ورود به مرحله نگارش؛یک گام تا توافق تاریخی

0
۶۴۸ بازدید

 

ورود به مرحله نگارش توافق نهایی میان ایران و ۱+۵ و داغ‌ و تند شدن مذاکرات و افزایش سطح مذاکرات و تصمیم‌گیری‌ها بخش‌های پیدا و پنهان بیش‌تری از “برنامه اقدام مشترک” (توافق ژنو) خود را نشان خواهد داد‎.‎

مذاکرات ایران و ۱+۵ در حالی روز چهارشنبه در وین برای چهارمین دور آغاز می‌شود که به تایید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ایران به تعهداتش در چارچوب توافق ژنو به خوبی عمل کرده است. اما در مقابل ۱+۵ به ویژه آمریکا تا جایی که توانستند و امکان داشته است از اجرای تعهدات‌شان در چارچوب برنامه اقدام مشترک شانه خالی کرده یا با بهانه‌ وجود موانع بروکراتیک و اداری آن‌ها را به تاخیر انداخته‌اند‎.‎
سیروس ناصری، دیپلمات با سابقه کشور و عضو پیشین تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای پیش از این به ایسنا گفت که “”آمریکایی‌ها در اجرای گام اول بد عمل کردند و نشان دادند کلک هستند و ثابت شد که باید به مواضع، حرف‌ها و تعهدات‌شان با دیده شک و تردید بسیار عمیق نگاه کرد‎.”‎
او معتقد است که رسیدن به توافق نهایی چندان طول نخواهد کشید ولی توافق اجرایی ولو این که ماه‌ها به طول انجامد، باید با تمام جزییات اجرایی که آمریکایی‌ها متعهد می‌شوند، باشد. چرا که به هیچ وجه نمی‌توان بر روی تعهدات کلی به آن‌ها اعتماد کرد‎.‎
ناصری تاکید کرد: باید وارد جزییات شد و در هر بخش و اقدام جزء به جزء مسایل را بررسی و تعیین کرد ولو این‌که متن توافق طولانی و قطور شود‎.‎

برخلاف مذاکرات قبلی در وین که معاونان وزیران خارجه گفت‌وگوها را انجام می‌دادند و رییسان هیات‌های مذاکره‌کننده در نشست افتتاحیه و اختتامیه برای جمع‌بندی گفت‌وگوها حاضر می‌شدند، قرار است از این دور (چهارم) مذاکرات، با توجه به این‌که دو طرف نگارش متن توافق نهایی را آغاز می‌کنند مذاکرات با محوریت و حضور محمدجواد ظریف و کاترین اشتون در طی سه روز برگزار شود‎.‎
هم‌چنین در این دور از مذاکرات هیات‌ مذاکره‌کننده کشورمان را تیمی از کارشناسان سیاسی،‌ حقوقی، فنی هسته‌ای و کارشناسان بخش تحریم‌ها همراهی می‌کنند‎.‎
تاکنون سه دور مذاکره در بهمن و اسفند ۱۳۹۲ و فروردین ۱۳۹۳ برگزار شده است که دو طرف بیش‌تر به بررسی موضوعات مختلف به ویژه چهار موضوع غنی‌سازی، راکتور اراک،‌ بازرسی‌ها و نظارت‌های بیش‌تر و نیز لغو تحریم‌های یک‌جانبه و همه‌جانبه علیه ایران پرداختند تا دورنمای دیدگا‌ه‌ها و مواضع هر یک از طرف‌های مذاکره‌کننده پیش از ورود به نگارش متن مشخص شود‎.‎
گزارش وال‌استریت از امیدواری غرب ‏
در همین حال روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از مقامات ایرانی و اروپایی نوشت: بسیاری از مقدمات اصلی توافق میان ایران و گروه ۱+۵ در هفته‌های اخیر روشن شده است که این امر امیدواری برای دستیابی به توافق نهایی تا ضرب‌العجل ۲۰ ژوییه را بالا می‌برد.‏
وال استریت ژورنال در ادامه نوشت: ایران و گروه ۱+۵ تلاش می‌کنند تا به یک فرمول برای حل مناقشات درباره برنامه هسته‌یی ایران برسند. اما هنوز اختلافات مهمی وجود دارد که می‌تواند توافق را خراب کند یا مذاکره کنندگان را به تمدید مدت توافق‌نامه مجبور کند. یک مقام اروپایی در گفت‌وگو با این روزنامه گفت: مردم کم‌تر از گذشته در مورد موفقیت این مذاکرات بدبین هستند. موضوعات مشخصی وجود دارد که به نظر می‌آید توافقات روی آن صورت گرفته اما در برخی مسائل هنوز یک خلاء بزرگ وجود دارد.‏
این روزنامه با اشاره به اظهارات مقامات مختلف نوشت: یکی از مسائل اصلی توافق بر سر طرح‌های آینده ایران برای تبدیل راکتور آب سنگین اراک به منظور تولید پلوتونیوم با حجم پایین‌تر است. ایران هم‌چنین همکاری‌هایش با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که وظیفه انجام تحقیقات و بررسی روی فعالیت‌های هسته‌یی را دارد بیش‌تر کرده است.‏
ایران و اروپا خواستار بررسی‌های بیش‌تر آژانس بر فعالیت‌های گذشته این کشور هستند. این در حالی است که ایران همواره این ادعا را که به دنبال دستیابی به سلاح هسته‌یی است رد می‌کند.‏
مذاکره‌کنندگان کار روی تهیه پیش‌نویس توافق نهایی را هفته جاری در وین پایتخت اتریش آغاز می‌کنند. توافقی که می‌تواند به بن‌بست دیپلماتیک تهران و غرب پایان دهد و اطمینان خاطر حاصل کند که ایران قادر به ساخت بمب اتم نیست.‏
روزنامه وال استریت ژورنال علاوه بر این نوشت: مساله مهم دیگری که در این مذاکرات باید به آن رسیدگی شود آینده تاسیسات هسته‌یی زیرزمینی فردو است که آمریکا ادعا می‌کند که ایران از آن برای تولید مخفیانه اورانیوم مورد نیاز ساخت سلاح هسته‌یی استفاده می‌کند.‏
واشنگتن هم‌چنین می‌خواهد برنامه‌های تحقیق و توسعه ایران در زمینه هسته‌یی و برنامه موشک بالستیک این کشور را محدود کند اما ایران تاکید دارد که در این مذاکرات تنها در خصوص برنامه‌های هسته‌یی‌اش گفت‌وگو خواهد کرد. ایران در ازای کاهش نگرانی‌های قبل در مورد این اتهامات خواستار لغو کامل تحریم‌های اقتصادی غرب در زمینه‌های صادرات نفت و بانکداری است.‏
مخالفان مذاکرات ایران و گروه ۱+۵ شامل عربستان و اسراییل خواستار نابودی کامل برنامه‌ی هسته‌یی ایران هستند که در نتیجه به ادعای آن‌ها ایران نتواند از ظرفیت تولید سلاح‌های هسته‌یی برخوردار باشد. اما مذاکره کنندگان آمریکایی و مقامات این کشور گفته‌اند که نابودی کامل تاسیسات هسته‌یی ایران با توجه به پیشرفت ایران در این زمینه و وجود توانایی غنی‌سازی اورانیوم در این کشور دیگر ممکن نیست.‏
این مقامات تخمین زدند که امکان به موفقیت رسیدن این مذاکرات حدود ۵۰ درصد است.‏
این روزنامه در پایان نوشت: مذاکره کنندگانی که در وین شرکت می‌کنند، گفته‌اند که به دلیل وجود مسائل فنی زیادی که باید مورد بررسی قرار گیرد شک دارند تا ضرب‌العجل ۲۰ ژوییه به موفقیت دست پیدا کند.‏
‏ بیانیه آژانس بین المللی انرژی اتمی ‏
در همین راستا آژانس بین المللی انرژی اتمی در پایان نشست عادی نمایندگانش با ایران با انتشار بیانیه ای تاکید کرد: در این نشست پیشرفت ها در باره اجرای اقدامات عملی توافق شده قبلی با ایران بررسی شد.‏
نمایندگان آژانس بین المللی انرژی اتمی روزدوشنبه در یک نشست فنی با نماینده ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی شرکت کردند.‏
سرپرستی هیات ایرانی در این نشست را “رضا نجفی” نماینده ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی به عهده داشت.‏
آژانس بین المللی انرژی اتمی پس از پایان این نشست در بیانیه ای که روی پایگاه اطلاع رسانی نهاد دیده بان هسته ای سازمان ملل متحد منتشر کرد، نوشت: در این نشست فنی، پیشرفت ها در باره اجرای اقدامات عملی توافق شده در سه ماه پیش بر اساس چارچوب همکاری دو جانبه، بررسی شد.‏
بیانیه آژانس بین المللی انرژی اتمی صراحت دارد که “ایران چند اقدام را عملی کرده است و برخی از فعالیت های مرتبط با آنها ادامه دارد”.‏
بر اساس این بیانیه، گفت و گو و بررسی ها در باره اقدامات عملی اضافی که باید در مراحل بعدی اجرا شود، در جریان است.‏
در باره این نشست و نتایج آن اطلاعات بیشتری از سوی دو طرف مذاکره کننده منتشر نشده است.‏
این نشست پیش از آغاز اجلاس هسته ای “محمد جواد ظریف” وزیر امور خارجه ایران با نمایندگان گروه ۱+۵ در وین برگزار شد.‏
‏”محمدجواد ظریف” وزیر امور خارجه و رییس مذاکره کننده هسته ای ایران روز سه شنبه تهران را به مقصد وین پایتخت اتریش ترک کرد تا حساس ترین دور مذاکرات هسته ای ایران و ۱+۵ را در ۱۰ سال گذشته رقم بزند.‏
سید عباس عراقچی معاون حقوقی و امور بین الملل، مجید تخت روانچی معاون اروپا و آمریکای وزارت امور خارجه، امیر حسین زمانی نیا مشاور حقوقی وزیر امور خارجه و حمید بعیدی نژاد مدیر کل سیاسی وزارت امور خارجه ایران از اعضای تیم مذاکره کننده هسته ای ایران هستند.‏
ایران و گروه ۱+۵ متشکل از آمریکا، انگلیس، فرانسه، چین، روسیه و آلمان در پایان سومین دور مذاکرات خود در وین اعلام کردند که طرفین در دور چهارم گفت و گوها از ۲۳ تا ۲۶ اردیبهشت ماه وارد تدوین پیش نویس سند توافق نهایی خواهند شد.‏
تحلیلگران و صاحبنظران سیاسی از توافق نهایی ایران و غرب به عنوان توافق قرن یاد کرده اند.‏
عراقچی معاون حقوقی و امور بین الملل وزارت امور خارجه که دستکم در سه تیم متفاوت مذاکره کننده هسته ای ایران از یک دهه گذشته تاکنون حضور داشته، در باره احتمال توافق نهایی با ۱+۵ می گوید: تا جایی که به ما مربوط است، امیدواریم. اگر طرف مقابل جدیت و حسن نیت ما را پاسخ دهد، امیدواریم به نتیجه برسیم. اما هر اتفاقی می تواند روی دهد.‏
تخت روانچی معاون اروپا و آمریکای وزارت خارجه که از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۸۸ همواره در مهمترین و پرچالش ترین مذاکرات مربوط به روابط خارجی جمهوری اسلامی ایران، از قطعنامه ۵۹۸ تا مذاکرات هسته ای حضور داشته، در باره توافق نهایی معتقد است: بدبین نیستم. ما تمام تلاش خود را انجام می دهیم. اگر قرار است به توافقی برسیم، باید همه تحریم ها برداشته شود و این به عهده آمریکایی ها و اروپایی ها است که کار خود را انجام دهند.

 

 

ورود به مرحله نگارش توافق نهایی میان ایران و ۱+۵ و داغ‌ و تند شدن مذاکرات و افزایش سطح مذاکرات و تصمیم‌گیری‌ها بخش‌های پیدا و پنهان بیش‌تری از “برنامه اقدام مشترک” (توافق ژنو) خود را نشان خواهد داد‎.‎

مذاکرات ایران و ۱+۵ در حالی روز چهارشنبه در وین برای چهارمین دور آغاز می‌شود که به تایید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ایران به تعهداتش در چارچوب توافق ژنو به خوبی عمل کرده است. اما در مقابل ۱+۵ به ویژه آمریکا تا جایی که توانستند و امکان داشته است از اجرای تعهدات‌شان در چارچوب برنامه اقدام مشترک شانه خالی کرده یا با بهانه‌ وجود موانع بروکراتیک و اداری آن‌ها را به تاخیر انداخته‌اند‎.‎
سیروس ناصری، دیپلمات با سابقه کشور و عضو پیشین تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای پیش از این به ایسنا گفت که “”آمریکایی‌ها در اجرای گام اول بد عمل کردند و نشان دادند کلک هستند و ثابت شد که باید به مواضع، حرف‌ها و تعهدات‌شان با دیده شک و تردید بسیار عمیق نگاه کرد‎.”‎
او معتقد است که رسیدن به توافق نهایی چندان طول نخواهد کشید ولی توافق اجرایی ولو این که ماه‌ها به طول انجامد، باید با تمام جزییات اجرایی که آمریکایی‌ها متعهد می‌شوند، باشد. چرا که به هیچ وجه نمی‌توان بر روی تعهدات کلی به آن‌ها اعتماد کرد‎.‎
ناصری تاکید کرد: باید وارد جزییات شد و در هر بخش و اقدام جزء به جزء مسایل را بررسی و تعیین کرد ولو این‌که متن توافق طولانی و قطور شود‎.‎

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=1798