مدیریت آب نداشتیم!‏

0
۴۹۵ بازدید

مدیریت آب نداشتیم!‏
سهیلا وکیلی – درپی وضعیت بحرانی آب در کشور بلاخص دراستانهای جنوبی نظیر:” کرمان ، خوزستان و اصفهان ” و برخی استانهای دیگر که دلایل آن از زبان مسئولین مسائلی پیرامون خشکسالی  حفر چاه و برداشت بی رویه آب از چاه ها عنوان میشود مسئولین در پی ارائه راهکار در برخی مناطق از جمله کرمان ممنوعیت کاشت برخی محصولات آب بر را عنوان کردند . محصولاتی که می توان برای مدتی کوتاه با جایگزینی الگوی کشت آن و یا استفاده از سیستم های آبیاری پیشرفته در جهان نسبت به احیای مجدد اراضی از دست رفته آن اقدام کرد .‏
در ادامه برای تعریف این مهم که “محصولات آب بر” به کدام دسته از محصولات کشاورزی اطلاق میشود و برای احیای برخی اراضی کشاورزی و همچنین ادامه آن چه برنامه هایی را مسئولین در نظر گرفته اند دکتر عنایت الله بیابانی در پاسخ به جهان اقتصاد گفت : محصولاتی نظیرهندوانه، سیب‏زمینی، ذرت، برنج از زمره محصولات آب بر هستند که به دلیل شرایط اقلیمی مناسبی که در کشور حاکم است میتوان از مناطق مختلف کشور برای کاشت محصول مناسب با شرایط اقلیمی آن استان هدف استفاده کرد در حالی که در شرایط فعلی که با مشکل خشکسالی وکمبودآب حتی برای آب شرب مواجه هستیم برخی کماکان با خودخواهی وبی توجهی خود دنبال منافع موقت خودشان هستند و این در حالی است که می توان با ارائه مدل و الگویی مناسب  نسبت به تولیداتی اقدام کرد که مغایر با شرایط اقلیمی آبی و خاکی استانهای هدف نباشد به عبارتی محصولات متناسب با شرایط اقلیمی آبی و خاکی مناسب در همان استان اقدام کرد تا بدین وسیله از هدر رفت آب وبرداشت بی‏رویه آب برای کاشت محصولاتی که زمین‏های مخصوص کاشت دارد جلوگیری کرد.‏
وی در ادامه به عنوان نمونه از کاشت محصول برنج در استان اصفهان نام برد و افزود، وقتی در زمینهای این استان درمسافتی به وسعت ۷ یا ۸ هکتار محصولی کاشت می‏شود که مغایر با شرایط اقلیمی مناسب آن استان است نتیجه این می‏شود که این استان به دلیل کمبود آب، بحران جدی را پشت سر می‏گذارند که این کار نه تنها به نفع جامعه کشاورزی نیست بلکه برای کاشت محصولات مناسب همان اقلیم نیزمشکل ایجاد می کند . ‏
دکتربیابانی درادامه ازمالیاتهای منفی دولت به تولیدکنندگان دراین خصوص یاد کردوافزود:” درحال حاضر واقعاً نیازبه خروج آب ازچاههای ۲۰۰ متری استان نیست.اصلا نیازی به کاشت برنج در اصفهان نیست این در حالی است که زمینهای شمال کشور مختص کاشت همین محصول است و از نظر شرایط اقلیمی تنها شمال کشور است که سازگار برای کشت برنج میباشد و چه بسا پتانسیل زمین شیراز یا اصفهان درسایراستانها برای محصولاتی متناسب با شرایط اقلیمی همان جا باشد . که اگر این مدل الگوی کاشت مورد توجه مسئولین باشد چه بسا بیشتر باعث جلوگیری از هدر رفتن آب و منابع آبی و ذخیره آبی  باشد که برای نسل آینده است . ‏
بیابانی در ادامه از اصلاحات ساختارکشاورزی نیز به عنوان یک راهکار اساسی یاد کرد و افزود: باید مدل والگوی کشتی برای کشاورز تعریف شودتا براساس آن هرمنطقه براساس ظرفیتهای آبی و توانمندی‏های خاک خود نسبت به کاشت محصول اقدام کند. ‏
عنایت الله بیابانی درادامه درخصوص اصلاح ساختارمنابع آبی نیزگفت:یکی ازکارهایی که خانه کشاورز همیشه به دولت گوشزد کرده است اصلاح ساختارمنابع آبی کشور و سیستم‏های آبیاری است. وی درادامه به توجه دولت دراختصاص بودجه‏ای خاص دربخش سیستم‏های آبیاری نوین اشاره کرد و افزود اگر کشاورزان که مصرف‏کنندگان ۹۵% آب کشور هستند نخواهند با این بحران به شکل جدی روبرو بشوند قطعاً اولین گروهی که دچار بحران جدی وسرزمین سوخته خواهد شد خود کشاورزان خواهند بود.‏
وی درادامه ازدیگرنگرانی‏ها جامعه کشاورزی درخصوص سرمایه‏گذاری‏های صورت گرفته دربخش اراضی یاد کردوافزود دربرخی اراضی کشورسرمایه‏گذاری‏های میلیاردی صورت گرفته اما متاسفانه به دلیل کمبود آب و خشکسالی تبدیل به سرزمین سوخته شده است.‏
وی درادامه درپاسخ به سئوال دیگری درخصوص نصف کردن سهم آب کشاورزی به عنوان راه حل یاد کرد و افزود باید به این مهم توجه داشت که در دنیا فقط ما نیستیم که مشکل کم آبی داریم در شهرها و کشورهای دیگر نظیر چین یا هندوستان مصر نیز که زندگی مشابه ما دارند، آنها نیز تنها توانسته‏اند به مدد مدیریت آب ، اقتصاد بخش کشاورزی خود را قدرت ببخشند ودرتولید به جایگاه و مقامی  برسند!‏
وی همچنین در ادامه به متفاوت بودن سهم آب کشاورزی در کشور اشاره کرد و افزود گاهی استفاده‏های بی‏رویه از آب‏های چاه و یا حفر چاه‏های غیرمجاز به وفور و متاسفانه نبود فرهنگ صحیح استفاده از آب چاه باعث تشدید موضوع بی‏آبی درمناطقی ازکشورشده است که لازم است پس از موضوع اصلاح ساختارآبی وارائه مدلی ازآبیاری نوین وارائه دانش و فن‏آوری‏های لازم دراین زمینه مقداروعدد مشخص هراستان به عنوان سهم آن استان ازآب چاه مشخص شود تا بدین وسیله ازهدررفت آب نیز جلوگیری شود.‏
بیابانی در ادامه سخنان خود از آستانه خطر برخی شهرستان‏ها به عنوان علامت خطر کشور یاد کرد و افزود: در حال حاضربسیاری ازاستان‏های کشوردرآستانه خطرهستندواستان‏هایی نظیر همدان، اصفهان، یزد و برخی استانهای کشور خشکسالی آنان بیشتر باعث نگرانی شده است.‏
بیابانی درخاتمه درخصوص ارائه راهکارهای مناسب دراین زمینه ، اول از قحطی آب، کمبود آب، کم شدن نزولات آسمانی به عنوان معیارهای بحران آب یاد کرد و افزود : زمانی لازم بود تا برای جمع آوری آبهای جاری اقدامات ضروری صورت بگیرد ودر برخی موارد به جای سد زدن باید به مدیریت منابع آبی می پرداختیم که اقدامات لازم صورت نگرفت و در بسیاری موارد لازم بود تا نسبت به شناسایی آبهای جاری و هدایت ونگهداری آن  توجه میشد که از آن هم غفلت شد در نهایت همه مسائل کنار یکدیگر شرایطی را پیش آورد که لازم است نسبت به عملیاتی شدن اقدامات ترمیمی و یا احیاء و حتی در برخی موارد اصلاح ساختارهای آبی با سرعت عمل اقدامات لازم در نظر گرفته شده و اجرائی شود که خانه کشاورز نیز در این خصوص با دولت سعی داشته تعامل‏های لازم را داشته باشد.‏

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=5397