عربستان نگران از دست رفتن جایگاه خود در اوپک/روند صعودی قیمت نفت تا رسیدن به مرز ۷۰ دلار

0
۲۶۳ بازدید

علی شفائی: بازار جهانی نفت پس از پشت سر گذاشتن یک دوره طلایی برای تولیدکنندگان و ثبت درآمدهای چند ده میلیارددلاری به واسطه گذر قیمت نفت از ۱۰۰ دلار برای هربشکه، با کاهش شتابان قیمت روبرو شد تا جاییکه بیم سقوط قیمت به زیر ۴۰ لار وجود داشت.‏

به گزارش خبرنگار جهان اقتصاد، با افزایش قیمت نفت به بالای ۱۰۰ دلار، تولید از ذخایر غیرمتعارف که به دلیل هزینه بالای استخراج دست نخورده باقی مانده بودند، توجیه اقتصادی پیداکرد و کشورهای صاحب این گروه از ذخایر نفتی اقدامات اولیه را آغاز کردند.‏
این روند موجب شد تا کشورهای صاحب نفوذ در بازار نفت جهان از جمله عربستان سیاست های تجاری خود را تغییر داده و با کاهش ناگهانی قیمت، بهره برداری از ذخایر غیرمتعارف را متوقف کنند.‏
اگرچه برخی این تصمیم را رویارویی عربستان با کشورهای غربی مطرح می کنند، اما در واقعیت اینگونه نیست و در واقع عربستان به عنوان کشوری که دربسیاری از شرکتهای بزرگ نفتی جهان صاحب نفت است، در مسیر منافع ایشان و البته کشورهای غربی گام برداشت، چراکه برای این گروه از مصرف کنندگان نفت، بیش از آنکه برداشت از ذخایر داخلی اهمیت داشته باشد، دسترسی به نفت ارزان مهم است.‏
به واقع این تصمیم بیش از همه بر دیگر تولیدکنندگان نفت از جمله اعضای اوپک تاثیر منفی داشت، چراکه در مقطعی کوتاه به دلیل کاهش بیش از ۶۰ درصدی قیمت نفت، حدود دو سوم درآمدهای ارزی خود را از دست دادند.‏
در شرایطی که روند نزولی قیمت نفت به گونه ای بود که کارشناسان از رسیدن قیمت نفت به حدود ۳۰ دلار خبر می دادند، این جریان متوقف و قیمت نفت اندکی افزایش یافت و از حدود ۴۰ دلار به مرز ۶۰ دلار بازگشت.‏
نقش آفرینی عربستان در اوپک به واسطه حمایت دیگر کشورهای عربی عضو این سازمان نفتی و همچنین کمرنگ شدن نقش ایران بهعنوان یکی دیگر از بزرگترین تولیدکنندگان به دلیل تحریم، موجب شده بود تا این کشور با در نظر گرفتن منافع خود به بازیگر اصلی بازار نفت حداقل در حوزه اوپک تبدیل شود، نقشی که با به نتیجه رسیدن مذاکرات ایران با ۱+۵ در لوزان سوئیس و درگیر شدن عربستان در درگیری های نظامی منطقه کمرنگ شده و اثرگذاری ایران را افزایش خواهد داد.‏
ورود عربستان به درگیری های یمن، در کنار تهدید داعش که هر لحظه ممکن است به دیگر کشورهای منطقه گسترش یابد، هزینه های نظامی و سیاسی این کشور را افزایش داده و از طرفی شرکا و سرمایه گذاری های آن را در دیگر نقاط جهان با نگرانی روبرو خواهد کرد.‏
یکی دیگر از نگرانی های جدی بازار نفت از افزایش درگیری ها در منطقه خاورمیانه، ایجاد ناآرامی در دو مسیر اصلی تجارت نفت از این منطقه یعنی تنگه هرمز و تنگه باب المندب است، چراکه برای حمل نفت برخی کشورها از جمله عربستان مسیر دریای سرخ جایگزینی برای خلیج فارس است و این در حالی است که برای گذر از این مسیر باید از تنگه باب المندب گذر کرد که کنترل آن در اختیار کشور یمن است.‏
علاوه بر وجود ناامنی هایی که منطقه خلیج فارس به عنوان یکی از اثرگذارترین مناطق در امنیت نفت جهان، برخی موارد دیگر نیز موجب شده تا قیمت نقت پس از سیر نزولی که پشت سرگذاشت، با افزایش اندک قیمت روبرو شود.‏
یکی از این موارد را می توان تداوم هوای سرد دور از انتظار در بسیاری نقاط جهان دانست که برنامه ریزی های تولیدکنندگان و خریداران نفت برهم زد و به دلیل وجود تقاضای هرچند اندک اما خارج از برنامه ریزی می تواند یکی از عوامل اثرگذار باشد.‏
از طرفی با نزدیک شدن به فصل تابستان و فرارسیدن دوره تعمیر و نگهداری پالایشگاه ها، اگرچه مصرف انرژی به دلیل افزایش دما کاهش می یابد، اما به هرحال مصرف وجود دارد،‌از این رو کشورهای خریدار نفت تلاش می کنند با ذخیره سازی بخشی از مصرف دوران توقف یا کاهش فعالیت پالایشگاه ها نیاز خود را مدیریت کنند، از این رو در مدت قبل زا رسیدن به این ایام تقاضا اندکی افزایش می یابد، که این افزایش تقاضا نیز می تواند عاملی دیگر برای افزایش قیمت نفت در این مدت باشد.‏
آنچه مسلم است، کاهش مناقشات سیاسی ایران به عنوان یکی از قدرتمندترین و با ثبات ترین کشورهای منطقه خاورمیانه از یک سو و گرفتار شدن برخی کشورهای منطقه از جمله عربستان مناقشات سیاسی، بازار نفت می تواند دچار تحولات و نوساناتی زیادی شود که ممکن است به کاهش بیش از پیش قیمت ها و یا بازگشت نفت به دوران طلایی ۱۰۰ دلاری شود.‏
آنچه مسلم است قیمت نفت تا پیش از پایان بهار به ۶۰ دلار خواهد رسید و پس از طی دوران رکود و بازگشت به ۵۰ دلار، مجددا در پایان تابستان افزایش را تجربه کرده و به قیمت ۷۰ دلار نزدیک خواهد شد روندی که تا پایان سال میلادی ادامه خواهد داشت.‏
اما آنچه بیش از همه باید برای ایران و سیاست گذاران عرصه اقتصاد مورد توجه قرارگیرد، اتخاذ تصمیماتی است که نفت به عنوان یک ثروت ملی و امتیازی بین المللی را به نقطه ضعف کشور تبدیل نکند، چنانکه در دوران هشت سال فعالیت دولت های نهم و دهم این موضوع عینیت یافت و با افزایش درآمدهای نفتی و ورود درآمدهای عرضه بی سابقه نه تنها اقتصاد کشور رونق نگرفت که از سویی تورم و رکود اقتصاد را در تنگنا گذاشت و از طرفی فساد سرمایه های زیادی را نابود کرد.‏
در مقابل با کاهش درآمدهای نفتی کشور مشکلات متعددی را  پیش روی خود دید،‌ تا جاییکه رکود به نهایت خود رسید و اشتغال به یکی از معضلات نگران کننده تبدیل شد.‏
از این رو ایران باید فرصت پیش آمده در حوزه سیاسی و اقتصادی را مغتنم شمرده و از آن برای تثبیت جایگاه خود استفاده کند،‌موضوعی که بیش از همه عربستان را نگران کرده چراکه با تداوم روند کنونی ایران به بازیگر اول اوپک تبدیل شده و جای این کشور را که امروز با مناقشات جدی روبرو است خواهد گرفت.‏

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=11834