مشاور امین

0
۳۸۷ بازدید

به بهانه سالروز درگذشت تئوریسین نخستین شورای اقتصاد پس از انقلاب ۵۷

رضا امامی

reza.emami@jahaneghtesad.com

امروز یکشنیه هفتم تیرماه یادآور درگذشت مردی است که نامش با کارافرینی و صنعت گره خورده است. میرمصطفی عالی‌نسب (۱۲۹۶در تبریز – ۷تیر ۱۳۸۴در تهران) با آنکه تحصیلات دانشگاهی در زمینه اقتصاد نداشت اما توانسته بود با مطالعه و فعالیت صنعتی و تجارت به پیچ و خم های اقتصادی دست یابد و به نوعی فرضیه پرداز سیاست های اقتصادی کشور در دوره ای پر تنش باشد..

گفته می شود به خاطر تسلطی که بر زبان آلمانی داشت کتاب ” کاپیتال ” کارل مارکس را به زبان اصل آن یعنی آلمانی ، خوانده بود . نفوذ او بر سیاستمداران ایران اول انقلاب آنقدر جدی بود که می گویند زمانی که بنی صدر در جلسه ای که با حضور اعضای شورای انقلاب برگزار شده بود به فرضیه پردازی اقتصادی پرداخته بود ، شهید بهشتی گفته بود که تا زمانی که عالی نسب است ما به فرضیه های دیگران گوش نمی دهیم.

مرحوم عالی نسب در زمان ملی شدن صنعت نفت اولین ایرانی بود که به مبارزه با واردات والورهای انگلیسی پرداخته بود . درسال ۱۳۲۹شرکت تولیدی صنایع نفت و گاز عالی نسب توسط وی با مأموریت تولید بخشی ازلوازم خانگی نفت سوز مورد نیاز خانواده های ایرانی تأسیس گردید. پیش از آن بازار لوازم خانگی ایران خصوصاً لوازم پخت مواد غذایی و تجهیزات گرمایشی کوچک عمدتاً در انحصار شرکت های انگلیسی بود، که با تلاش ومدیریت مرحوم عالی نسب، شرکت موفق شد علی رغم محدودیت امکانات صنعتی در آن برهه ی تاریخی که مقارن بود با مبارزات ملی شدن صنعت نفت،رقابت سخت وچالش های ایجاد شده توسط شرکت های خارجی را پشت سر گذاشته وضمن کار آفرینی وایجاد اشتغال در سطح جامعه بستر مناسبی را جهت خلاقیت و نو آوری پدید آورد،.

عالی‌نسب در دوران نخست وزیری دکتر محمد مصدق عضو هیأت ۱۵نفری مشاوران اقتصادی دولت او بود. سمتی که پس از انقلاب هم تا زمان دولت هاشمی رفسنجانی داشت .او اولین رئیس شورای عالی صادرات غیر نفتی، مسئول راه‌اندازی مجتمع مس سرچشمه و مجتمع فولاد اهواز و اولین مدیر عامل شرکت ایران ناسیونال (ایران خودرو کنونی) پس از انقلاب ۱۳۵۷بود.

در وصف وی نخستین دولتمردان پس از انقلاب ۵۷ گفته اند: «اگر عالی‌نسب نبود، ایران در زمان جنگ از نظر اقتصادی شکست می‌خورد و سقوط می‌کرد» . به دور از واقعیت نخواهد بود که بگوییم اگر سیاست های اقتصادی دوران جنگ تحمیلی عراق علیه ایران توانست ۸سال دوام آورد بدون شک بخش عمده ای از این سیاست را باید با نام آشنای ” عالی نسب ” عجین دانست .

در همین ارتباط احمد رباطی ، نماینده پیشین مجلس و دستیار پژوهشی مرحوم عالی نسب در گفتگو با خبرنگار جهان اقتصاد با اشاره به ابعاد فکری و پژوهشی این شخصیت اقتصادی می گوید: تمرکز اصلی مرحوم عالی نسب بر روی حوزه تولید و تفکرات پیرامون آن سامان پیدا کرده بود.

عالی نسب همواره به این موضوع می اندیشید که چگونه می توان تولید را رونق داد و مردم را به سرمایه گذاری در تولید تشویق کرد . الویت وی برای دستیابی به این هدف ، رونق سرمایه گذاری داخلی بود به این معنی که اگر کشور زمینه ای را فراهم کند تا صاحبان سرمایه به سمت حوزه های تولید و تاثیر گذار بر معیشت مردم گرایش پیدا کنند می توان انتظار داشت که به بسیاری از نیازهای داخلی پاسخ داده شود. البته معتقد بود در مورادی که منابع داخلی پاسخ گوی نیازها نیست می توان از سرمایه های خارجی استفاده کرد.

وی با تحسین دیدگاه عالی نسب در ایجاد رونق و جذب سرمایه های داخلی به سمت تولید ، می گوید: اگر مدیریت بتواند با راهبری و تجهیز منابع حوزه سرمایه گذاری داخلی را رونق بخشد آن وقت می توان به فراهم شدن مقدمات جذب سرمایه گذار خارجی نیز امیدوار بود .

رباطی از کنترل تورم به عنوان یکی از محورهای مهم اقتصادی برای سالم سازی جریان اقتصاد و رونق حوزه های تولید و تجارت صحیح سخن گفت و افزود: آنچه که بیش از همه مورد تاکید عالی نسب بود لزوم کنترل تورم و تعبیر از آن تحت عنوان ام الامراض اقتصاد بود. وی معتقد بود که چنانچه تورم خارج از حد متعارف باشد مشکلات عدیده ای را برای کل کشور ایجاد می کند. ادامه صفحه ۶

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=13691