کد خبر: 5397
تاریخ انتشار: ۳۱ شهریور ۱۳۹۳
گروه : کشاورزی

مدیریت آب نداشتیم!‏

مدیریت آب نداشتیم!‏

مديريت آب نداشتيم!‏
سهيلا وکيلي - درپي وضعيت بحراني آب در کشور بلاخص دراستانهاي جنوبي نظير:" کرمان ، خوزستان و اصفهان " و برخي استانهاي ديگر که دلايل آن از زبان مسئولين مسائلي پيرامون خشکسالي  حفر چاه و برداشت بي رويه آب از چاه ها عنوان ميشود مسئولين در پي ارائه راهکار در برخي مناطق از جمله کرمان ممنوعيت کاشت برخي محصولات آب بر را عنوان کردند . محصولاتي که مي توان براي مدتي کوتاه با جايگزيني الگوي کشت آن و يا استفاده از سيستم هاي آبياري پيشرفته در جهان نسبت به احياي مجدد اراضي از دست رفته آن اقدام کرد .‏
در ادامه براي تعريف اين مهم که "محصولات آب بر" به کدام دسته از محصولات کشاورزي اطلاق ميشود و براي احياي برخي اراضي کشاورزي و همچنين ادامه آن چه برنامه هايي را مسئولين در نظر گرفته اند دکتر عنايت الله بياباني در پاسخ به جهان اقتصاد گفت : محصولاتي نظيرهندوانه، سيب‏زميني، ذرت، برنج از زمره محصولات آب بر هستند که به دليل شرايط اقليمي مناسبي که در کشور حاکم است ميتوان از مناطق مختلف کشور براي کاشت محصول مناسب با شرايط اقليمي آن استان هدف استفاده کرد در حالي که در شرايط فعلي که با مشکل خشکسالي وکمبودآب حتي براي آب شرب مواجه هستيم برخي کماکان با خودخواهي وبي توجهي خود دنبال منافع موقت خودشان هستند و اين در حالي است که مي توان با ارائه مدل و الگويي مناسب  نسبت به توليداتي اقدام کرد که مغاير با شرايط اقليمي آبي و خاکي استانهاي هدف نباشد به عبارتي محصولات متناسب با شرايط اقليمي آبي و خاکي مناسب در همان استان اقدام کرد تا بدين وسيله از هدر رفت آب وبرداشت بي‏رويه آب براي کاشت محصولاتي که زمين‏هاي مخصوص کاشت دارد جلوگيري کرد.‏
وي در ادامه به عنوان نمونه از کاشت محصول برنج در استان اصفهان نام برد و افزود، وقتي در زمينهاي اين استان درمسافتي به وسعت 7 يا 8 هکتار محصولي کاشت مي‏شود که مغاير با شرايط اقليمي مناسب آن استان است نتيجه اين مي‏شود که اين استان به دليل کمبود آب، بحران جدي را پشت سر مي‏گذارند که اين کار نه تنها به نفع جامعه کشاورزي نيست بلکه براي کاشت محصولات مناسب همان اقليم نيزمشکل ايجاد مي کند . ‏
دکتربياباني درادامه ازمالياتهاي منفي دولت به توليدکنندگان دراين خصوص ياد کردوافزود:" درحال حاضر واقعاً نيازبه خروج آب ازچاههاي 200 متري استان نيست.اصلا نيازي به کاشت برنج در اصفهان نيست اين در حالي است که زمينهاي شمال کشور مختص کاشت همين محصول است و از نظر شرايط اقليمي تنها شمال کشور است که سازگار براي کشت برنج ميباشد و چه بسا پتانسيل زمين شيراز يا اصفهان درسايراستانها براي محصولاتي متناسب با شرايط اقليمي همان جا باشد . که اگر اين مدل الگوي کاشت مورد توجه مسئولين باشد چه بسا بيشتر باعث جلوگيري از هدر رفتن آب و منابع آبي و ذخيره آبي  باشد که براي نسل آينده است . ‏
بياباني در ادامه از اصلاحات ساختارکشاورزي نيز به عنوان يک راهکار اساسي ياد کرد و افزود: بايد مدل والگوي کشتي براي کشاورز تعريف شودتا براساس آن هرمنطقه براساس ظرفيتهاي آبي و توانمندي‏هاي خاک خود نسبت به کاشت محصول اقدام کند. ‏
عنايت الله بياباني درادامه درخصوص اصلاح ساختارمنابع آبي نيزگفت:يکي ازکارهايي که خانه کشاورز هميشه به دولت گوشزد کرده است اصلاح ساختارمنابع آبي کشور و سيستم‏هاي آبياري است. وي درادامه به توجه دولت دراختصاص بودجه‏اي خاص دربخش سيستم‏هاي آبياري نوين اشاره کرد و افزود اگر کشاورزان که مصرف‏کنندگان 95% آب کشور هستند نخواهند با اين بحران به شکل جدي روبرو بشوند قطعاً اولين گروهي که دچار بحران جدي وسرزمين سوخته خواهد شد خود کشاورزان خواهند بود.‏
وي درادامه ازديگرنگراني‏ها جامعه کشاورزي درخصوص سرمايه‏گذاري‏هاي صورت گرفته دربخش اراضي ياد کردوافزود دربرخي اراضي کشورسرمايه‏گذاري‏هاي ميلياردي صورت گرفته اما متاسفانه به دليل کمبود آب و خشکسالي تبديل به سرزمين سوخته شده است.‏
وي درادامه درپاسخ به سئوال ديگري درخصوص نصف کردن سهم آب کشاورزي به عنوان راه حل ياد کرد و افزود بايد به اين مهم توجه داشت که در دنيا فقط ما نيستيم که مشکل کم آبي داريم در شهرها و کشورهاي ديگر نظير چين يا هندوستان مصر نيز که زندگي مشابه ما دارند، آنها نيز تنها توانسته‏اند به مدد مديريت آب ، اقتصاد بخش کشاورزي خود را قدرت ببخشند ودرتوليد به جايگاه و مقامي  برسند!‏
وي همچنين در ادامه به متفاوت بودن سهم آب کشاورزي در کشور اشاره کرد و افزود گاهي استفاده‏هاي بي‏رويه از آب‏هاي چاه و يا حفر چاه‏هاي غيرمجاز به وفور و متاسفانه نبود فرهنگ صحيح استفاده از آب چاه باعث تشديد موضوع بي‏آبي درمناطقي ازکشورشده است که لازم است پس از موضوع اصلاح ساختارآبي وارائه مدلي ازآبياري نوين وارائه دانش و فن‏آوري‏هاي لازم دراين زمينه مقداروعدد مشخص هراستان به عنوان سهم آن استان ازآب چاه مشخص شود تا بدين وسيله ازهدررفت آب نيز جلوگيري شود.‏
بياباني در ادامه سخنان خود از آستانه خطر برخي شهرستان‏ها به عنوان علامت خطر کشور ياد کرد و افزود: در حال حاضربسياري ازاستان‏هاي کشوردرآستانه خطرهستندواستان‏هايي نظير همدان، اصفهان، يزد و برخي استانهاي کشور خشکسالي آنان بيشتر باعث نگراني شده است.‏
بياباني درخاتمه درخصوص ارائه راهکارهاي مناسب دراين زمينه ، اول از قحطي آب، کمبود آب، کم شدن نزولات آسماني به عنوان معيارهاي بحران آب ياد کرد و افزود : زماني لازم بود تا براي جمع آوري آبهاي جاري اقدامات ضروري صورت بگيرد ودر برخي موارد به جاي سد زدن بايد به مديريت منابع آبي مي پرداختيم که اقدامات لازم صورت نگرفت و در بسياري موارد لازم بود تا نسبت به شناسايي آبهاي جاري و هدايت ونگهداري آن  توجه ميشد که از آن هم غفلت شد در نهايت همه مسائل کنار يکديگر شرايطي را پيش آورد که لازم است نسبت به عملياتي شدن اقدامات ترميمي و يا احياء و حتي در برخي موارد اصلاح ساختارهاي آبي با سرعت عمل اقدامات لازم در نظر گرفته شده و اجرائي شود که خانه کشاورز نيز در اين خصوص با دولت سعي داشته تعامل‏هاي لازم را داشته باشد.‏