نه تولید، نه واردات فقط منافع دلالان / بازار برنج قربانی سودجویان شده است‏

0
۳۲۴ بازدید

علی شفائی: بازار برنج ایران که سال ها است اخیر در خوش بینانه ترین حالت نیمی از نیاز خود را از تولیدات داخلی و نیم دیگر را از مسیر واردات تامین می کند، طی چند سال اخیر گرفتار جریان،  بازی های منفعت طلبانه دلالان شده است، دلالانی که حمایت از تولید داخل را به چوبی برای زدن واردات و واردات را به ابزاری برای تخریب تولید داخلی تبدیل کرده اند.‏

به گزارش خبرنگار جهان اقتصاد، از زمانی که دولت وقت با نیت خیر حمایت از تولید کننده اما بدون نگاه علمی و اقتصادی، با ابزار خرید تضمینی چای ایرانی را در سرازیری نابودی حل داد، آنقدر زمان نگذشته که فراموش شده باشد.‏
زبان فرسی آنقدر شیرین است که به کار بردن یک مثل می توان مثنوی صد من کاغذ را در جند کلمه خلاصه کرد و در مورد چای ایرانی تنها کافی است که این مثل را به کار بندیم که بر زمینت می زند نادان دوست.‏
اگرچه همچنان بخشی از مزارع استان های شمالی زیر کشت چای است، اما باید باور کنیم که این بخش از کشاورزی نیمه جانی بیشتر ندارد، پس بهتر است به جای مرثیه خوانی برای چای، به فکر چاره اندیشی برای دیگر محصول مناطق شمالی کشور یعنی برنج باشیم.
اگرچه طی چند دهه گذشته و از زمانی که برنج با ورود به سبد غذایی قریب به اکثریت خانواده ها جای نان را تنگ کرد، ایران که خود تولیدکننده یکی از خوش طعم و مرغوبترین برنج های دنیا است، به واردکننده این محصول تبدیل شد.
اما از چند سال پیش جریانی در بازار برنج کشور شکل گرفت که به ظاهر با انتقاد از واردات از تولید داخل حمایت می کرد، اما با کمی دقت می توان به این مهم رسید که واقعیت چیز دیگری است.‏
نکته نهفته در رفتار این ظاهرا حامیان تولید برنج ایرانی دراین است که با نزدیک شدن فصل برداشت از واردات بی رویه سخن به میان می آورند و اشباع بازار، اتفاقی که بنا به تعاریف اقتصادی یعنی افزایش عرضه در برابر تقاضا که بی شک کاهش قیمت ها را به دنبال خواهد داشت و این یعنی حاصل یک سال تلاش شالیکاران را به مفت تاراج کردن.
اما این پایان کار سودجویان فعال در بازار برنج نیست و در مرحله بعدی و در مقاطعی از مانند ایام ماه محرم و روزهای پایانی سال که تقاضا در بازار افزایش می یابد، مسیر تغییر کرده و اینبار به جای واردات بی رویه آلوده بودن برنج های وارداتی ملعبه ای می شود در دست دلالان، تا از این طریق تقاضا برای برنج های وارداتی کاهش یافته و بازار متوجه تولیدات داخل شود، اتفاقی که به افزایش قیمت منتهی شده و به فرصت طلبان اجازه می دهد تا برنج هایی را که با قیمت پایین از کشاورز خریده اند با قیمتی گرانتر به بازار عرضه کنند.‏
این اتفاق طی چند سال اخیر بارها تکرار شده و همچنان نیز ادامه دارد و متاسفانه دولت نیز با افزایش تعرفه واردات به این جریان دامن می زند. اگرچه هدف دولت از افزایش تعرفه در هنگام برداشت محصول حمایت از تولید است، اما باید به این مهم اشاره کرد که برنج مانند میوه نیست که به علت مدت ماندگاری کوتاه نیاز به حمایت تعرفه ای داشته باشد، حمایتی  که به افزایش قیمت منتهی شده و مصرف کننده را تحت فشار قرارمی دهد.‏
شاید بهتر باشد دولت به جای اینگونه حمایت های مقطعی به فکر راهکارهایی برای حمایت اساسی و اصولی از تولیدکنند گان باشد، چراکه در غیراینصورت در آتیه ای نه چندادن دور شاهد نابودی باقی شالیزاره و تبدیل شده آنها به ویلا خواهیم بود و آن زمان دیگر تولیدی برای حمایت کردنم باقی نخواهد ماند.‏
‏ شالیکاران اغلب خرده مالک هستند و صرف اقتصادی آنان در فعالیت کشاورزی پایین است شاید به همین خاطر است که در طی زمان اغلب زمین‌های کشاورزی به ویلا و آپارتمان تبدیل شد تا بیش از پیش فضا برای دلالان واسطه گران باز شود تا به ضرر تولید کننده گام بردارند.‏
دغدغه کشاورزان این است که چرا در زمان برداشت محصول که حول وحوش سه ماه به طول می‌انجامد بحث اشباع برنج وارداتی را مطرح می‌کنند تا کشاورز تحت تاثیر جو موجود حاصل ماه‌ها تلاش خود را به قیمتی ناچیز به واسطه گران و یا دلالان بفروشد؟
ثبت سفارش محصول وارداتی تا تخلیه و عرضه آن دو ماه به طول می‌انجامد بنابر این زمان کافی برای پیش بینی بازار و میزان نیاز بازار به واردات وجود دارد.‏
سیداحمد به حق رئیس انجمن واردکنندگان برنج ایران در رابطه با تعرفه واردات به ایلنا گفت: ‏‎۶‎‏ ماه از سال تعرفه واردات برنج ۲۲ درصد و ۶ ماه باقیمانده هم ۴۰ درصد است و این تغییر تعرفه در زمان برداشت محصول به دلیل حمایت از تولید داخلی و زیر نظر وزارت کشاورزی است. واردات بالانس کننده بازار است یعنی اگرقیمت برنج وارداتی بالا برود قیمت برنج داخلی نیز افزایش می‌یابد مشابه این موضوع را در سال ۹۱ شاهد بودیم که با کاهش واردات شاهد بالا رفتن قیمت برنج درداخل بوده‌ایم.‏
برخی کار‌شناسان اعتقاد دارند واردات برنج باعث شد نیمی از زمین‌های کشاورزی از بین برود؛ اما در طرح این موضوع باید به این نکته نیز توجه داشت که عدم حمایت و توجه کافی به کشاورزان تا جایی پیش رفت که کشاورز به این نتیجه برسد که باید چند سال کار کند تا سودی مشابه ویلاسازی کسب کند و این قشر را به سمت تغییر کاربری زمین‌های کشاورزی هدایت کرد.‏
جمیل علیزاده شایق دبیر انجمن برنج ایران در رابطه با تبدیل اراضی کشاورزی گفت: متاسفانه چند سالی است که زمین‌های کشاورزی تغییر کاربری داده‌اند و با توجه به قانون جلوگیری ازتبدیل اراضی، مدت هاست که انجام می‌شود و تا کنون نهادی به صورت جدی جلوگیری نکرده است.‏
وی در رابطه با تعیین قیمت برنج داخلی اظ‌هار کرد: قیمت برنج‌های داخلی را کسی تعیین نمی‌کند بلکه میزان تقاضا برای برنج داخلی تعیین کننده قیمت آن است.‏
تولید برنج در ایران کم است و تقاضا برای آن به قدری است که بتوان قیمتی را برای کشاورز تعیین کرد که نه کشاورز متحمل ضرر شود و نه قدرت خرید مصرف کننده کاهش یابد با این تفاسیر به نتیجه می‌رسیم دلالان و واسطه گرانی در بازار هستند که با بر هم زدن فضای بازار برای کشاورز،برنج را به قیمت پایین خریداری کرده و با قیمت بالا به مصرف کننده می‌رسانند که در صورت عدم جلوگیری،تقاضا کاهش یافته و برنج که یکی از مهم‌ترین ماده غذایی است، تبدیل به کالایی لوکس شده که تنها درصد کمی از جامعه توان خرید آن را خواهند داشت.‏

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=4097