از درس‌آموخته‌های هاب‌های پتروشیمی تا باور به نبوغ مهندسی جوانان ایرانی:
معماری استراتژیک در عصر گذار انرژی
توسعه صنعت انرژی ایران به تکمیل زنجیره ارزش، تقویت ساخت داخل و استفاده از توان مهندسی و نیروی متخصص نیاز دارد.
مدیرعامل و نایب‌رییس هیات‌مدیره شرکت طراحی مهندسی پارس پنگان با تشریح رویکرد این شرکت در صنعت تجهیزات نفت، گاز و پتروشیمی، بر ضرورت توسعه زنجیره ارزش، تقویت ساخت داخل، افزایش توان مهندسی و استفاده موثرتر از ظرفیت نیروی انسانی متخصص تاکید کرد.
یونس نظری با اشاره به تجربه حضور خود در مجموعه‌های صنعتی و زیرساختی، توسعه صنعت انرژی را نیازمند نگاهی زنجیره‌ای دانست؛ نگاهی که در آن موضوعاتی همچون تامین خوراک، توسعه بالادست، فرآورش، تولید محصولات با ارزش‌افزوده، تجهیزات تخصصی و زیرساخت‌های انتقال، اجزای یک منظومه واحد تلقی شوند.
به گفته وی، بخش قابل‌توجهی از ظرفیت ایجادشده در صنعت پتروشیمی کشور طی دهه‌های گذشته بر تولید محصولات پایه متمرکز بوده است. این رویکرد در مقطع شکل‌گیری بسیاری از مجتمع‌های بزرگ، متناسب با منابع در دسترس و ضرورت افزایش ظرفیت تولید بود اما تداوم آن بدون توسعه صنایع پایین‌دستی و زنجیره‌های تکمیلی، اقتصاد صنعت را در معرض نوسانات بازار جهانی قرار می‌دهد.
نظری توسعه پارک‌های شیمیایی تخصصی، صنایع پایین‌دستی و پیوند میان شرکت‌های صنعتی، مراکز علمی و مجموعه‌های مهندسی را از الزامات عبور از این وضعیت عنوان کرد و افزود که تکمیل زنجیره ارزش، نیازمند هماهنگی میان سیاستگذار، سرمایه‌گذار، تولیدکننده، شرکت‌های مهندسی و دانشگاه است.
مکران؛ ضرورت طراحی یک هاب صنعتی جدید
مدیرعامل پارس پنگان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تجربه فعالیت در مناطق صنعتی ماهشهر، عسلویه و مکران، ظرفیت‌های سواحل مکران را فراتر از ایجاد واحدهای تولیدی جدید ارزیابی کرد.
وی دسترسی به آب‌های آزاد، ظرفیت‌های لجستیکی و امکان طراحی زیرساخت‌های جدید را از مزیت‌های این منطقه دانست و تاکید کرد که توسعه صنعتی مکران باید از ابتدا با نگاهی جامع دنبال شود؛ به نحوی که صنایع بالادستی و پایین‌دستی، زیرساخت‌های حمل‌ونقل، مراکز علمی و فناوری و الزامات زیست‌محیطی در یک چارچوب واحد دیده شوند.
به اعتقاد نظری، تجربه ماهشهر و عسلویه می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری برای نسل جدید هاب‌های صنعتی کشور باشد، مشروط بر اینکه توسعه مناطق جدید صرفا به افزایش ظرفیت تولید محصولات پایه محدود نشود.
ناترازی گاز؛ ضرورت نگاه زنجیره‌ای به صنعت انرژی
نظری همچنین ناترازی گاز را مساله‌ای فراتر از صنعت پتروشیمی دانست و گفت استمرار فعالیت صنایع گازمحور، بدون پایداری تولید و انتقال گاز امکان‌پذیر نیست.
نظری بر همین اساس، مشارکت صنایع و هلدینگ‌های بزرگ در پروژه‌های توسعه بالادست، جمع‌آوری گازهای همراه، تقویت فشار و توسعه زیرساخت‌های گازی را یکی از ظرفیت‌های قابل بررسی برای کاهش بخشی از این ناترازی عنوان کرد.
وی تاکید کرد که حل این مساله مستلزم نگاه یکپارچه به زنجیره تولید، فرآورش، انتقال و مصرف گاز است و نمی‌توان چالش‌های هر بخش را مستقل از سایر حلقه‌ها تحلیل کرد.
تابناک؛ آزمون توان مهندسی و ساخت داخل
مدیرعامل پارس پنگان در ادامه به حضور این شرکت در پروژه تفکیک و تقویت فشار میدان گازی تابناک اشاره کرد؛ پروژه‌ای که در حوزه عملیاتی شرکت نفت مناطق مرکزی ایران اجرا شده و از طرح‌های مهم مرتبط با تولید و تامین گاز در منطقه پارسیان محسوب می‌شود.
براساس توضیحات ارائه‌شده، پارس پنگان در این پروژه تامین بخشی از شیرآلات شامل شیرهای قطع و وصل، شیرهای موتوری و شیرهای دستی را بر عهده داشته و در بخش‌هایی نیز طراحی و ساخت عملگرهای موردنیاز در داخل مجموعه انجام شده است.
نظری، یکی از دستاوردهای فنی این پروژه را طراحی و ساخت چهار سایز و کلاس جدید از شیرآلات برای نخستین بار در پارس پنگان عنوان کرد و گفت این تجربه، ظرفیت شرکت را برای پاسخگویی به نیازهای اختصاصی پروژه‌های صنعتی افزایش داده است.
وی با اشاره به نقش نیروهای مهندسی، تولید، کنترل کیفیت و تکنسین‌های شرکت، تاکید کرد که ساخت داخل زمانی ارزش واقعی پیدا می‌کند که به توسعه دانش فنی و افزایش ظرفیت تولید منجر شود و صرفا به جایگزینی یک محصول وارداتی محدود نماند.
مدیرعامل پارس پنگان همچنین از حمایت گروه سرمایه‌گذاری صندوق بازنشستگی نفت (اهداف) و همراهی هلدینگ صنایع تجهیزات نفت در مسیر اجرای این پروژه به‌عنوان بخشی از پشتوانه سازمانی شرکت یاد کرد.
بومی‌سازی؛ از جایگزینی محصول تا ایجاد توانمندی
یکی دیگر از محورهای مورد‌اشاره نظری، توسعه تجهیزات تخصصی و بومی‌سازی فناوری‌های موردنیاز صنعت نفت و گاز بود.
وی با تاکید بر اینکه تولید تجهیزات پیشرفته صرفا یک فرآیند ساخت نیست، اظهار کرد که محصولاتی مانند شیرآلات کنترلی نیازمند مجموعه‌ای از توانمندی‌ها در طراحی، انتخاب مواد، شبیه‌سازی، فرآیند ساخت، آزمون و کنترل کیفیت هستند و عملکرد آنها به طور مستقیم با کنترل فرآیند و قابلیت اطمینان واحدهای صنعتی ارتباط دارد.
به گفته وی، تجربه توسعه محصولات جدید در پارس پنگان نشان داده است که ترکیب دانش مهندسان جوان با تجربه نیروهای فنی و استادکاران باسابقه می‌تواند زمینه توسعه محصولات تخصصی و کاهش وابستگی به تامین خارجی را فراهم کند.
انضباط مالی در کنار توسعه تولید
نظری در تشریح رویکرد مدیریتی پارس پنگان، انضباط مالی را یکی از پیش‌نیازهای توسعه صنعتی دانست و گفت سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه، تولید و توسعه بازار، بدون مدیریت منابع و گردش مالی شفاف و منضبط امکان استمرار ندارد.
وی ساماندهی فرآیندهای مالی و تجاری، مدیریت هزینه‌ها، پیگیری مطالبات و بازگرداندن منابع مالی به چرخه فعالیت شرکت را از محورهای این رویکرد عنوان کرد.
مدیرعامل پارس پنگان همچنین افزایش هماهنگی میان واحدهای مهندسی، تولید، بازرگانی و مالی و تامین به‌موقع مواد اولیه را از عوامل موثر بر افزایش ظرفیت تولید دانست و تاکید کرد که نتایج حاصل‌شده، محصول عملکرد یک بخش یا فرد مشخص نیست و مجموعه کارکنان در تحقق آن نقش داشته‌اند.
سرمایه انسانی؛ حلقه اصلی توسعه فناوری
نظری در بخش پایانی سخنان خود، سرمایه انسانی را یکی از عوامل تعیین‌کننده در آینده صنعت تجهیزات نفت دانست و اظهار کرد که حفظ نیروی متخصص نیازمند ایجاد محیطی مبتنی بر اعتماد، شفافیت، فرصت رشد حرفه‌ای و مشارکت در تصمیم‌های فنی است.
نظری گفت بخشی از ظرفیت نوآوری در شرکت‌های صنعتی از تعامل مستقیم میان مهندسان، کارشناسان و نیروهای تولید شکل می‌گیرد و ایجاد ارتباط موثر میان تجربه نیروهای باسابقه و دانش نسل جدید می‌تواند به توسعه محصولات و فرآیندهای جدید منجر شود.
وی آینده صنعت انرژی ایران را وابسته به استفاده از ظرفیت شرکت‌های مهندسی، سازندگان داخلی، دانشگاه‌ها و نیروهای متخصص دانست و بر ضرورت پرهیز از نگاه‌های جزیره‌ای و حرکت به سمت همکاری میان حلقه‌های مختلف زنجیره صنعت تاکید کرد.
مدیرعامل پارس پنگان در پایان گفت این شرکت با اتکا به ظرفیت‌های مهندسی و تولیدی خود و حمایت سهامداران در گروه سرمایه‌گذاری صندوق بازنشستگی نفت (اهداف) و هلدینگ صنایع تجهیزات نفت، توسعه محصولات تخصصی و افزایش توان پاسخگویی به نیاز پروژه‌های صنعت انرژی را دنبال می‌کند.
