کیفیت همواره در لوای قیمت پنهان مانده است

0
۲۵۰ بازدید

نویسنده: اسماعیل شایسته (کارشناس ارشد مهندسی صنایع و MBA)

همزمان با فرارسیدن ۲۲ آبان ماه، روز جهانی کیفیت، و لزوم توجه بیشتر به ابعاد این مقوله در سطح جوامع کوچکتر تا نیل به اهداف جهانی، در زیر مختصری به این موضوع و نگاه موجود در سطح بین المللی پرداخته شده است.
هدف از تعیین روز جهانی کیفیت، ترویج آگاهی از مفهوم کیفیت در سراسر جهان و تشویق به رشد و شکوفایی افراد و سازمان ها می باشد. در یک اقتصاد جهانی که موفقیت به کیفیت، نوآوری و پایداری وابسته است، روز جهانی کیفیت شانسی برای تقویت این موارد بعنوان پایه های سازمان و تمرکز بر اهمیت مقوله کیفیت است.
تردیدی نیست که کیفیت از دیر باز واژه ای بسیار دلنشین در بسیاری از ابعاد زندگی انسان بوده است. درست از زمانی که انسان کالا را برای خود تولید کرده است تا زمانی که تبادل پایاپای به عنوان انقلابی در تاریخ شکل گرفته است، همواره کیفیت به هر عنوان مطرح بوده است. در دنیای امروز نیز که توجه به ابعاد کیفیت و خواسته های مشتریان در حال رشد می باشد تنها راه رقابت در این عرصه، افزایش کیفیت تعیین گردیده است. علوم مختلف مهندسی، استانداردهای محصولات، تجهیزات مدرن، آزمایشگاه ها و این گونه موارد موید این نکته نیز می توانند باشند.
یکی از مهمترین مسائلی که در زمینه تجارت جهانی باید بدان اشاره کرد مساله بهینه سازی و تولید با کیفیت هر چه بیشتر است. همان طوری که در جریان صادرات و واردات دیده می شود، بواسطه تحولات و پیشرفت های فنی و علمی در حمل و نقل، ارتباطات و اطلاعات، تجارت جهانی رشد قابل ملاحظه ای کرده است. لذا با کاهش موانع تجاری و قراردادهای جهانی، رشد سازمانهای بین المللی گواهی دهنده کیفیت، آزاد سازی اقتصادی و رشد بخش خصوصی و از بین رفتن موانع گمرکی، روزانه تجارت جهانی شتاب بیشتری بخود گرفته و تقاضا در سطح جهان برای محصولات تجاری و خدماتی افزایش یافته است و از طرف دیگر مشتریان خواهان محصولاتی با کیفیت بهتر می باشند.
واژه کیفیت در همه جا و در تمام جنبه های زندگی وجود دارد. برای سازمان ها، نیز بکارگیری رویکردهای کیفیتی، یک شرط لازم برای ایجاد یک کسب و کار پایدار است. درست است که در همه زمانهای گذشته و بیشتر در این سالها کیفیت در لوای قیمت پنهان مانده و نقش خود را کمرنگ کرده است ولی در عصری که قدرت انتخاب برای هر انسان از حد و حدود کشور به گستره جهانی میل کرده واژه کیفیت ارزشی دو چندان یافته است.
رویکردهای کیفیتی می توانند سازمان را در مسیرهای مناسب هدایت کرده و از اهداف زیادی بهرمند سازند. برخی از این موارد عبارتند از “افزایش رضایت مشتری”، “کاهش هزینه ها”، افزایش سودآوری”، “بهبود نوآوری”، “کمک به شناسایی و مدیریت ریسک ها”، “اطمینان از نظارت در سطح سازمان و مسئولیت سپاری” و غیره.
کیفیت چیست ؟
در یک نگاه، کیفیت نتیجه ای است از ویژگی یک محصول یا خدمات ارائه شده به یک مشتری و نشان می دهد که سازمان تمام ذینفعان خود را چگونه راضی نموده است. چنانچه این نیازهای مشتریان، شناسایی و برآورده شود، کیفیت ایجاد شده است. این نیازها می تواند منشاء های زیادی داشته باشند. نیازهایی که مشتری انتظار دریافت آن را بدون هیچگونه یادآوری به سازمان دارد و یا آن دسته از توقعاتی که به صراحت بیان می شود. اما بالاتر از همه چیز، کیفیت، اعتبار سازمان را بوسیله تمرکز بر نیازهای ذینفعان افزایش داده و حفظ می نماید. بنابراین جهت تحقق این پدیده در مرحله اول، ضرورت شناسایی و درک خواسته های مشتری در اولویت نخست قرار دارد.
بدیهی است نیازها و انتظارات مشتریان متفاوت می باشد. این نیازها می تواند ابعاد مختلفی داشته باشد. این ابعاد شامل مرغوبیت (انطباق با ویژگی های فنی محصول یا خدمات)، تحویل به موقع، هزینه مناسب و انعطاف پذیری می باشد.
در مسیر دستیابی به کیفیت، علاوه بر استانداردهای محصول، استانداردهای مدیریتی نیز راه را هموار و پایدار می سازند. شاید بتوان گفت دوره مدرن مهندسی کیفیت پس از جنگ جهانی دوره و در زمان تاسیس سازمان بین المللی استاندارد در سال ۱۹۴۶ باشد. تا این زمان کیفیت تنها به تولید یک محصول مطابق با خواسته های مورد انتظار مشتری اطلاق می شد. در طی سالهای جنگ جهانی دوم و در نیاز به استفاده بیشتر از ادوات نظامی، نیاز به حفظ کیفیت در زمان افزایش تیراژ تولید به شکل چشم گیری احساس شد. بعبارتی بشر، نیاز به حفظ کیفیت را در تقابل با افزایش تولید و مصرف و گسترش خدمات، در این دوران مشاهده نمود. لذا اولین سری استانداردهای کیفیتی در سال ۱۹۷۹ و با هدف کنترل کیفیت در موسسه استاندارد انگلستان تدوین گردید. پس از تدوین BS 5750، این سری استانداردهای بازرسی و کنترل کیفیت صرف، رفته رفته به سیستم های تضمین کیفیت و مدیریت کیفیت تغییر ماهیت دادند تا جایی که هم اکنون نسخه چهارم استانداردهای مدیریت کیفیت تحت عنوان ISO 9001 که در سال ۲۰۰۸ منتشر گردید، دارای اعتبار جهانی می باشد. این استاندارد همه گیر، راه را برای بهبود مستمر در سازمانها و ایجاد یک سیستم مدرن مدیریتی و بکارگیری صحیح منابع و بهبود فرآیندها تسطیح نموده است. در زمان نگارش این مقاله، نسخه پنجم این استاندارد بصورت پیش نویس تدوین و ارائه گردیده است که پیش بینی می شود در نیمه اول سال ۲۰۱۵ توسط سازمان بین المللی استاندارد و کمیته فنی ۱۷۶، نهایی و منتشر گردد.
تا کنون در ایران، استانداردهای ملی و بین المللی در مسیر سیر تعالی و کسب درجات کیفی، نقش موثری را ایفا نموده اند. این استانداردها با ارائه مفهوم دقیق تری از کیفیت و بیان ابعاد دیگر کیفیت که به آنها اشاره گردید، توانسته است عمق خواسته و نیازهای مشتریان سازمان را شناسایی و در مسیر دستیابی به آنها، حرکت نماید.
بسیاری از سازمان ها و مجموعه های فعال در سراسر جهان، با بهره گیری از الزامات استانداردهای موجود، فرآیندهای خود را بهبود بخشیده اند و توانسته اند با بکارگیری هر چه مناسب تر این الزامات و راهنمایی ها، به اهداف متعالی خود دست یابند. شاید بتوان گفت، از دستاوردهای بارز این الگوهای استاندارد شده و بهینه سازی فرآیندها، کاهش ضایعات و دوباره کاری ها، کاهش هزینه های آشکار سازمان، کنترل هزینه های پنهان، افزایش اعتبار سازمان، ارتقاء سطح دانش و آگاهی کارکنان، مدیریت بهبنه منابع انسانی و زیرساخت و بسیاری موارد دیگر می باشد که جز در سایه اجرای درست فعالیت های صحیح محقق نمی شود.
بکارگیری استانداردهای مدیریتی در دنیا عمدتاً از سال ۱۹۹۰ گسترش یافت. در ایران نیز خوشبختانه این استانداردها از سال ۱۳۸۰ در حال گسترش می باشند که به زودی می توانیم شاهد گسترش اثرات مثبت آن در خدمات ارائه شده سازمانها و یا محصولات آنها باشیم. به نظر می رسد هر فردی بتواند اثرات این سیستم ها در ایجاد یک سیستم منظم کاری رویت نماید. نظام های یکپارچه اطلاعاتی در سازمانهای دولتی، سیستم های اطلاعاتی الکترونیکی، یکپارچگی شبکه های اطلاعاتی بانکها و نظایر آن، برخی از این دستاوردها می باشد.
آنچه که در کلیه سازمان های استاندارد شده، به وضوح می توان مشاهده نمود، وجود روش های مدون اجرایی و تعیین مسئولیت های محوله به اشخاص جهت انجام امور سازمان می باشد. در دنیای امروز که عصر فناوری اطلاعات نام دارد، وجود سیستم های مدیریتی مدرن نیز جایگاه خود را یافته است و در این اثناء، تعامل با سرویس های فناوری اطلاعات، توان خروجی این سیستم ها را افزایش می دهد.
به امید آن روزی که در کشور عزیزمان ایران، شاهد پیشتازی در عرصه تولید محصولات و ارائه خدمات با کیفیت باشیم تا بتوانیم ضمن خودکفایی و تولید محصولات با کیفیت برتر، به شکل چشمگیری صادارت غیر نفتی را به کشورهای دیگر افزایش داده و در بازارهای جهانی از رتبه و جایگاه مطلوبی برخوردار باشیم.

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=7069