گونتر گراس؛ جالب‌ترین دایناسور دنیا

0
۳۵۲ بازدید

گونتر گراس که از او به عنوان «جالب‌ترین و تطبیق‌پذیر‌ترین دایناسور» یاد شده از مطرح‌ترین و پرحاشیه‌ترین نویسندگان این سال‌ها بود.

به گزارش ایسنا، ساعاتی پیش ناشر «گونتر گراس» نویسنده و شاعر سرشناس آلمانی برنده نوبل ادبیات اعلام کرد او امروز دوشنبه ۱۳ آوریل در شهر لوبک آلمان از دنیا رفته است.

گراس که بیش از یک سال پیش با دنیای نویسندگی خداحافظی کرد، امروز برای همیشه با زندگی وداع کرد و در پی همین موضوع حوادث مهم زندگی او را مرور می‌کنیم.

گونتر گراس متولد ۱۶ اکتبر ۱۹۲۷ بود و زندگی‌ای مملو از فراز و فرود را تجربه کرد. او در خانواده‌ تقریبا سطح پایینی از پدری خواربارفروش در شهر دانتسیگ کنونی به دنیا آمد. مشتریان مغازه پدرش آن‌قدر فقیر بودند که نمی‌توانستند قرض‌های‌شان را بدهند. خانواده کاتولیک گراس در آپارتمانی بسیار کوچک زندگی می‌کردند. زندگی‌نامه‌نویس گراس در کتاب خود دوران کودکی او را به نقل از وی، «فضایی بین روح‌القدس و هیتلر» توصیف کرده است.

گراس ۱۷ ساله بود که جنگ جهانی دوم درگرفت. او به عضویت حزب نازی درآمد اما دهه‌ها طول کشید تا توانست تجربیاتش را در این زمینه فاش کند. صحبت کردن درباره فعالیت او به عنوان یکی از اعضای حزب نازی به لکه ننگی در زندگی‌اش تبدیل شد. سال ۲۰۰۶ بود که گونتر گراس مجبور شد اعتراف کند در جریان جنگ جهانی دوم کاملا هم بی‌گناه نبوده است. گرچه او تنها یک نوجوان بود، به عضویت حزب نازی درآمده بود. «پوست کندن پیاز» کتابی بود که او در آن از تجربه حضور در حزب نازی نوشت. انتشار این خبر باعث شد بسیاری او را انسانی مزور و دورو بدانند. کتاب «پوست کندن پیاز» افشاگری بزرگ گراس بود که او با آن، نگاه سنگین منتقدان و اهل ادبیات و سیاست را به جان خرید.

گراس که به هنر علاقه‌مند بود، در رشته طراحی گرافیک و مجسمه‌سازی تحصیل کرد و عضو یک گروه جاز شد. او سفرهای زیادی در زندگی داشت، اما سرانجام در سال ۱۹۵۶ در پاریس آرام گرفت و به همراه همسر اولش زندگی معمولی‌ای را در این کشور شروع کرد. در همین دوران بود که استعدادش به عنوان یک نویسنده شکوفا شد.

گونتر گراس اولین رمانش را با عنوان «طبل حلبی» در سال ۱۹۵۹ به نگارش درآورد و پیش از رسیدن به موفقیت و شهرت بین‌المللی، مورد انتقاد شدید جامعه محافظه‌کار آلمان غربی قرار گرفت. «طبل حلبی» به زبان‌های مختلف برگردانده شد و به سینما راه یافت. دقیقا چهار دهه پس از آن، جایزه نوبل ادبیات به گراس اهدا شد.

او در طول دوران نویسندگی‌اش در گونه‌های مختلف نمایشنامه،‌ شعر‌ و ادبیات‌ داستانی قلم می‌زد. «موش و گربه»‌، «سال‌های سگی‌»، «ماده موش»، «قرن من»، «آخرین رقص» و «از دفترچه خاطرات یک حلزون» از جمله مشهورترین کتاب‌های او هستند. شرایط و رخدادهای سیاسی و اجتماعی مهم‌ترین دغدغه‌های گراس بودند که انعکاس آن‌ها در آثارش هوایداست.

او که بومی دانتسیگ بود، به طور ویژه‌ای به رابطه مسالمت‌آمیز بین دو کشور آلمان و لهستان می‌پرداخت.

گرچه بسیاری از منتقدان، کتاب‌های گراس را سنگین و سیاسی می‌دانستند، آثار او در حلقه‌های بین‌المللی ادبی بازار داغی داشت. با همه این احوال هیچ یک از آثار او نتوانست موفقیتی را که «طبل حلبی» برایش به ارمغان آورد، تجربه کند.

به گزارش دویچه وله، گونتر گراس هنرمندی چندوجهی بود که علاوه بر نویسندگی و سرودن شعر، در مجسمه‌سازی و طراحی نیز دستی بر آتش داشت. او گه‌گاه طراحی جلد کتاب‌هایش را خودش انجام می‌داد.

این شاعر و نویسنده در دی‌ماه سال گذشته در مصاحبه‌ با روزنامه محلی «پاسائور نوئه پرس» گفت: من الان ۸۶ ساله‌ام و فکر نمی‌کنم بتوانم از پس یک رمان دیگر برآیم. وضعیت سلامتی‌ام به من اجازه نمی‌دهد مشغول پروژه‌هایی شوم که پنج یا شش سال طول می‌کشند و این زمانی است که باید برای پژوهش درباره یک رمان صرف کرد. این روزها وقتم را با طراحی و نقاشی با آبرنگ می‌گذرانم و از این فعالیت خلاقانه چند متن اولیه تولید شده است.

گراس را بیش‌تر به عنوان یک چپ‌گرای افراطی می‌شناختند که آرای سیاسی‌اش بین مردم دودستگی ایجاد می‌کرد. او که از سال ۱۹۶۱ خود را وقف حزب سوسیال دموکرات کرد یکی از افرادی بود که «ویلی برنت» را در کمپین انتخاباتی سال ۱۹۶۹ حمایت کرد. با این‌که گراس پس از چند سال فعالیت‌های سیاسی‌اش را کاهش داد، همیشه نگاهی انتقادآمیز و موشکافانه نسبت به مسائل سیاسی کشورش و حتی جهان داشت. شهرت بین‌المللی او نیز به پررنگ‌تر شدن اظهارات سیاسی‌اش در رسانه‌ها کمک می‌کرد.

یکی از اقدام‌های انقلابی اخیر گراس انتشار شعری به نام «آن‌چه باید گفت» در آوریل ۲۰۱۲ بود. او در این اثر خط‌مشی و سیاست‌های رژیم غاصب اسراییل و تحریم هسته‌یی علیه ایران را به باد انتقاد گرفت. گراس در این شعر اسراییل را تهدیدی علیه صلح جهانی خواند. چاپ این سروده در سه روزنامه «نیویورک تایمز»، «ریپابلیکا» و «دویچه سایتونگ» خشم مقام‌های اسراییلی را برانگیخت؛ تا جایی‌که ورود این شاعر آلمانی را به سرزمین‌های اشغالی ممنوع اعلام کردند.

این شعر باعث شد برخی گراس را به داشتن افکار ضدیهود متهم کنند. با همه این احوال منتقدان و بزرگان ادبیات جهان او را یکی از توانمندترین راویان قدرت در ادبیات آلمان می‌دانستند. «موریتس رینکه» نویسنده همیشه از او به عنوان «جالب‌ترین و تطبیق‌پذیر‌ترین دایناسور» یاد می‌کرد.

آخرین سخنان جنجالی گونتر گراس حدود دو ماه پیش او را به سوژه رسانه‌ها بدل کرد. روزنامه آلمانی «نووست‌فالیش» به نقل از گراس، بروز جنگ جهانی دیگری را محتمل دانست. این شاعر ۸۷ ساله ظهور شکل جدیدی از درگیری‌ها را دلیل هراس خود از چنین مسأله‌ای بیان کرد. گراس همچنین در بخش دیگری از سخنانش به استفاده از اینترنت برای بلوکه کردن سیستم اقتصادی جنگ‌افروزی و شرایط غیرقابل درکی که در کشورهایی مثل اوکراین و سوریه همچون جنگ‌های کلاسیک در جریان است، اشاره کرد.

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=11690