کد خبر: 195962
تاریخ انتشار: ۲۸ شهریور ۱۴۰۱

مشعل سوزی چالش ادامه دار صنعت گاز ایران

مشعل سوزی چالش ادامه دار صنعت گاز ایران

واکاوی چالش‌هاي گاز طبيعي در كشور در گفت‌وگوی جهان اقتصاد با رضا پدیدار

با توجه به شروع فصل سرما در نيمكره شمالي، ضرورت توليد و مصرف بهينه انرژی به عنوان يكي از عوامل مهم و اثرگذار در سطح جهاني به‌شمار می‌رود؛ از طرفي جايگاه بالاي ايران در جهت در اختيار داشتن منابع غني گاز در صحنه جغرافيايي و همچنين مصرف نامناسب گاز در مسير توليد تا خط پاياني آن، شرايطي را حاصل آورده كه چالش هاي گاز طبيعي در كشور در فرآيند اقتصادي كشور و نيز جهان اثرگذار شود به طوری که این اتفاق مي‌تواند ناترازي نامعقولي را فراهم سازي كند .

رضا پديدار، رئيس كميسيون انرژي و محيط زيست اتاق تهران، در گفت‌وگو با خبرنگار جهان اقتصاد اظهار داشت: آمارهاي بانك جهاني نشان مي دهد كه ايران در سال 2021 ميزان 17.4ميليارد مترمكعب «روزانه معادل 48 ميليون متر مكعب»، معادل 7 درصد از كل گاز توليدي كشور را در همان مرحله توليد در مشعل ها سوزانده و هدر مي دهد . اين ميزان نسبت به سال 2020 حدود يك سوم افزايش يافته است .

وی تصریح کرد: چنين تلفات عظيمي در حوزه گازي ايران در حالي است كه زمستان 1400 ايران با روزانه 250ميليون مترمكعب كسري گاز مواجه شده بود و بخش نيروگاه‌هاي برقي و صنايع كشور به جاي گاز از سوخت بسيار آلاينده مازوت و گازوئيل استفاده كردند .

وی با اشاره به اینکه ايران از لحاظ مشعل سوزي بعد از روسيه و عراق در جايگاه سوم جهان قراردارد عنوان کرد: بدين ترتيب مي‌توان گفت كه چالش‌هاي عمده ايران در بخش گاز طبيعي، مصرف بيش از حد گاز، وجود ميادين گازي مشترك، تحريم‌ها و اقدامات كشورهاي غربي و همانگونه كه اشاره شد حجم عظيم گازهاي سوزانده شده هستند و نيز فرصت‌هاي ايران در اين زمينه، توسعه اقتصادي، به دست آوردن بازارهاي عمده واردكنندگان گاز جهان، افزايش امنيت، توسعه مناطق محروم، كاهش مصرف بنزين و افزايش بازيافت و توليد نفت است.

وی خاطرنشان کرد: به بيان ديگر انرژي از ملزومات اساسي توسعه و جهان به شمار مي رود به گونه‌اي كه عدم تامين تقاضاي آن باعث بحران در جهان خواهد شد و نگاهي به تاريخ جهان به خصوص در چند قرن اخير به خوبي نشان مي‌دهد كه انرژي چگونه در روند تحولات سياسي و اقتصادي تاثير گذار بوده است .

وی بیان داشت: انرژي براي كشورهاي پيشرفته صنعتي جهان به عنوان عامل حركت چرخ‌هاي توليد و اقتصاد مطرح است و براي  اكثر كشورهاي عمده دارنده آن ، منبع اصلي درآمد محسوب مي شود و گاز طبيعي تميزترين سوخت فسيلي است زيرا نه تنها با سوختن آن منواكسيد كربن توليد نمي شود، بلكه ماحصل سوخت آن غالبا آب و مقدار ناچيزي دي اكسيد كربن است .

وی مطرح کرد: لذا مي توان از آن به سوخت برتر، ايمن و سالم در محيط هاي خانگي ، تجاري ، صنعتي و اداري داراي فضاهاي بسته و محدود استفاده كرد و در همين زمينه رابرت بريس سردبير مجله تريبون انرژي مي گويد ذغال سنگ انرژي برتردر قرن نوزده بوده است و نفت انرژي سلطه در قرن بيست و گاز طبيعي انرژي برتر در قرن بيست و يكم است .

پدیدار مطرح کرد: در اين بين با افزايش اهميت گاز طبيعي در جهان اهميت ژئوپليتيكي ايران نيز افزايش مي يابد چرا كه ايران با دارا بودن 18 درصد از كل ذخاير گاز جهان دومين دارنـده مهم گاز جهان بعـد از روسيه است و بنابراين نقش مهمي را در تامين گاز مورد نياز جهان مي تواند ايفا كند.

وی با اشاره به اینکه  گاز طبيعي با توجه به اينكه بالاترين نقش پذيري سياسي را در بين سوخت‌هاي فسيلي دارا است، مي تواند باعث ارتقاء منزلت ژئوپليتيكي ايران گرديده و توسعه اقتصادي ايران را شتاب بخشد گفت: اما با وجود مزاياي متنوع گاز طبيعي و برخورداري ايران از منابع عظيم اين انرژي و همچنين موقعيت مناسب جغرافيايي ايران در بين بازارهاي عمده مصرف گاز طبيعي ، ايران به علت چالش‌هاي موجود موفق به استفاده از فرصت‌هاي موجودش در بخش گاز طبيعي نشده است. بنابراين با توجه به اهميت بيش از حد اين انرژي در  ابعاد مختلف اقتصادي سياسي و ... ضرورت دارد تا در زمينه اهميت استراتژيك و سياسي جغرافيايي و شناخت چالش هاي اثرگذار بر آن توجه بيشتري را معطوف داشت .

به گفته وی، پس از پايان جنگ سرد، كشورهاي قدرتمند سعي مي كنند به مناطق حساس جهان به جاي توجهات سياسي، نظامي، نگرش سياسي - اقتصادي داشته باشند به همين دليل در حال حاضر يكي از اهداف مهم قدرت‌هاي بزرگ دستيابي و تسلط بر منابع انرژي است .

وی ادامه داد: مي توان گفت كه از دو دهه پيش تاكنون، گفتمان ژئوپليتيكي و ژئواستراتژي آرام آرام به سوي مفاهيم ژئواكونوميك به ويژه مفاهيم مرتبط با انرژي و سوخت‌هاي فسيلي كشيده شده است و در اين راستا، ژئوپليتيك انرژي از دو ديدگاه مورد توجه بوده است و نخست پيامدهاي فراوان زيست محيطي اين سوخت ها و دوم بازار انرژي .

وی عنوان کرد: در اين ميان گاز طبيعي و گاز مايع، به اعتبار نقش كمتري كه در آلوده سازي دارند بيش از پيش در كانون توجه سياست انرژي اتحاديه اروپا و خاوردور قرار دارند و در اين ميان صادركنندگان بزرگ گاز نيز براي دستيابي به بازارهاي امن و پايدار، غني و كم هزينه ، رقابتي فشرده دارند .

وی اظهار داشت: در دهه 1930 زماني كه تكنولوژي ايجاد خطوط لوله طولاني و كم هزينه به وجود آمد، گاز طبيعي به عنوان منبعي كه در سطح ملي و در حدود وسيعي قابل عرضه بود، به رقابت با نفت پرداخت و از آن زمان به بعد اهميت گاز طبيعي به عنوان يك منبع  انرژي دائما" در حال افزايش است .

وی مطرح کرد: روشن‌ترين دليل افزايش اهميت اين انرژي ورود آن به بازار رقابت با ديگرمنابع انرژي آماري است كه از وابستگي روز افزون بخش صنعتي جهان به گاز طبيعي حكايت دارد و البته بيشترگاز طبيعي جهان در بخش صنعت مورد استفاده قرار مي گيرد، به طوري كه در سال 2014 بخش صنعت با 44درصد بيشترين مصرف گاز طبيعي را در جهان دارا بوده است .

وی در ادامه افزود: از طرفي روند رو به رشد مصرف گاز و اهميت يافتن آن در ميان جامعه‌هاي مختلف در طول چند دهه اخير به همراه رشد روز افزون صنايع در دنيا ، به ويژه در كشورهاي صنعتي و نياز شديد به انرژي و اجراي طرح هاي بزرگ منطقه اي و نيز بين المللي از طرف كشورهاي توسعه يافته براي بهره گيري هرچه بيشتر از آن، گاز را به عنوان يكي از متغيرهاي مهم در صحنه سياست بين المللي درآورده است.

وی با بیان اینکه پراكندگي گاز طبيعي در جهان، هزينه كم استخراج رشد جمعيت، آلودگي كمتر، قيمت مناسب، عمر زيادتر نسبت به ذخاير نفت از جمله ويژگي‌هاي اين انرژي است كه جهان صنعتي در صدد جانشين كردن آن به جاي نفت است گفت: پيش بيني مي شود تقاضاي جهان براي گاز طبيعي تا سال 2035 به 7.5 ميليارد متر مكعب در روز برسد كه بيانگر رشد سالانه 2 تا 3 درصدي در تقاضاي گاز طبيعي است كه بيش از رشد تقاضاي ديگر منابع انرژي مانند نفت، ذغال سنگ، انرژي هسته‌اي و ... است .

وی افزود: در نتيجه گاز طبيعي بسرعت دارد اهميت ژئوپليتيكي كسب مي كند و از يك سوخت مصرفي حاشيه اي در بازارهاي منطقه اي به سوختي كه در فواصل زيادي انتقال داده مي شود در بخش هاي مختلف اقتصادي مصرف مي شود رشد كرده است .

وی عنوان کرد: در اين صورت گاز طبيعي يكي ازمنابع اصلي قدرت سياسي و اقتصادي كشورهـــاي دارنـــده آن به شـمار مي رود و اين كشورها مي توانند با بهره گيري مناسبت و بهينه از منابع گاز خود وابستگي هاي گوناگون خود را به دنياي خارج به خصوص كشورهاي توسعه يافته غرب كاهش دهند و در مقابل از اين منبع جهت توسعه همه جانبه كشور خود استفاده كنند .

پدیدار مطرح کرد: از طرف ديگر با اهميت يافتن گاز طبيعي در بازار جهاني انرژي، نقش كشورهاي مهم دارنده اين انرژي در جهان سياست و اقتصاد افزايش يافته است و البته در سراسر دنيا هم در كشورهاي توسعه يافته و هم در حال توسعه براي انرژي تقاضاي سيري ناپذير و آشكاري وجود دارد و ژئوپليتيك مبتني بر منابع طبيعي همچنان ناپايدار و بي ثبات است .

وی در ادامه افزود: ضمنا تغيير در تعادل ذخاير انرژي جهان همچنان كه در ميانه قرن بيستم از ذغال سنگ به نفت تبديل شد مي تواند قطعا محاسبات ژئوپليتيكي را دگرگون سازد.

وی در پایان اظهار داشت: ايران مي تواند با رفع چالش‌هاي سياسي، اقتصادي و اجتماعي خود در صحنه انرژي جهاني شرايطي را فراهم سازي کند كه با دارا بودن توان 29.6 تريليون متر مكعبي ذخاير قابل استحصال گاز، آينده اي روشن، پايدار در تمام زمينه‌ها را فراهم سازي کند .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.