ضرورت تغییر«قواعد بازی» در حوزه انرژی

0
۲۴۴ بازدید

در یک نگاه کلان در جهت تمرکز دولت سیزدهم به موارد کلیدی برای درک چالش‌ها و فرصت‌های حوزه انرژی، لازم است با بهره‌گیری از قابلیت‌ها و توانمندی‌های ایجادی در دو دهه اخیر در بخش خصوصی کشور نسبت به درک واقعیت‌ها و تقویت توانمندی‌های یاد شده اقدام کرده که می تواند به عنوان یک رسالت جدی در حوزه انرژی برای دولت سیزدهم باشد.

واکاوی «تمرکز دولت سیزدهم به موارد کلیدی برای درک چالش‌ها و فرصت‌های حوزه انرژی» در گفت‌وگو جهان اقتصاد با رضا پدیدار

نقش انرژی به عنوان پیشران کلیه فعالیت‌های صنعتی و اقتصادی بر هیچ کسی پوشیده نبوده و در مقایسه با سایر فعالیت‌ها پر رنگ‌تر و اثرگذارتر شده است، کشور ایران به عنوان یکی از کشورهای بزرگ دارای منابع نفتی و هیدروکربونی، جایگاه ویژه‌ای را دارا بوده و به درستی در دهه‌های اخیر با توجه به تحولات مختلف اقتصادی، اجتماعی و فناورانه مانند افزایش شهرنشینی، تغییر در الگوی مصرف و میزان مصرف‌گرایی و افزایش نفوذ و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، زندگی بشر با چالش‌ها و مسایل جدیدی در سبک زندگی و محیط زیست مواجه شده است.

رضا پدیدار، رئیس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق تهران، در گفت‌وگو با خبرنگار جهان اقتصاد اظهار کرد: در شرایطی که دولت سیزدهم با درک واقعیت‌های حاکم بر حوزه انرژی و شناسایی نقاط قوت و ضعف این حوزه به عنوان یکی از فرآیندهای اثرگذار در نظام اجرایی و اقتصادی بتواند با ایجاد یک نظام تعاملی با بدنه اصلی اجرایی و عملیاتی در بخش‌های دولتی و خصوصی، پدیده‌هایی مانند چاقی و پیری جامعه، کمبود منابع آبی پایدار، تغییرات آب و هوایی، آلودگی هوا، ایمنی و امنیت غذایی و پسماند در دهه‌های اخیر به مسایلی کلیدی برای بشر تبدیل شده‌اند که آینده و بقای ما را تحث تاثیر خود قرار می‌دهند.

وی تصریح کرد: با این وجود این چالش‌ها در نوع خود پارادایم جدیدی از زندگی را رقم زده است که مملو از فرصت‌ها و الگوهای نوین کسب‌وکار است که در این صورت لازم است به مبحث مهم گذار انرژی به عنوان حقیقت پیش رو، یکی از راهبردی‌ترین بخش‌های اقتصادی کشور توجهی خاص مبذول داشته چرا که در سال‌های اخیر یکی از مهمترین مباحث مطرح شده در حوزه انرژی و موضوع سیاستی مربوط به آن، گذار انرژی و عوض شدن قواعد بازی در این حوزه است.

پدیدار بیان کرد: در این ارتباط معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری مطالعاتی را در زمینه‌های گذار انرژی به عنوان تعبیری برای تعیین محورهای اصلی تغییر و ضرورت برنامه‌ریزی جدید در حوزه انرژی به‌انجام رسانده که این تغییرات را می‌توان در چهار بخش تمرکززدایی و کمرنگ شدن نقش دولت‌ها، خلق اکوسیستم جدید یکپارچه و توسعه مدل‌های کسب‌وکار، حرکت به سمت پایداری (کربن زدایی + بهینه سازی) و دیجیتال‌سازی فراگیر در حوزه انرژی تقسیم‌بندی کرد. 

وی خاطرنشان کرد: برای تحقق هر یک از بخش‌های فوق و رونق‌بخشی به جریان توسعه که بتواند فعالیت‌های اجرایی و عملیاتی را با توجه به تحولات پیش رو از تمرکز زدایی و کمرنگ شدن نقش دولت به تقویت تصمیم‌سازی غیرمتمرکز و نیز دستیابی به سیستم‌های تولید پراکنده انرژی به‌جای سیستم‌های تولید متمرکز انرژی واقف شویم .

وی عنوان کرد: در این حالت خلق اکوسیستم جدید یکپارچه و توسعه مدل‌های کسب و کار جدید شرایطی بوجود خواهد آورد که بتوانیم از محوریت شرکت‌های بزرگ انرژی به اکوسیستم جدید با بازیگران متفاوت شامل استارت‌آپ‌ها، شرکت‌های فناوری محور فعال در زنجیره تولید تا مدیریت انرژی و نظایر آن را فراهم‌آوری و ایجاد کنیم.

وی با بیان اینکه شرایط موجود انحصاری بودن خدمات در تمام زنجیره ارزش به جریان توسعه خدمات به صورت غیرمتمرکز و توسط بازیگران جدید در هریک از حلقه‌های زنجیره ارزش پایدار گردد گفت: در این شرایط و با توجه به مطالعات صورت گرفته برای ابعاد و اجرای اثرگذار به منظور حرکت به سمت پایداری برای کربن‌زدایی به اضافه بهینه‌سازی اقدام کرده تا انطباق منطقی برای این مهم حاصل گردد.

به گفته وی، در این شرایط می توان با بهره‌گیری از توان بخش خصوصی به ویژه از طریق شرکت‌های نوپا و استارت‌آپ‌ها از پایش دوره‌ای جریان انرژی به پایش به هنگام و دقیق جریان انرژی دست یافته و تعامل محدود با مشترکان و نگاه آنها به عنوان مصرف‌کنندگان بدون قدرت به حرکت پویا به سمت مدل‌های کسب‌وکار مشتری محور تغییر یابد .

رئیس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق تهران تاکید کرد: در یک نگاه کلان در جهت تمرکز دولت سیزدهم به موارد کلیدی برای درک چالش‌ها و فرصت‌های حوزه انرژی، لازم است با بهره‌گیری از قابلیت‌ها و توانمندی‌های ایجادی در دو دهه اخیر در بخش خصوصی کشور نسبت به درک واقعیت‌ها و تقویت توانمندی‌های یاد شده اقدام کرده که می تواند به عنوان یک رسالت جدی در حوزه انرژی برای دولت سیزدهم باشد.

به گفته پدیدار وابستگی شدید تولید انرژی در ایران به سوخت‌های فسیلی به همراه بازده پایین و آلایندگی آن، لزوم افزایش بهره‌وری و ایجاد تنوع در منابع و مکان‌های تولید و توزیع انرژی، لزوم تولید و توزیع انرژی با هزینه و بهره‌وری مناسب در مناطق دوردست و محـروم، لزوم ارائه راه‌حل‌های نوآورانه در جهت پاسخگویی به تغییرات اقلیمی و چالش‌های آن، لزوم افزایش هوشمندی و ارائه راه‌حل‌های نوآورانه در جهت بهینه سازی مصرف انرژی بویژه در بخش‌های خانگی و نظایر آن و بهره‌گیری موثر از جمع‌آوری و تحلیل کلان داده‌ها به منظور مدیریت و برنامه‌ریزی بهینه برای حوزه‌های انرژی و وابسته به آن از مهمترین نکات کلیدی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

وی با اشاره به اینکه برای درک واقعیت‌های ذکر شده ضرورت دارد مسایل و راهکارهای جدیدی برای موضوعات استراتژیک پیش‌بینی و سپس به مرحله اجرا درآورد گفت: این در شرایطی است که وابستگی شدید تولید انرژی در ایران به سوخت‌های فسیل به همراه بازده پایین و آلایندگی بالای آنهاست که در این رابطه لازم است مسایل پیش روی حوزه انرژی را به عنوان نکات استراتژیک مورد توجه قرار داده و برای هر یک راه‌حل مناسبی را با مشارکت فعالان اجرایی و عملیاتی و با اولویت بهره‌گیری از ظرفیت‌های بخش خصوصی به انجام رساند.

وی ادامه داد: بطور مثال با توجه به محدود بودن منابع نفت وگاز (منظور تولید و دسترسی به آنهاست) ضرورت دارد توسعه و بهینه‌سازی شیوه‌های جایگزینی تولید انرژی نظیر برقی‌سازی سیستم حمل و نقل و یا گرمایش مورد نیاز و نظایر آن را از طریق جلب شرکت‌های خدمات انرژی کنترل و به جریان بهینه سازی مبدل ساخت .

 پدیدار بیان کرد: همچنین با توجه به بازده پایین نیروگاههای سوخت فسیلی، می‌توان با بهره‌گیری و استفاده از فناوری‌های تولید همزمان برق، سرما و حرارت در استحصال گاز کربنیک تولید انواع کودهای شیمیایی و گوگرد را مورد توجه جدی قرار داد در این رابطه لزوم تولید و توزیع انرژی با هزینه و بهره‌وری مناسب در کشور و به ویژه در مناطق دوردست و محروم می‌تواند مدیریت برنامه‌‌ریزی را برای ارائه راه حل های نوآورانه در جهت پاسخگویی به تغییرات اقلیمی و چالش‌های آنها را طراحی و سپس به مرحله اجرا در‌آورد .

پدیدار افزود: در این صورت زنجیره فعالیت شرکت‌ها به ویژه در بخش خصوصی حوزه انرژی می‌تواند به عنوان یک راهکار، دولت را پشتیبانی کرده با بهره گیری از شرکت‌های پرتوان و به ویژه شرکت‌های جدید استارت آپی که در شرف تاسیس و راه اندازی هستند به یک نظام مورد قبول برای مدیریت و برنامه ریزی حوزه انرژی دست یافت.

وی افزود: در این صورت و با توجه به شرایط حاکم بر نظام های اجرایی و عملیاتی بویژه در حوزه های انرژی و صنایع وابسته آن و نیز با ملاحظه نکات پیش گفته می‌توان راهکارهای زیر را بعنوان فرصت های حوزه انرژی برای دولت سیزدهم مطرح نموده تا با بهره‌گیری از این ظرفیت ها بتوان نسبت به رفع چالش‌های پیش‌گفته اقدام و زمینه‌های لازم را برای رشد و شکوفایی حوزه انرژی به‌عنوان مهمترین بخش جریان توسعه اقتصادی در کشور فراهم آورده و از این طریق ضریب رشد اقتصادی و توان پیشرفت را در تمام زمینه ها ایجاد و به مرحله عمل رساند.

وی خاطرنشان کرد: دولت در این مقطع حساس و با شناخت چالش‌ها و راهکارهای پیش گفته می‌تواند با پشتیبانی همه‌جانبه بخش خصوصی نسبت به پیاده‌سازی سیستم یکپارچه مطالعاتی با تمرکز بر شناسایی اثرات بلندمدت روندهای انرژی و نیز استفاده از زیرساخت زنجیره بلوک برای تشخیص میزان مصرف و پرت انرژی و همچنین استفاده از سنسورهای هوشمند، اعلام به هنگام خرابی و وجود بحران در شبکه انتقال و توزیع و همچنین استقرار سیستم های مانیتورینگ محلی و بررسی الگوی مصرف و کشف الگوی بهینه در هر اقلیم تولید و فروش بی واسطه انرژی ونهایتا” زیر ساخت‌های بررسی و ارائه راهکار برای واحدهای مصرف کننده اقدام کرده که می تواند بهترین فرصت برای دولت سیزدهم باشد .

وی با بیان اینکه توجه کلیه دست‌اندرکاران را به چهارمقوله برای هدایت هرچه بهتر حوزه انرژی در کشور جلب می‌کنم گفت: افزایش تولید انرژی از منابع پایدار، استفاده بهینه از گازهای فلر و بهینه‌سازی نیروگاههای فسیلی، استفاده از سیستم‌های هوشمند برای مدیریت ‌و برنامه‌ریزی منسجم، استفاده از سیستم‌‌های هوشمند برای بهینه ‌سازی توزیع انرژی، این چهارمقوله است.

وی در پایان گفت: امید می رود با توجه و امعان نظر ملی نسبت به موارد پیش‌گفته بتوان از بحران‌های عدیده حوزه انرژی عبور کرده و بنیادهای توسعه را در کشور پایدار کرد .

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=150689