مطالبات معوق بانک‌معادل یک هشتم بودجه کشور

0
۲۷۱ بازدید

ایسنا :عوامل بازدارنده در مقابل روند فزاینده مطالبات بانکی، اقتصاد را به مرحله ای رسانده که معوقات بانکی به تهدید و دغدغه ای برای این سیستم تبدیل شده است

.
پرداخت تسهیلات به مشتریانی که در نگاه اول معتبر به نظر می رسند می تواند آغاز رقم خوردن مطالباتی باشد که در صورت عبور از کانال سرسید، معوق مانده، مشکوک الوصول شده و حتی سوخت شوند یا اینکه در بهترین حالت وصول می شوند. این در حالی است که اکنون رقمی بین ۸۰ تا ۱۰۰ هزار میلیارد تومان از همین مطالباتی که ممکن است وصول شوند یا سوخت شده باشند در نظام بانکی کشور انباشت شده است.
چرایی انباشت معوقات در نظام بانکی از نگاه کارشناسان و مسولین بانکی
اینکه چرا میزان مطالبات معوق بانکی در سال های اخیر روند فزاینده ای را طی کرده و از نزدیک به ۷۰۰۰ میلیارد تومان در سال ۱۳۸۴ به رقم فعلی که دولت آن را حدود ۸۰ هزار میلیارد تومان و برخی منابع بیش از ۱۰۰ هزار میلیارد تومان عنوان می کنند رسیده است را می توان در بخش های مختلفی جست و جو کرد.
کارشناسان معتقدند که عدم دقت کافی در هنگام پرداخت تسهیلات از سوی بانک‌ها، بازخرید تسهیلات مشتریان بدحساب از طریق اعطای تسهیلات جدید به آنها، پایین‌بودن هزینه تحصیل پول (نرخ سود تسهیلات بانکی) نسبت به نرخ بهره در بازارهای غیررسمی، ایجاد توقعات در جامعه به واسطه وجود درآمدهای سرشار نفتی منجر به افزایش تقاضای تسهیلات بانکی، سیاست‌های نادرستی نظیر افزایش روزافزون تسهیلات تکلیفی بانک‌ها، تسهیل شرایط دریافت وام‌های کلان بانکی، ترویج این عادت اجتماعی که دولت معمولا در بازپرداخت امهال می‌کند، استمهال بدهی‌های بدهکاران همچنین سودجویی و سوءاستفاده از تسهیلات بانکی، کندی روند وصول مطالبات و عدم دقت لازم در مورد ارزیابی وضعیت مالی و اعتباری ضامن یا ضامنان از مهمترین دلایل افزایش مطالبات معوق بانکی و بدهکاران دانه درشت در چند سال گذشته است.
در نگاهی دیگر رکود اقتصادی و مشکلات پیش آمده برای سرمایه گذاران و تولید کنندگان که بخشی از آن ناشی از تحریم و بخشی دیگر درنوسان ارزی و عدم حمایت از تولید در هنگام افزایش هزینه ها در مرحله اول قانون هدفمندی ریشه دارد است عنوان می شود؛ چراکه موجب شد عده ای از کسانی که برای تولید و فعالیت در بخش واقعی اقتصاد اقدام به دریافت تسهیلات کردند در بازپرداخت با مشکل مواجه شوند.
در عین حال ولی الله سیف-رییس کل بانک مرکزی- ضعف در نظارت‌های درون سازمانی و کنترل‌های داخلی کارا و کافی در مورد عملیات داخلی بانک ها به منظور اطمینان از کفایت بررسی‌ها قبل از پرداخت تسهیلات و عدم ایجاد اطمینان کافی نسبت به بازگشت تسهیلات اعطایی را موجب افزایش مطالبات معوق در شبکه بانکی می داند.
به اعتقاد سیف، افزایش حجم تسهیلات تکلیفی، اختلالات مالی بوجود آمده از ناحیه تحریم‌ها برای برخی دریافت کنندگان تسهیلات و همچنین عدم وصول طلب برخی از پیمانکاران بخش غیردولتی از دولت و نوسانات شدید بازار ارز طی سال‌های گذشته در رشد معوقات بانکی بی تاثیر نبوده است.
معوقات بانکی کجاست؟
طبق آخرین اظهارات مسولین بانک مرکزی، حدود ۱۵ درصد از کل معوقات بانکی توسط ۱۰ بدهکار دانه درشت بانکی بلوکه شده است. همچنین ۵۰ گروه یا شرکت مرتبط به یکدیگر ۳۳ درصد و ۲۰۰ بدهکار بزرگ ۵۵ درصد دیگر از مطالبات معوق را به خود اختصاص داده اند و سه نفر بالغ بر۱۰۰۰ میلیارد تومان و ۴۸ درصد بدهکاران یعنی حدود ۱۳۱ مشتری بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان به نظام بانکی بدهکارند.
این در حالی است که ۶۱ درصد از مبلغ متعلق به ۵۰۰ نفر بدهکار بزرگ بانکی مربوط به افرادی است که فعالیت اصلی آن ها صنعت و معدن است. به عبارتی دیگر ۳۰ درصد از کل مطالبات معوق شبکه بانکی کشور به بخش تولید باز می گردد.
در مورد حجم مطالبات معوق بانک های دولتی، خصوصی و نیمه خصوصی نیز باید یادآورشد که ۳۲ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان از طلب بانک های دولتی معوق شده که معادل ۱۳ درصد کل تسهیلات آن هاست.
همچنین مطالبات بانک های خصوصی به ۲۵ هزار میلیارد تومان یعنی معادل ۱۷ درصد کل تسهیلات و میزان طلب بانک های نیمه خصوصی ۲۳ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان برابر با ۱۲ درصد تسهیلات آن ها عنوان می شود.
مطالبات معوق معادل یک هشتم بودجه کل کشور
در عین حال مقایسه رقم مطالبات معوق بانکی با برخی دیگرازهزینه ها بیانگر حجم قابل توجه و تاثیرگذار آن در اقتصاد کشور است. از این رو با توجه به اینکه به اعتقاد بسیاری از کارشناسان پولی و همچنین مدیران بانکی رقم مطالبات معوق بانکی به بیش از ۱۰۰ هزار میلیارد تومان نیز می رسد نشان می دهد پولی که در دست بدهکاران بانکی مانده و ممکن است که بخش قابل توجهی از آن سوخت شود معادل یک هشتم کل بودجه ۸۰۳ هزار میلیارد تومانی کشور در سال ۱۳۹۳ است.
همچنین این ۱۰۰ هزار میلیارد تومان در حالی رها شده است که هر ساله بسیاری از طرح های عمرانی ملی و استانی کشور به دلیل عدم تحقق بودجه مصوب آن نیمه کاره می ماند تا جایی که هم اکنون نزدیک به ۳۰۰۰ طرح نیمه تمام عمرانی و توسعه ای به دلیل کمبود منابع روی دست دولت مانده است.
این در حالی است که بررسی تحقق بودجه های عمرانی در سال های اخیر نشان می دهد که منابع این بخش همواره صرف هزینه های جاری شده و عملکرد کاملی نداشته است، به گونه‌ای که در سال ۱۳۹۰ حدود ۲۹ هزار میلیارد تومان، سال ۱۳۹۱ نزدیک به ۱۵ هزار میلیارد تومان و در سال ۱۳۹۲ حدود ۲۲ هزار میلیارد تومان از کل بودجه های هر سال برای توسعه و آبادانی کشور هزینه شده است.

ایسنا :عوامل بازدارنده در مقابل روند فزاینده مطالبات بانکی، اقتصاد را به مرحله ای رسانده که معوقات بانکی به تهدید و دغدغه ای برای این سیستم تبدیل شده است

.
پرداخت تسهیلات به مشتریانی که در نگاه اول معتبر به نظر می رسند می تواند آغاز رقم خوردن مطالباتی باشد که در صورت عبور از کانال سرسید، معوق مانده، مشکوک الوصول شده و حتی سوخت شوند یا اینکه در بهترین حالت وصول می شوند. این در حالی است که اکنون رقمی بین ۸۰ تا ۱۰۰ هزار میلیارد تومان از همین مطالباتی که ممکن است وصول شوند یا سوخت شده باشند در نظام بانکی کشور انباشت شده است.
چرایی انباشت معوقات در نظام بانکی از نگاه کارشناسان و مسولین بانکی
اینکه چرا میزان مطالبات معوق بانکی در سال های اخیر روند فزاینده ای را طی کرده و از نزدیک به ۷۰۰۰ میلیارد تومان در سال ۱۳۸۴ به رقم فعلی که دولت آن را حدود ۸۰ هزار میلیارد تومان و برخی منابع بیش از ۱۰۰ هزار میلیارد تومان عنوان می کنند رسیده است را می توان در بخش های مختلفی جست و جو کرد.
کارشناسان معتقدند که عدم دقت کافی در هنگام پرداخت تسهیلات از سوی بانک‌ها، بازخرید تسهیلات مشتریان بدحساب از طریق اعطای تسهیلات جدید به آنها، پایین‌بودن هزینه تحصیل پول (نرخ سود تسهیلات بانکی) نسبت به نرخ بهره در بازارهای غیررسمی، ایجاد توقعات در جامعه به واسطه وجود درآمدهای سرشار نفتی منجر به افزایش تقاضای تسهیلات بانکی، سیاست‌های نادرستی نظیر افزایش روزافزون تسهیلات تکلیفی بانک‌ها، تسهیل شرایط دریافت وام‌های کلان بانکی، ترویج این عادت اجتماعی که دولت معمولا در بازپرداخت امهال می‌کند، استمهال بدهی‌های بدهکاران همچنین سودجویی و سوءاستفاده از تسهیلات بانکی، کندی روند وصول مطالبات و عدم دقت لازم در مورد ارزیابی وضعیت مالی و اعتباری ضامن یا ضامنان از مهمترین دلایل افزایش مطالبات معوق بانکی و بدهکاران دانه درشت در چند سال گذشته است.
در نگاهی دیگر رکود اقتصادی و مشکلات پیش آمده برای سرمایه گذاران و تولید کنندگان که بخشی از آن ناشی از تحریم و بخشی دیگر درنوسان ارزی و عدم حمایت از تولید در هنگام افزایش هزینه ها در مرحله اول قانون هدفمندی ریشه دارد است عنوان می شود؛ چراکه موجب شد عده ای از کسانی که برای تولید و فعالیت در بخش واقعی اقتصاد اقدام به دریافت تسهیلات کردند در بازپرداخت با مشکل مواجه شوند.
در عین حال ولی الله سیف-رییس کل بانک مرکزی- ضعف در نظارت‌های درون سازمانی و کنترل‌های داخلی کارا و کافی در مورد عملیات داخلی بانک ها به منظور اطمینان از کفایت بررسی‌ها قبل از پرداخت تسهیلات و عدم ایجاد اطمینان کافی نسبت به بازگشت تسهیلات اعطایی را موجب افزایش مطالبات معوق در شبکه بانکی می داند.
به اعتقاد سیف، افزایش حجم تسهیلات تکلیفی، اختلالات مالی بوجود آمده از ناحیه تحریم‌ها برای برخی دریافت کنندگان تسهیلات و همچنین عدم وصول طلب برخی از پیمانکاران بخش غیردولتی از دولت و نوسانات شدید بازار ارز طی سال‌های گذشته در رشد معوقات بانکی بی تاثیر نبوده است.
معوقات بانکی کجاست؟
طبق آخرین اظهارات مسولین بانک مرکزی، حدود ۱۵ درصد از کل معوقات بانکی توسط ۱۰ بدهکار دانه درشت بانکی بلوکه شده است. همچنین ۵۰ گروه یا شرکت مرتبط به یکدیگر ۳۳ درصد و ۲۰۰ بدهکار بزرگ ۵۵ درصد دیگر از مطالبات معوق را به خود اختصاص داده اند و سه نفر بالغ بر۱۰۰۰ میلیارد تومان و ۴۸ درصد بدهکاران یعنی حدود ۱۳۱ مشتری بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان به نظام بانکی بدهکارند.
این در حالی است که ۶۱ درصد از مبلغ متعلق به ۵۰۰ نفر بدهکار بزرگ بانکی مربوط به افرادی است که فعالیت اصلی آن ها صنعت و معدن است. به عبارتی دیگر ۳۰ درصد از کل مطالبات معوق شبکه بانکی کشور به بخش تولید باز می گردد.
در مورد حجم مطالبات معوق بانک های دولتی، خصوصی و نیمه خصوصی نیز باید یادآورشد که ۳۲ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان از طلب بانک های دولتی معوق شده که معادل ۱۳ درصد کل تسهیلات آن هاست.
همچنین مطالبات بانک های خصوصی به ۲۵ هزار میلیارد تومان یعنی معادل ۱۷ درصد کل تسهیلات و میزان طلب بانک های نیمه خصوصی ۲۳ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان برابر با ۱۲ درصد تسهیلات آن ها عنوان می شود.
مطالبات معوق معادل یک هشتم بودجه کل کشور
در عین حال مقایسه رقم مطالبات معوق بانکی با برخی دیگرازهزینه ها بیانگر حجم قابل توجه و تاثیرگذار آن در اقتصاد کشور است. از این رو با توجه به اینکه به اعتقاد بسیاری از کارشناسان پولی و همچنین مدیران بانکی رقم مطالبات معوق بانکی به بیش از ۱۰۰ هزار میلیارد تومان نیز می رسد نشان می دهد پولی که در دست بدهکاران بانکی مانده و ممکن است که بخش قابل توجهی از آن سوخت شود معادل یک هشتم کل بودجه ۸۰۳ هزار میلیارد تومانی کشور در سال ۱۳۹۳ است.
همچنین این ۱۰۰ هزار میلیارد تومان در حالی رها شده است که هر ساله بسیاری از طرح های عمرانی ملی و استانی کشور به دلیل عدم تحقق بودجه مصوب آن نیمه کاره می ماند تا جایی که هم اکنون نزدیک به ۳۰۰۰ طرح نیمه تمام عمرانی و توسعه ای به دلیل کمبود منابع روی دست دولت مانده است.
این در حالی است که بررسی تحقق بودجه های عمرانی در سال های اخیر نشان می دهد که منابع این بخش همواره صرف هزینه های جاری شده و عملکرد کاملی نداشته است، به گونه‌ای که در سال ۱۳۹۰ حدود ۲۹ هزار میلیارد تومان، سال ۱۳۹۱ نزدیک به ۱۵ هزار میلیارد تومان و در سال ۱۳۹۲ حدود ۲۲ هزار میلیارد تومان از کل بودجه های هر سال برای توسعه و آبادانی کشور هزینه شده است.

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=2271