مدل چینی توسعه؛ مزه تلخ کوکاکولا

0
۷۲۶ بازدید

امروز اژدها بیدارتر وبی‌مهارتر از همیشه است و توسعه آن نه تنها با روند جهانی شدن کوک نیست بلکه می‌خواهد ارزش‌های خود را بر جهان دیکته کند….

سجاد بهزادی- روزنامه‌نگار– رئیس جمهور چین به مناسبت یکصدمین سالگرد تاسیس حزب حاکم کمونیست، سخنرانی تندی ایراد کرد و گفت «حکومت چین منکوب نمی شود و اجازه نمی‌دهد کسی به آن درس اخلاق بدهد»، به‌نظر می‌رسد اشاره رئیس جمهور به برخی انتقادات جهانی در مورد نقض حقوق بشر در چین و سرکوب طرفداران دموکراسی بوده است.

چینی‌ها در سال‌های گذشته بر واژه «دمکراسی» حساسیت ویژه‌ای پیدا کرده‌اند. بر این اساس وزیر خارجه چین هم زیر فشار گروه‌هایی در غرب و آمریکا که این کشور را به نقض دمکراسی متهم می‌کنند گفته بود «دموکراسی، کوکاکولا و نوشیدنی تولید شده توسط آمریکا نیست که مزه آن در سرا سر جهان یکسان باشد».

به‌راستی توسعه چین مغرور این روزهای جهان، تا کجا ادامه خواهد داشت وآیا این قدرت جهانی می‌تواند توسعه خود را منهای تعریف جهان‌شمول اخلاق و دمکراسی، پایدار نگه دارد و آیا این سخن وزیر خارجه دولت روحانی درست است که دستاوردهای چشم‌گیر حزب کمونیست این کشور «جلوه سعادت‌مندی» جامعه چین شده است؟

قبل از هر چیزی ما می‌دانیم جمهوری خلق چین توسعه شگفت‌انگیزی را در سال‌های اخیر تجربه کرده است. بزرگترین ارتش دنیا را دارد و به رکورد جمعیت یک ونیم میلیاردی نزدیک می‌شود. سومین و یا چهارمین کشور وسیع جهان است وبیش از ۵۰۰ کلاهک هسته‌ای وبمب هیدروژنی دارد.

پرسش اول اینکه؛ آیا همه این قدرت‌ها وابزارها می‌تواند ضامن توسعه پایدار برای یک کشور باشد؟

البته طرفداران ایدئولوژی و مدل توسعه چینی، خود نیز بر همین باور هستند که هیچ کدام از این ابزارها نمی‌تواند این کشور را برای همیشه در قدرت نگه دارد. طرفداران مدل چینی توسعه، قدرت چین را در جای دیگری نهفته می‌بینند وآن هم توان تولید چین و نفوذ اقتصاد این کشور در جهان است. ولی نکته اصلی همین جاست.

پرسش دوم اینکه؛ آیا یک اقتصاد فربه و اقتدارگرا می‌تواند ضامن توسعه پایدار یک کشور باشد؟

جامعه‌شناسان زیادی نیز بر این باور هستند که اگر یک اقتصاد شکوفا بتواند پهنه طبقه متوسط جامعه خود را گسترده کند و این طبقه به واسطه شکوفایی اقتصادی، اصلاحات مدنی، دمکراسی وفضای باز سیاسی را رقم بزنند توسعه آن کشور پایدار خواهد ماند. مسئله‌ای که کشور چین به شدت از آن بیزار است. برای همین است که عده‌ای افزایش رفاه چینی را به معنی فربگی وظهور طبقه متوسط جدید در این کشور نمی‌دانند. طبقه متوسطی که در طول زمان زمینه‌ساز اصلاحات تدریجی و دمکراسی حقیقی در کشور چین باشد.

حتی اگر گفته شود توان رفاهی مردم چین طی سه دهه اخیر چند برابر شده و باعث رضایت ۷۵درصد شهروندانش بوده است باز هم این فربگی در تحقق دمکراسی معنادار نیست زیرا که طبقه متوسط و به تعبیری خرده بورژوای، نقش تعیین‌کننده‌ای در رویدادهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی این کشور ندارند.

توسعه بدون دمکراسی یک توسعه ناقص است. این حرف وزیر خارجه چین که «دموکراسی، کوکاکولا و نوشیدنی تولیدشده توسط آمریکا نیست که مزه آن در سراسر جهان یکسان باشد» حرف ناصوابی نیست اما تعریف دمکراسی نیز بسیار روشن است وچین نمی‌تواند به این بهانه که مسیر متفاوتی را برای توسعه خود انتخاب کرده است از مولفه‌های دمکراسی شانه خالی کند.

چین هرچقدر به شاخصه‌های رفاه وعدالت اقتصادی نزدیک باشد، مادامی که حکومت مرکزی و اقتدارگرای آن، درد آزادی و دمکراسی را نداشته باشد نمی‌تواند از توسعه پایدار سخن بگوید.

تازمانی که چین متاثر از روند جهانی شدن قرار نگرفته است و این روند نتواند حزب کمونیست حاکم را اصلاح کند، ارزش‌های این کشور، جهان‌شمول نیست و حتی این نوع حکومت مانع از تکامل نظم جهانی نیز می‌شود.

امروز اژدها بیدارتر وبی‌مهارتر از همیشه است و توسعه آن نه تنها با روند جهانی شدن کوک نیست بلکه می‌خواهد ارزش‌های خود را بر جهان دیکته کند.

 آنها حالا حرف مشهور و نامفهوم مارگارت تاچر، نخست وزیر سابق بریتانیا را تکرار می‌کنند که اعتقاد داشت «چیزی به اسم جامعه وجود ندارد». حزب کمونیست هم به صورت کلی مدنیت و جامعه مدنی را انکار می‌کند و آن را دام پهن شده غرب می‌داند.

مدل چینی توسعه در یکصدمین سالگرد تاسیس حزب حاکم کمونیست، غیرمدنی‌تر از همیشه است.  آنها در فرهنگ اقتدارخواهانه خود، لایه‌ها وطبقات مختلف جامعه را نمی‌‌بینند و تنها اقتدار حزب حاکم را تبلیغ می‌کنند.

شی جین پینگ آمده است تا برای همیشه بماند و در امر توسعه و حکومت‌داری به حرف ماکیاولی هم بسیار اعتقاد دارد و دوست دارد «مردم همیشه بترسند». چین اگر چه در ظاهر، رقیبی سخت برای ایالات متحده محسوب می‌شود اما تا زمانی که رونق اقتصادی این کشور، موتور محرک طبقه متوسط جامعه برای آزادی‌های سیاسی نباشد، از این رهگذر نمی‌تواند به یک کشور دمکراتیک تبدیل شود که توسعه آن پایدار باشد.

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=148173

دیدگاهتان را بنویسید

Please enter your comment!
Please enter your name here