کد خبر: 5693
تاریخ انتشار: ۰۹ مهر ۱۳۹۳
گروه : ایران

پیمان امنیتی کابل – واشنگتن شتاب آمریکا برای ایجاد پایگاه نظامی در افغانستان

پیمان امنیتی کابل – واشنگتن شتاب آمریکا برای ایجاد پایگاه نظامی در افغانستان

امضاي شتابزده پيمان امنيتي کابل - واشنگتن، درست يک روز پس از برگزاري مراسم تحليف اشرف غني احمد زي، رئيس جمهوري جديد افغانستان، نشانگر بي صبري آمريکا براي ايجاد پايگاههاي نظامي و تضمين حضور در خاک افغانستان است.


اين پيمان امنيتي در 26 ماده و ضمايم آن روز شنبه هشتم مهر ماه توسط محمد حنيف اتمر، مشاور امنيت ملي رئيس جمهوري افغانستان که چند ساعت قبل به اين سمت برگزيده شد و جيمز کانينگهام سفير آمريکا در کابل به امضاء رسيد.
در زمان امضاي اين توافقنامه اشرف غني احمدزي، رئيس جمهوري جديد افغانستان، عبدالله عبدالله رئيس اجرائي، شماري از رهبران جهادي و مقامات دولتي افغانستان نيز حضور داشتند.
پيمان امنيتي آمريکا و افغانستان که از سال 92 مطرح شد، بحثهاي زيادي را در محافل افغانستان به دنبال داشت و قرار شد در لويه جرگه اين کشور به تصويب برسد.
گردهمايي بزرگ ريش سفيدان قبايل، مقامات دولتي و سياستمداران افغان، در سوم آذر سال 92توافقنامه امنيتي دوجانبه را تصويب کرد و از حامد کرزي رييس جمهوري وقت افغانستان خواست هر چه زودتر اين پيمان را امضا کند ولي وي اين درخواست را به دليل محقق نشدن صلح و تداوم ناامني رد کرد و امضاي آن را به رييس جمهوري بعدي واگذاشت.
'حامد کرزي' برقراري صلح و ثبات، تقويت نيروهاي نظامي افغانستان و توسعه اقتصادي اين کشور را مهمترين پيش شرط ها کابل براي امضاي پيمان امنيتي با واشنگتن اعلام کرده بود.
کرزي در لويه جرگه افغانستان تاکيد کرد که آمريکا با افغانستان صادق نيست و اراده اي براي نابودي تروريسم در افغانستان ندارد و به لانه هاي تروريسم در پاکستان نيز بي توجه است.
شمار پايگاههاي نظامي آمريکا در افغانستان، تعداد نظاميان مستقر در اين مراکز، هدف و چگونگي عمليات نظامي آنها و نحوه همکاري با افغانستان در صورت بروز تهديد و از همه مهمتر مصونيت قضايي نظاميان آمريکايي، ازجمله دغدغه هاي مقامهاي افغانستان و تاخير در امضاي اين پيمان بود
اشرف غني احمد زي رييس جمهوري جديد افغانستان پيش از اين در کارزار انتخاباتي اعلام کرد که در صورت به قدرت رسيدن، پيمان امنيتي با آمريکا را امضا خواهد کرد.
گروهي از مخالفان اين پيمان معتقدند نگراني حامد کرزي همچنان باقي است و احمد زي نبايد تا حصول تضمينهاي لازم، تسليم شتابزدگي آمريکا مي شد.
در صورتي که اين پيمان نامه امضا نمي شد، آمريکا مجبور بود که تا پايان سال جاري ميلادي- حدود سه ماه ديگر- هم? نيروهاي خود را از افغانستان خارج کند.
پيش نويس اين پيمان اواخر سال 2013 ميلادي تکميل شده بود، اما حامد کرزي رئيس جمهوري پيشين افغانستان تا پايان دوران ماموريت خود از امضاي آن خودداري کرد.
** ايجاد 9 پايگاه نظامي امريکايي در افغانستان
يکي از مهمترين مفاد اين پيمان، ايجاد 9 پايگاه نظامي از سوي آمريکا در مناطق مختلف افغانستان است، موضوعي که مقامات رسمي دو کشور و رسانه هاي غربي کمتر به آن پرداخته اند.
در ضميمه 'الف' اين پيمان نامه که چندي پيش متن فارسي ( افغاني ) آن در رسانه ها منتشر شد، آمده است :فهرست ساحات و تأسيساتي که توسط افغانستان براي دسترسي و استفاده نيروهاي ايالات متحده در افغانستان در نظر گرفته شده است. (ساحات و تأسيسات مورد توافق) کابل - بگرام -مزارشريف -هرات -قندهار -شوراب (هلمند) -گرديز-جلال آباد وشيندند.
از ديگر محورهاي اين پيمان باقي ماندن حدود ??هزار نظامي آمريکا و بيش از دو هزار نظامي ناتو در افغانستان است؛ گراني گاه اين پيمان، مصونيت نظاميان آمريکايي در برابر تعقيب قضايي در افغانستان است.
با امضاي اين پيمان راه را براي حضور نيروهاي آمريکايي در افغانستان تا زماني نامشخص باز مي شود.
**هدف آمريکا از ايجاد پايگاه نظامي
' پير محمد ملا زهي ' کارشناس مسايل افغانستان اظهار داشت: واقعيت اين است که آمريکا به افغانستان نيامده است که بعد از مدتي از آن خارج شود، بلکه آمريکاييها براي حضور درازمدت خود در اين کشور برنامه دارند.
در اينجا بحث فقط خود افغانستان نيست، بلکه بحث مهار چين، روسيه، ايران، هند و آسياي مرکزي نيز مطرح است؛ آمريکا در جريان انتخابات افغانستان به دنبال دو هدف اساسي بود، يکي اين که رئيس جمهوري آينده افغانستان صرف نظر از اين که چه کسي خواهد بود، توافقنامه امنيتي را امضا کرده و حداقل پنج پايگاه نظامي ثابت در مناطق حساسي مانند مزار شريف، شيندند، قندهار، غزني، کابل و همچنين تعدادي پايگاه کوچک و سيار در اختيار اين کشور قرار دهد.
اين کارشناس افزود: افغانستان از منظر امنيتي در جايگاه خاصي قرار دارد و همه بازيگران بين المللي درصددند تا از آنجا به منافع خود برسند.
** ايران جدي ترين مخالف پيمان امنيتي کابل - واشنگتن
از ميان کشورهاي منطقه ايران تنها کشوري بود که به صراحت مخالفت خودش را با پيمان امنيتي آمريکا و افغانستان و ادامه حضور خارجيها در اين کشور اعلام کرده است.
دليل مخالفت جمهوري اسلامي ايران با امضاي توافقنامه امنيتي مشترک ايران و افغانستان مربوط به حضور نيروهاي خارجي بويژه آمريکايي در افغانستان است.
حسن روحاني در ديدار با کرزي با اشاره به "مخالفت صريح ايران با هر نوع حضور خارجي در منطقه به ويژه در کشور مسلمان افغانستان" گفته بود: "جمهوري اسلامي ايران با حضور هر کشور خارجي در منطقه، خاورميانه و خليج فارس مخالف است."
مرضيه سخاوتي کارشناس ارشد بين الملل معتقد است: جمهوري اسلامي ايران به سه دليل عمده با امضاي اين پيمان مخالف است. نخست، حفظ 'بيطرفي' افغانستان در معادلات منطقه اي که همواره بخش مهمي از سياست منطقه اي ايران بوده است؛ انعقاد اين پيمان راهبردي سبب خروج افغانستان از اين وضعيت بيطرفي سنتي شده و منجر به حضور دائمي نيروهاي آمريکا در مرزهاي امنيتي ايران مي شود.
ديگر اينکه يکي از مهم ترين نگرانيهاي امنيتي ايران، حضور نيروهاي آمريکايي در همسايگي ايران در دو کشور عراق و افغانستان بوده و به همين دليل است که ايران بر خروج نيروهاي نظامي آمريکا و ناتو از اين دو کشور تأکيد دارد.
سوم اينکه حضور دائمي آمريکا در افغانستان حتي به شکل غير مستقيم سبب تقويت تنشهاي داخلي و قومي افغانستان، افزايش اقدامات خشونت گرا و به تبع کند شدن روند دولت سازي و در نهايت تداوم بي ثباتي و ناامني در اين کشور مي شود.
به باور ايران حضور نظامي آمريکا در افغانستان به تأمين امنيت اين کشور و منطقه کمک نخواهد کرد.
** موضع طالبان در قبال پيمان امنتي کابل - واشنگتن
ساعاتي بعد از امضاي پيمان، طالبان با صدور بيانيه اي اعلام کردند که "آمريکايي ها مي خواهند ملت افغان را فريب دهند و مشغول تدارک جنگي ديگر هستند".
** مخالفان و موافقان پيمان امنيتي با امريکا
حامد کرزي مدتها پيش از امضاي پيمان امنيتي کابل - واشنگتن گفته بود که با شماري از کشورهاي همسايه و ابرقدرت در مورد امضاي پيمان امنيتي مذاکره کرده است.
او مشخصا در اين مورد از ايران، پاکستان، چين، روسيه و هند نام برده و گفته بود تمامي اين کشورها موافق امضاي اين پيمان هستند به جز ايران.
به گفته کرزي، چين، روسيه و هندوستان چراغ سبز به امضاي پيمان امنيتي ميان کابل و واشنگتن نشان داده اما کشور ايران با صراحت با اين پيمان مخالفت کرده است.

** امضاي مهمترين پيمان امنيتي قبل از تشکيل دولت
محافل سياسي و رسانه اي افغانستان انتظار داشتند که اين پيمان، دست کم پس از معرفي وزيران کابينه آينده اين کشور به مجلس، کسب راي اعتماد و تشکيل دولت جديد و بررسيهاي کارشناسي در دولت اشرف غني احمدزي، امضا شود.
امضاي پيمان امنيتي کابل و واشنگتن، يک روز پس از مراسم تحليف رئيس جمهوري جديد افغانستان، مي تواند نشانه اي از فشار آمريکا بر احمد زي براي امضاي آن باشد.
امضاي شتابزده اين پيمان، ممکن است دولت جديد کابل را در معرض اتهام منتقدان مبني بر عدم بررسي مفاد مهم اين سند همکاري قرار دهد.