پیمان امنیتی کابل – واشنگتن شتاب آمریکا برای ایجاد پایگاه نظامی در افغانستان

0
۲۶۴ بازدید

امضای شتابزده پیمان امنیتی کابل – واشنگتن، درست یک روز پس از برگزاری مراسم تحلیف اشرف غنی احمد زی، رئیس جمهوری جدید افغانستان، نشانگر بی صبری آمریکا برای ایجاد پایگاههای نظامی و تضمین حضور در خاک افغانستان است.

این پیمان امنیتی در ۲۶ ماده و ضمایم آن روز شنبه هشتم مهر ماه توسط محمد حنیف اتمر، مشاور امنیت ملی رئیس جمهوری افغانستان که چند ساعت قبل به این سمت برگزیده شد و جیمز کانینگهام سفیر آمریکا در کابل به امضاء رسید.
در زمان امضای این توافقنامه اشرف غنی احمدزی، رئیس جمهوری جدید افغانستان، عبدالله عبدالله رئیس اجرائی، شماری از رهبران جهادی و مقامات دولتی افغانستان نیز حضور داشتند.
پیمان امنیتی آمریکا و افغانستان که از سال ۹۲ مطرح شد، بحثهای زیادی را در محافل افغانستان به دنبال داشت و قرار شد در لویه جرگه این کشور به تصویب برسد.
گردهمایی بزرگ ریش سفیدان قبایل، مقامات دولتی و سیاستمداران افغان، در سوم آذر سال ۹۲توافقنامه امنیتی دوجانبه را تصویب کرد و از حامد کرزی رییس جمهوری وقت افغانستان خواست هر چه زودتر این پیمان را امضا کند ولی وی این درخواست را به دلیل محقق نشدن صلح و تداوم ناامنی رد کرد و امضای آن را به رییس جمهوری بعدی واگذاشت.
‘حامد کرزی’ برقراری صلح و ثبات، تقویت نیروهای نظامی افغانستان و توسعه اقتصادی این کشور را مهمترین پیش شرط ها کابل برای امضای پیمان امنیتی با واشنگتن اعلام کرده بود.
کرزی در لویه جرگه افغانستان تاکید کرد که آمریکا با افغانستان صادق نیست و اراده ای برای نابودی تروریسم در افغانستان ندارد و به لانه های تروریسم در پاکستان نیز بی توجه است.
شمار پایگاههای نظامی آمریکا در افغانستان، تعداد نظامیان مستقر در این مراکز، هدف و چگونگی عملیات نظامی آنها و نحوه همکاری با افغانستان در صورت بروز تهدید و از همه مهمتر مصونیت قضایی نظامیان آمریکایی، ازجمله دغدغه های مقامهای افغانستان و تاخیر در امضای این پیمان بود
اشرف غنی احمد زی رییس جمهوری جدید افغانستان پیش از این در کارزار انتخاباتی اعلام کرد که در صورت به قدرت رسیدن، پیمان امنیتی با آمریکا را امضا خواهد کرد.
گروهی از مخالفان این پیمان معتقدند نگرانی حامد کرزی همچنان باقی است و احمد زی نباید تا حصول تضمینهای لازم، تسلیم شتابزدگی آمریکا می شد.
در صورتی که این پیمان نامه امضا نمی شد، آمریکا مجبور بود که تا پایان سال جاری میلادی- حدود سه ماه دیگر- هم? نیروهای خود را از افغانستان خارج کند.
پیش نویس این پیمان اواخر سال ۲۰۱۳ میلادی تکمیل شده بود، اما حامد کرزی رئیس جمهوری پیشین افغانستان تا پایان دوران ماموریت خود از امضای آن خودداری کرد.
** ایجاد ۹ پایگاه نظامی امریکایی در افغانستان
یکی از مهمترین مفاد این پیمان، ایجاد ۹ پایگاه نظامی از سوی آمریکا در مناطق مختلف افغانستان است، موضوعی که مقامات رسمی دو کشور و رسانه های غربی کمتر به آن پرداخته اند.
در ضمیمه ‘الف’ این پیمان نامه که چندی پیش متن فارسی ( افغانی ) آن در رسانه ها منتشر شد، آمده است :فهرست ساحات و تأسیساتی که توسط افغانستان برای دسترسی و استفاده نیروهای ایالات متحده در افغانستان در نظر گرفته شده است. (ساحات و تأسیسات مورد توافق) کابل – بگرام -مزارشریف -هرات -قندهار -شوراب (هلمند) -گردیز-جلال آباد وشیندند.
از دیگر محورهای این پیمان باقی ماندن حدود ??هزار نظامی آمریکا و بیش از دو هزار نظامی ناتو در افغانستان است؛ گرانی گاه این پیمان، مصونیت نظامیان آمریکایی در برابر تعقیب قضایی در افغانستان است.
با امضای این پیمان راه را برای حضور نیروهای آمریکایی در افغانستان تا زمانی نامشخص باز می شود.
**هدف آمریکا از ایجاد پایگاه نظامی
‘ پیر محمد ملا زهی ‘ کارشناس مسایل افغانستان اظهار داشت: واقعیت این است که آمریکا به افغانستان نیامده است که بعد از مدتی از آن خارج شود، بلکه آمریکاییها برای حضور درازمدت خود در این کشور برنامه دارند.
در اینجا بحث فقط خود افغانستان نیست، بلکه بحث مهار چین، روسیه، ایران، هند و آسیای مرکزی نیز مطرح است؛ آمریکا در جریان انتخابات افغانستان به دنبال دو هدف اساسی بود، یکی این که رئیس جمهوری آینده افغانستان صرف نظر از این که چه کسی خواهد بود، توافقنامه امنیتی را امضا کرده و حداقل پنج پایگاه نظامی ثابت در مناطق حساسی مانند مزار شریف، شیندند، قندهار، غزنی، کابل و همچنین تعدادی پایگاه کوچک و سیار در اختیار این کشور قرار دهد.
این کارشناس افزود: افغانستان از منظر امنیتی در جایگاه خاصی قرار دارد و همه بازیگران بین المللی درصددند تا از آنجا به منافع خود برسند.
** ایران جدی ترین مخالف پیمان امنیتی کابل – واشنگتن
از میان کشورهای منطقه ایران تنها کشوری بود که به صراحت مخالفت خودش را با پیمان امنیتی آمریکا و افغانستان و ادامه حضور خارجیها در این کشور اعلام کرده است.
دلیل مخالفت جمهوری اسلامی ایران با امضای توافقنامه امنیتی مشترک ایران و افغانستان مربوط به حضور نیروهای خارجی بویژه آمریکایی در افغانستان است.
حسن روحانی در دیدار با کرزی با اشاره به “مخالفت صریح ایران با هر نوع حضور خارجی در منطقه به ویژه در کشور مسلمان افغانستان” گفته بود: “جمهوری اسلامی ایران با حضور هر کشور خارجی در منطقه، خاورمیانه و خلیج فارس مخالف است.”
مرضیه سخاوتی کارشناس ارشد بین الملل معتقد است: جمهوری اسلامی ایران به سه دلیل عمده با امضای این پیمان مخالف است. نخست، حفظ ‘بیطرفی’ افغانستان در معادلات منطقه ای که همواره بخش مهمی از سیاست منطقه ای ایران بوده است؛ انعقاد این پیمان راهبردی سبب خروج افغانستان از این وضعیت بیطرفی سنتی شده و منجر به حضور دائمی نیروهای آمریکا در مرزهای امنیتی ایران می شود.
دیگر اینکه یکی از مهم ترین نگرانیهای امنیتی ایران، حضور نیروهای آمریکایی در همسایگی ایران در دو کشور عراق و افغانستان بوده و به همین دلیل است که ایران بر خروج نیروهای نظامی آمریکا و ناتو از این دو کشور تأکید دارد.
سوم اینکه حضور دائمی آمریکا در افغانستان حتی به شکل غیر مستقیم سبب تقویت تنشهای داخلی و قومی افغانستان، افزایش اقدامات خشونت گرا و به تبع کند شدن روند دولت سازی و در نهایت تداوم بی ثباتی و ناامنی در این کشور می شود.
به باور ایران حضور نظامی آمریکا در افغانستان به تأمین امنیت این کشور و منطقه کمک نخواهد کرد.
** موضع طالبان در قبال پیمان امنتی کابل – واشنگتن
ساعاتی بعد از امضای پیمان، طالبان با صدور بیانیه ای اعلام کردند که “آمریکایی ها می خواهند ملت افغان را فریب دهند و مشغول تدارک جنگی دیگر هستند”.
** مخالفان و موافقان پیمان امنیتی با امریکا
حامد کرزی مدتها پیش از امضای پیمان امنیتی کابل – واشنگتن گفته بود که با شماری از کشورهای همسایه و ابرقدرت در مورد امضای پیمان امنیتی مذاکره کرده است.
او مشخصا در این مورد از ایران، پاکستان، چین، روسیه و هند نام برده و گفته بود تمامی این کشورها موافق امضای این پیمان هستند به جز ایران.
به گفته کرزی، چین، روسیه و هندوستان چراغ سبز به امضای پیمان امنیتی میان کابل و واشنگتن نشان داده اما کشور ایران با صراحت با این پیمان مخالفت کرده است.

** امضای مهمترین پیمان امنیتی قبل از تشکیل دولت
محافل سیاسی و رسانه ای افغانستان انتظار داشتند که این پیمان، دست کم پس از معرفی وزیران کابینه آینده این کشور به مجلس، کسب رای اعتماد و تشکیل دولت جدید و بررسیهای کارشناسی در دولت اشرف غنی احمدزی، امضا شود.
امضای پیمان امنیتی کابل و واشنگتن، یک روز پس از مراسم تحلیف رئیس جمهوری جدید افغانستان، می تواند نشانه ای از فشار آمریکا بر احمد زی برای امضای آن باشد.
امضای شتابزده این پیمان، ممکن است دولت جدید کابل را در معرض اتهام منتقدان مبنی بر عدم بررسی مفاد مهم این سند همکاری قرار دهد.

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=5693