گسترش دلواپسی به فضای پس از انتخابات اتاق بازرگانی

0
۳۰۸ بازدید

علی شفائی
ماجراها و حواشی هشتمین دوره انتخابات هیات نمایندگان اتاق‌های بازرگانی گویا پایانی ندارد و هم‌چنان با گذشت نزدیک به دو ماه، بخش خصوصی گرفتار این انتخابات است.‏

گذشته از نارضایتی و اعتراض افرادی که در انتخابات موفق نشده‌اند و این که تا چه میزان می‌توان اینان را محق دانست، رفتار گروه دومی که از نتیجه انتخابات خصوصاً در اتاق بازرگانی تهران ناراضی هستند، قابل تعمق و بررسی است.‏
به دنبال ارتقای جایگاه اقتصادی، سیاسی و اجتماعی اتاق بازرگانی در دو دوره اخیر که بخشی از آن مرهون تلاش‌های هیأت نمایندگان دردوره‌های قبلی و بخشی دیگر حاصل توجه دولت یازدهم به بخش خصوصی و نیاز اجتناب‌‌ناپذیر به تقویت آن است، حضور در هیأت نمایندگان اتاق‌های بازرگانی بیش از پیش مورد توجه فعالان بخش خصوصی قرارگرفت.‏
اما آن‌چه مسلم است، همه عمل‌کرد اتاق بازرگانی در چارچوب هیأت نمایندگان قابل بررسی نیست و تداوم حضور برخی افراد و تفکرات موجب شده تا برای برخی افراد و گروه‌‌ها منافعی در چارچوب اتاق بازرگانی تعریف شود، منافعی که با تغییر ناگهانی هیات نمایندگان و البته هیأت حاکم اتاق بازرگانی مورد تهدید قرارگرفته‌است.‏
اگرچه طی هفت دوره فعالیت اتاق‌های بازرگانی ترکیب هیات نمایندگان تغییرات زیادی داشته است، اما این تغییرات به تدریج شکل گرفته و بعضا با تغییر نمایندگان، تفکر قالب حفظ شده‌ بود، روندی که موجب شده افرادی که به انحاء مختلف منافعی در اتاق بازرگانی برای خود تعریف کرده بودند، همچنان در جایگاه خود باقی بمانند.‏
اما انتخابات دوره هشتم فارغ از نتیجه‌ای که داشت به منزله تحولی بزرگ برای اتاق‌های بازرگانی‌ خصوصا اتاق تهران است، چراکه تغییر پیش آمده تنها به جابجایی افراد منتهی نشد و تفکر غالب بر هیأت نمایندگان نیز کاملا تغییر کرد.‏
با اعلام نتیجه انتخابات بسیاری از آنان که از قبل در اتاق ذینفع بودند به امید حفظ برخی کرسی‌ها در هیات رئیسه، تلخی شکست را نادیده گرفته و به حمایت از منتخبین روی آوردند تا شاید از این طریق بتوانند در رأی و نظر ایشان اثرگذاشته و به‌رغم حضور اقلیتی در هیأت نمایندگان در حاکمیت اتاق سهیم بمانند.‏
انتخاب هیأت رییسه اتاق تهران که البته آن هم در نوع خود چون نتیجه انتخابات بی‌سابقه بود و برخلاف انتخابات پرهیاهوی هیأت نمایندگان، هیأت رییسه به شیوه‌ای جدید و به صورت رأیزنی در جمع گروه پیروز انتخاب شدند.‏
با مشخص شدن هیات رییسه و برخلاف انتظار گروهی از افرادی که تا پیش از این به گونه‌ای رفتار می‌کردند که گویی از نتیجه انتخابات ذوق‌زده ‌شده‌اند،‌ رفتاری متفاوت پیش گرفتند و به جمع مخالفان و معترضان انتخابات و هیات نمایندگان دوره هشتم پیوستند.‏
حال این سوال مطرح است که در جریان انتخاب هیأت رییسه چه اتفاقی افتاد که نظر اینان تغییر کرد و انتخاباتی که تاکنون آن را بی نظیر توصیف می‌کردند و معترضان را مورد انتقادات شدید قرارمی دادند، ناگهان به انتخاباتی ضعیف تبدیل شد و هیأت نمایندگان مشروعیتشان را از دست دادند.‏
چه شد که ناگهان جمعی از حامیان اتاق بازرگانی به دلواپسان وضعیت بخش خصوصی تبدیل شدند و آینده بخش خصوصی با این اتاق بازرگانی را سیاه پیش‌بینی کردند.‏
در نگاهی به آن‌چه در دوره‌های قبلی در اتاق بازرگانی جریان داشته شاید بتوان برای این سؤال پاسخ‌‌هایی جستجوکرد.‏
وجود برخی جریان‌های انحصاری در امور اداری و خدمت‌رسانی اتاق بازرگانی که برای سال‌ها در اختیار افراد یا گروه‌های خاص بوده و امروز ممکن است با تغییر هیأت نمایندگان و تصمیم‌گیران اتاق تغییرکند، شاید اولین و جدی‌ترین پاسخی است که می‌توان برای این سوال پیداکرد.‏
شفاف‌شدن برخی روابط و زیرپا گذاشتن ضوابط مورد دیگری است که شاید با این تغییر اتفاق بیفتد و برخی افراد را زیر سوال ببرد، گزینه‌ای که برای قرارگرفتن پیش روی این سوال چندان دور از ذهن نیست.‏
در کنار وجود چنین مواردی می‌توان با بررسی ساختار هیأت نمایندگان دوره هشتم اتاق بازرگانی تهران به نوعی دیگر به این سوال پاسخ داد.‏
در حالی‌که تا کنون اتاق بازرگانی و مدیریت و حاکمیت آن در اختیار بدنه بازار و تجار بوده است، اما در این دوره طیف دیگری از فعالان اقتصادی موفق به ورود به اتاق بازرگانی شده‌اند، گروهی که بیشتر به جامعه صنعتی کشور نزدیک است.‏
در نگاهی به شکل‌گیری خانه صنعت و معدن، این تشکل در سال ۱۳۷۷ با حمایت وزارت صنایع وقت به عنوان تشکلی که بتواند در برابر اتاق بازرگانی قد علم کند شکل گرفت،‌ اما با گذر زمان و تغییر دولت‌ها این تشکل تضعیف شد و هیچ‌گاه نتوانست در جریان قدرت حتی به چند قدمی اتاق بازرگانی برسد.‏
به دنبال افزایش قدرت و ارتقای جایگاه اتاق بازرگانی، نگاه اولیه تغییر کرده و اهالی خانه صنعت و معدن به جای رویارویی با اتاق بازرگانی، نفوذ و فتح آن را در دستور کار قراردادند.‏
اگرچه در دوره‌های قبل این مهم تحقق نیافت و تعداد اندکی از صنعتگران خانه موفق به ورود به هیات نمایندگان اتاق‌ها شدند، اما دراین دوره سهم اعضای خانه صنعت و معدن در هیأت نمایندگان اتاق‌های بازرگانی افزایش چشمگیری داشته و گردهم آمدن ایشان در اتاق بازرگانی ایران به منزله پیروزی بزرگی برای تفکری است که خانه صنعت و معدن را با هدف رویارویی با اتاق بازرگانی ایجاد کرده‌است و این موضوع نیز می‌توان گزینه‌ای جدی باشد برای شکل گیری جریانی که امروز به مخالفت با اتاق بازرگانی جدید روی آورده‌است.‏

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=12123