کد خبر: 172759
تاریخ انتشار: ۲۷ بهمن ۱۴۰۰

فرسایش خاک تهدیدی برای امنیت غذایی کشور

فرسایش خاک تهدیدی برای امنیت غذایی کشور


فریده خدادادی-خاک از مهمترین منابع در زمین اســت و از اهمیت بسیاری در تولید مواد غذایی و بخش کشاورزی برخوردار است و به عنوان یک منبع تجدیدپذیر زندگی بشر را تحت‌الشعاع قرار میدهد.بنابراین فرســایش و تخریب زمین اثــرات جبران ناپذیری درحیات خواهد گذشت.
بــه گزارش جهــان اقتصاد، هنگامی که ســطح خــاک دچارفرســودگی و نابودی و سپس توسط عوامل طبیعی چون باد یا آب جابه جا شود و از یک منطقه به منطقه ای دیگر انتقال پیداکند، به عبارتی دیگر خاک دچار فرســایش می شود. در نتیجه این فرآیند که نقطه مقابل رســوب می باشد، زمین حاصلخیز
بودن خود را ازدســت داده و به زمین خشک و بایر تبدیل می شود که نمی تواند محل مناسبی برای کشاورزی باشد.
خبرنــگار جهان اقتصاد، در این زمینه با محمدرضا محبوب فر،کارشناس محیط زیست و توسعه پایدار، به گفتوگو پرداخته است که در ادامه میخوانید.
این کارشناس محیط زیست و توسعه پایدار اظهار کرد: حمل،جابه جایی، رســوب و تجمع خاک در نقاط دیگر تحت عنوان فرســایش خاک نام برده میشود و این پدیده یک فرآیند منفی طبیعی و غیرطبیعی اســت که بیشــتر در مناطق خشک، نیمه خشک، سیلاب زده بیشتر رخ میدهد به طوری که به موجب
فرســایش خاک، زمین حاصلخیزی خود را از دست میدهد وگیاهان حتی رویش نمی کنند و محلی که در آن فرسایش خاک ایجاد شده به صحرا و بیابان تبدیل میشود.


بــه گفته وی ، با توجه به ضعیف بودن کشــور ایران از لحاظ رطوبت هوا، دارا بودن گرمای هوا و واقع شــدن در دشت های بیابانی این فرسایش خاک وجود دارد، با توجه به عوامل انسانی شاهد هســتیم افراد و گروه های فرصت طلب اعم از دولتی و‌غیردولتی به ساخت و ساز، قطع درختان، تغییر کاربری اراضی
اقدام می کنند که به کمبــود آب در مناطق و بیابان زایی منجر می شوند.
**چرای افراطی دامها در دشتهای کشور
عضو انجمن آمایش سرزمین ایران تصریح کرد: از سوی دیگرچرای بی رویه دام در دشت ها و مراتع کشور، خشکسالی های پیاپی، توسعه شهرها، سیلاب و باعث ازبین رفتن خاک زمین ایران شده است.

به گفته وی، متاسفانه فرسایش خاک در ایران۶برابر میانگین جهانی اســت و می توان به جرات گفت ایران دارای رتبه اول فرسایش خاک در سطح جهان است.سالانه ۱۶ تن خاک کشور در هر هکتار دچارفرسایش می شود.
محبوب فر افزود: بر اســاس آخرین اطلاعات موجود، سالیانه ۱۶تن از خاک کشــور در هر هکتار دچار فرسایش می شود و این مسأله بسیار حایز اهمیت است.
وی گفت: هرســاله بیش از ۷۵ میلیارد تن خاک ناشی از عوامل طبیعی و غیر طبیعی دچار فرسایش می شود که ۱۶تن آن مربوط به خاک ایران است.
این کارشناس محیط زیست و توسعه پایدارادامه داد: هنگامی که برنامه ریزی و مدیریت پایدار در راســتای حفظ محیط زیست وجلوگیری از فرســایش خاک وجود ندارد، این رویه شدت پیدا
خواهد کرد.
وی افزود: اهمیت فرسایش خاک در دنیا به گونهای است که پنج دسامبر هر ســال به عنوان روز جهانی فرسایش خاک نامگذاری شده است و این روزها از عمده چالشهای مهم کره زمین بحث افزایش فرســایش خاک اســت چرا که تداوم این مسأله و عدم حفاظت از خاک زمین های موجود به بحران گرسنگی دامن میزند و تمام جهان را فرا می گیرد؛ چه بســا با توجه به فرســایش خاک در کشور بحرانهای اقتصادی بیشتر از این ناحیه ایجاد شود.به طور مثال شــاهد هستیم که محصولات کشاورزی کشت نمی
شود یا اراضی کشاورزی تغییر کاربری پیدا می کنند و شهرکهای صنعتی و ویلاسازی نمود پیدا می کند و کمبود مواد غذایی، عدم وجود نهاده های دامی، کشــتار دام زودتر از موعد و… را به دنبال
خواهد داشت که به بحران آب، خاک و فرسایش خاک در کشور باز می گردد.
عضو انجمن مخاطرات محیطی و توســعه پایدار ایران گفت: هراندازه که محیط زیست تخریب شده است ، باید در جهت احیا وترمیم آن اقدام شود و احیای آن در کوتاه مدت امکان پذیر نیست .
وی افزود: اقدامات محیط زیستی باید اولویت نخست کشور باشد و از اجرای پروژه ها و ســاخت و ســازها بدون مجوز زیست محیطی ممانعت به عمل آید .
به عقیده عضو انجمن آمایش ســرزمین ایران، متاســفانه در بین وزارتخانهها، سازمانها و افراد در ارتباط با تخریب محیط‌زیست و منابع آب، گوی سبقت ربوده شده است درحالی که باید این روند متوقف شود چه بسا با اجرای این مهم خاک احیا شود و فرسایش خاک کاهش پیدا کند و می توان گفت در دراز مدت ۱۰ساله این روند کم کم جبران شود.
وی عنوان کرد: با توجه به رویکردی که بین مسئولین وجود دارد،عوامل فرسایش خاک در حال تشدید است و متاسفانه با فشاری که نسبت به منابع آب و خاک وجود دارد، فرسایش خاک در کنار
کمبود بارشها شدت یافته است.
محبوب فر افزود: مبارزه با فرسایش خاک میتواند از اقداماتی آغاز شود که بتوان از طریق آن از میزان تلفات بیشتر خاک از حد معین و استاندارد جلوگیری کند تا امکان بهره برداری از زمین به مدت
طولانی را فراهم شود.
وی با اشاره به اهمیت لزوم تغییر در بخش کشاورزی عنوان کرد:استفاده از سیســتمهای مکانیزه ، تغییر سیستم آبیاری و… باعث کاهش فرسایش خاک می شود.