میزان پایبندیشان به برنامههای اصلاحی رسیده است.
پرونده بانکهای ناتراز و چالشهای عمیق ترازنامهای آنها، سال گذشته به یکی از داغترین و حیاتیترین محورهای سیاست پولی کشور تبدیل شد. محمدرضا فرزین - رئیسکل وقت بانک مرکزی - با اتخاذ موضعی قاطع اعلام کرده بود که دیگر جاده یکطرفه خلق نقدینگی و ناترازی بانکها از جیب بانک مرکزی قابل تمدید نیست و برای بانکهای مشمول، ضربالاجلهای مشخصی جهت اصلاح ساختار، افزایش سرمایه یا در نهایت ورودشان به مرحله گزیر (انحلال) تعیین شد.
بانک مرکزی در بسته انضباطی سال گذشته خود تاکید داشت که بانکهای ناتراز باید تکلیف زیان انباشته، اموال مازاد و ناترازیهای نقدینگی خود را روشن کنند. از سوی دیگر، بخش نظارت هوشمند بانک مرکزی نیز مکلف شد تا قدمبهقدم روند بهبود یا وخامت اوضاع در این بنگاههای مالی را رصد کند.
اکنون با ورود به اوایل خرداد ۱۴۰۵، بخش عمدهای از بانکهای کشور صورتهای مالی ۱۲ ماهه حسابرسی شده خود مربوط به سال مالی ۱۴۰۴ را روی سامانه کدال منتشر کردهاند. انتشار این آمارها، در واقع رونمایی از کارنامه عینی سیاستهای اصلاحی بانک مرکزی و تلاش بانکها برای خروج از بحران است.
بررسیهای اولیه نشان میدهد که جراحیهای انضباطی سال گذشته، تأثیرات ملموس اما دوگانهای بر جا گذاشته است. برخی از این بانکهای ناتراز توانستهاند در فاز عملیات سالانه، ترمز زیاندهیهای نجومی را بکشند و هزینههای خود را تا حد زیادی مهار کنند که این امر، نشانهای از تاثیرپذیری آنها از اهرمهای نظارتی است. در سوی دیگر ترازنامه اما ارثیه شوم سالها زیان انباشته و سقوط حقوق مالکانه به ارقام منفی، همچنان پایداری این بانکها را تهدید میکند.
بانکهای آینده، سرمایه، دی، ایرانزمین، سپه و موسسه اعتباری ملل طبق آخرین گزارش بانک مرکزی باید ناترازیهای خود را با انجام اقداماتی چون فروش داراییها هرچه سریعتر اصلاح میکردند که در همین راستا، بانک آینده به دلیل عدم توانایی برای بهبود شرایط خود وارد فرایند گزیر شد (با بانک ملی ادغام شد) و اداره موسسه اعتباری ملل نیز به هیات سرپرستی واگذار شد.
سایر بانکهایی هم که ناترازی آنها به طور رسمی اعلام شد، باید دید آیا توانستهاند شرایط خود را اصلاح کنند یا به آینده بانک آینده دچار خواهند شد.
بانکهای دی و ایران زمین از جمله بانکهایی هستند که بر اساس آخرین آمار موجود، در راستای بهبود وضعیت ترازنامهای خود اقدامات قابل توجهی را انجام دادهاند. از همین رو بر اساس آخرین آمار منتشر شده در سامانه کدال، وضعیت این بانکها بررسی خواهد شد. البته طبق آخرین مشاهدات ایسنا، فعلا آمار بانکهای ملی، سپه و موسسه اعتباری ملل در شرایط فعلی کشور، روی سایت کدال قابل مشاهده نیست.
