گزارش ویژه “جهان اقتصاد از یک دهه ریاست بر سازمان بورس اوراق بهادار : نگاهی به عملکرد صالح آبادی از زاویه ای دیگر

0
۲۹۸ بازدید

رضا امامی- سال ۸۴ دوره ای جنجالی برای بازار سرمایه ایران به شمار می رود.از یکطرف بازار سرمایه با روی کار آمدن محمود احمدی نژاد با آن ادبیات خاص و منحصر به فرد نظاره گر خروج اعتماد از بازار سهام و ترکیدن حباب قیمتی در بازار بود و از سویی دیگر برچسب “قمار خانه” بودن را از سوی رییس جمهور جدید یدک می کشید.

با استعفای ناگزیر عبده تبریزی دبیر کل وقت سازمان کارگزاران بورس اوراق بهادار ،بلافاصله جوانی ۲۸ ساله و بی تجربه بجای وی انتخاب و راهی ساختمان ملاصدار می شود. عده ای انتخاب او را یک انتصاب سیاسی می دانستند و ریاست یک جوان کم تجربه را به زیان بورس می پنداشتند. اما پس از گذشت یک دهه اکنون کوله باری از تجربه از این جوان وزنه ای در حوزه مالی ساخته که برای نظام کشور یک گزینه مدیریتی ناب به شمار می رود.

بازار سرمایه از انقلاب ۵۷ تا کنون همواره در دولت های مختلف نقش بارزی را در اقتصاد بازی کرده و معیاری برای سنجش موفقیت اقتصادی روسای دولت ها بوده است.نقطه عطف بازار سرمایه ایران از سال ۱۳۷۶ و تلاش میرمطهری ،دبیرکل وقت بورس اوراق بهادار سابق( که امروزه به عنوان سازمان بورس و اوراق بهادار نامگذاری شده است ) برای پیگیری اصلاح قوانین و دستورالعمل های معاملات سهام در بورس آغاز می شود.این تلاش ها با روی کار آمدن دولت اصلاحات و سپردن سکان بورس به دست عبده تبریزی دوچندان می شود.هر چند که افزایش حبابی قیمت سهام در سال های ۸۲ و ۸۳ و شایعه تلاش دولت وقت برای تامین هزینه های انتخابات از طریق بورس به ترکیدن حبابی شد که علاوه بر فرار اعتماد سرمایه گذاران از تالار معاملات حافظ به استعفای ناگزیر بزرگترین صاحب نظر مباحث مالی ایران پس از دو دوره ۳۰ ماهه مدیریت بورس در سال ۱۳۸۴ انجامید.در آن زمان محمود احمدی نژاد به عنوان رییس جمهور دولت اصولگرای نهم، از بورس به عنوان “قمار خانه” یاد کرده بود.

پس از استعفای عبده تبریزی بلافاصله دانش جعفری، وزیر اقتصاد دولت احمدی نژاد ،جوانی ۳۳ ساله و بی نام و نشان در حوزه های مدیریت کلان کشور را به سمت دبیر کلی بورس اوراق بهادار معرفی می کند.علی صالح آبادی تنها مدیری بود که پس از نخستین تجربه کاری خود در بخش مطالعات سرمایه گذاری غدیر ،مدیریت تالار معاملات بورس شهر کرج را به دست گرفته بود و تا پیش از آن هیچ گاه در سیاست گذاری های مدیریت کلان کشوری حضور نیافته بود.ورود این جوان کم تجربه به سازمان بورس و اوراق بهادار سرآغاز تحولات مهمی در بازار سرمایه شد که برای یک دهه ادامه داشته است.صالح آبادی زمانی سکان مدیریت سازمان بورس و اوراق بهادار را در دست گرفت که با افت شدید قیمت ها در بازار سهام و خروج اعتماد از سطح وسیعی از معاملات بورس تهران مواجه بود.

وقتی صالح آبادی آستین ها را بالا زد

برای نظم دادن دوباره به بازار سرمایه ،صالح آبادی ابتدا از حوزه تحت مدیریت خود شروع کرد و  با ادامه تلاش های صورت گرفته در زمینه اصلاح قوانین ، وضعیتی منسجم و ساختاری برای دورنمای بازار سرمایه ترسیم کرد.اوج این اقدام ها تصویب نخستین قانون بازار اوراق بهادار در روز نخست آذر ماه ۱۳۸۴ از سوی مجلس شورای اسلامی بود.قانونی که اغلب بر اساس قوانین بورس کشور فرانسه و با اجماع سایر قوانین مترقی کشور های توسعه یافته در دوره های گذشته تدوین شده بود . پس از تصویب این قانون ،فصلی جدیدی با اصلاح دستورالعمل ها ، گسترش ابزار های مختلف مالی در این حوزه ، تشکیل شورای عالی بورس ، تشکیل سازمان بورس ، گسترش نهاد های مالی مختلف ، تسریع در روند اجرای اصل ۴۴ ، گسترش بورس کالا ، ایجاد صندوق های سرمایه گذاری مشترک ، راه اندازی بازار فرابورس و بورس انرژی ، راه اندازی معاملات آتی، فرهنگ سازی در بورس و بسیاری دیگر از این دست اقدام ها آغاز شد .

علی صالح آبادی دارای درجه دکترای مدیریت مالی از دانشگاه تهران و کارشناسی ارشد معارف اسلامی و مدیریت مالی از دانشگاه امام صادق وعضو هیئت علمی این دانشگاه است. وی مدرس رشته های مدیریت مالی و مهندسی مالی در دانشکده مدیریت دانشگاه تهران بوده و از جمله آخرین تالیفات وی کتاب مبانی مهندسی مالی و مدیریت ریسک می باشد.وی کار خود در بازار سرمایه را از فعالیت در بخش ارزیابی سهام در شرکت سرمایه‌گذاری غدیر، در سال های  1382تا ۱۳۸۰ شروع کرد.پس از آن مدیر بورس منطقه‌ای کرج، در سال های ۱۳۸۳ تا شهریور ۱۳۸۴ بود.از مهر ماه ۸۴ نیز به عنوان دبیر کل بورس اوراق بهادار تهران و اندکی بعد با تصویب قانون بازار سرمایه در آذر ماه همان سال تا به امروز رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار بوده است.

سکاندار جدید کیست؟

حالا پس از گذشت حدود ۱۰ سال علی صالح آبادی سکان مدیریت سازمان بورس را به محمد فطانت فرد می دهد و خودش به بانک توسعه صادرات کوچ می کند .محمد فطانت فرد( عضو فعلی هیات مدیره بانک ملی ایران) و مدیر عامل شرکت تامین سرمایه لوتوس پارسیان و دارای دکترای مدیریت (تحقیق در عملیات) از دانشگاه تربیت مدرس و فوق لیسانس پیوسته مدیریت مالی از دانشگاه امام صادق (ع) است.از سوابق شغلی فطانت فرد می توان عضویت در هیات مدیره و قائم مقام بانک پارسیان ،قائم مقام مدیر عامل گروه صنعتی ایران خودرو در امور اقتصادی و مالی،معاون مالی مدیر عامل شرکت طراحی و مهندسی و تامین قطعات ایران خودرو (ساپکو) و  معاون مالی مدیر عامل شرکت مگاموتور سایپا نام برد.

نقد هایی از عملکرد متولی بازار سرمایه

برخی فعالان بازار سرمایه عدم وحدت رویه در بعد نظارت بر ناشران و تناقض شدید در گزارش ها و اطلاعات بورسی شرکت ها را بزرگترین ضعف صالح آبادی در بازار سرمایه می دانند. شاخص بورس نیز با تبدیل شدن به شاخص کل قیمت و بازده نقدی به شکل گیری انتقاداتی منجر شد که گاهی شائبه دست کاری آنرا در بازار براه می انداخت.نحوه محاسبه شاخص بورس به گونه ای شد  که حتی اگر قیمت ها پایین بیایند چون بازده نقدی نیز محاسبه می شود شاخص خیلی افت را نشان نخواهد داد. همچنین در بسیاری مواقع که بازار منفی است سازمان بورس برای جلوگیری از نزول شاخص مجوز معامله بلوکی میان بازیگران اصلی بورس و در بالاترین دامنه نوسان قیمتی صادر می کرد تا شاخص را مثبت نگه دارد.

از منظر آزمون های بازار سرمایه نیز گواهینامه های صادر شده از کیفیت خوبی برخوردار نیست. از یک سو تعداد قبول شدگان را کاسته اند و از سوی دیگر پس از عدم قبولی فرد ناگزیر است در دوره های سازمان که هزینه های سنگینی دارد شرکت کند و این روش کیفیت آموزش و تربیت کارشناسان بازار سرمایه را کاهش داه است.صالح آبادی در دوره ای وارد بورس شد که همزمان با اجرای قانون اصل ۴۴ و آغاز دوره ای جدید در این سازمان بود و وی سوار بر موج رویدادها شاخص را رشد داد.

کسی که مهره مار داشت

این انتقاد ها از عملکرد صالح آبادی در حالی است که شاخص کل بورس تهران به عنوان نماگری از وضعیت کلی معاملات روزانه این بازار با رشد چشمگیری در دولت نهم و دهم روبرو شد بطوریکه در طول مدت مدیریت صالح آبادی از ۱۰ هزار واحد به ۸۹ هزار واحد دست یافت.هر چند که نحوه محاسبه شاخص کل بازده نقدی و قیمت سهام همواره در این دوره مورد انتقاد معامله گران و سرمایه گذاران بورس بوده و با میزان بازده و سود دریافتی سهامداران از ۱۰ سال گذشته تا کنون متناسب نبوده است.بی شک صالح آبادی یکی از مدیران جوان تربیت شده در جمهوری اسلامی است که برای مدیریت اجرایی در حوزه های پولی و مالی کشور به عنوان یک وزنه می توان بر روی توانایی های منحصر به فرد وی حساب بالایی بازکرد.گرچه بخت صالح آبادی در تحقق این توفیق همزمان با واگذاری های بزرگ خصوصی سازی و اوج اجرای سیاست های اصل ۴۴ قانون اساسی  در سال ۸۴ تا کنون  با او یار بوده و توانسته بر شکل گیری شخصیت مدیریتی وی بیافزاید.شاید اگر مدیر جوان دیگری بدون واگذاری های بزرگی همچون مخابرات ،بانک ها  و یا حتی هلدینگ های بزرگ پتروشیمی بجای او انتخاب می شد در مواجه با بازار کم رمق و بی اعتماد اوایل دهه ۸۰ توفیق چندانی نداشت.

پایان عصر “باجناق ها” در بورس

هر چند از پاییز سال گذشته تا کنون همواره جابجایی و تغییر متولیان بازار سرمایه مطرح بوده اما این انتقاد که اینکه چرا دولت تدبیر و امید نمی تواند شخصی را برای جانشینی صالح آبادی پیدا کند و یا اینکه با وجود رایزنی های مختلف هیچ یک از صاحب نظران و همفکران دولت ، جسارت سکان داری این بازار مکاره را ندارند همواره مطرح بوده است. انتقادی که برخی کارشناسان معتقدند باید جواب انرا از دورن حلقه های حاکمیتی کشور جستجو کرد. حلقه هایی که به نظر می رسد نمی تواند سهم مشخصی از بازیگران اصلی بازار سرمایه میان ستاداجرایی فرمان امام(ره)،آستان قدس رضوی(ع) و ساتا را همگن کند و در عالم سیاست به کنایه از آنها با نام “باجناق” ها یاد می شود.با این همه آنچه که مشخص و مبرهن است،اگر به گفته آیت الله جنتی “کادر قضایی کشور برای نظام جمهوری اسلامی می بایست از میان شاگردان مدرسه حقانی و جامعه الزهرا انتخاب شوند” بطور حتم حوزه های مالی و پولی نیز از میان شاگردان کلاس های معارف اسلامی دانشگاه امام صادق(ع) سر بیرون می آورد.

ویژگی “امام صادقی بودن” برای تمام فصول

گرچه بازار سرمایه امروز کشور از مدیران جوانی که توانسته اند در حوزه های خود تحولات بزرگی را رقم بزنند به وفور برخوردار بوده و با قحط الرجال مواجه نیست اما با مواردی که گفته شد، گفت مدیری که حکم ریاست خود را از باب همایون به ملاصدرا خواهد برد ، در کارنامه خود ویژگی “امام صادقی بودن” را همچنان یدک بکشد.برخی فعالان بازار سرمایه معتقدند:با توجه به امیدواری بالایی که میان عموم مردم به سیاست ها و وعده های رییس جمهور ایجاد شده و از طرفی تلاش دولت تدبیر و امید برای ایجاد وفاق ملی پس از توافق هسته ای و کنار زدن سایه سنگین تحریم ها، بهترین نقطه زمانی برای تزریق نگرش و بینش جدید مدیریتی در بازار سرمایه بر اساس الگوهای تکنیکی همین زمان است. این تغییر و تحول به هیچ وجه نافی خدمات ارزنده مدیران جوان بازار سرمایه از جمله صالح آبادی نیست کما اینکه در حال حاضر هیچ وزنه ای قابل قایس با مدیران جوان بازار سرمایه پیدا نمی شود.اما این تغییر و تحول در شرایط زمانی فعلی به نفع بازار سرمایه و کارنامه درخشان صالح آبادی است.

بازار سرمایه در انتظار بینش جدید

بر اساس این گزارش صالح آبادی در شرایطی سکان راهبری بازار سرمایه در سال ۸۴ را به دست گرفت که بورس تهران با بی اعتمادی و افت شدید قیمت سهام مواجه بود.از اینرو بینش ریاضتی را پیش گرفت و برنامه های خود را با عدم دستیابی به منابع مناسب مالی جلو برد.برای همین در تداوم اجرای برنامه های جدید با مشکل مواجه بود.اما در حال حاضر هر مدیری که جانشین وی شود با منابع مناسب مالی روبرو است و می تواند با نگاه باز و روشنی طرح های نیمه تمام و یا رها شده و در عین حال کاربردی بازار سرمایه را جلو ببرد.قدر مسلم هر شخصی که به جای صالح آبادی انتخاب شود می بایست گوش شنوایی برای دغدغه های امروز بازار سرمایه داشته باشد و صدای سهامداران را به خوبی بشنود.لمس شرایط امروز بازار سرمایه از سوی مدیر منتخب بازار سرمایه اصلی ترین ویزگی است که می تواند به بهبود این بازار و ایفای نقش مهمی در اقتصاد ایران بیانجامد.از اینرو جابجایی مدیران بازار سرمایه در برهه زمانی فعلی می تواند به ایجاد بارقه امید و افزایش اعتماد در بازار سرمایه با تغییر نگرش ها و بینش های نوین مدیریتی گردد.

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=8013