کد خبر: 43586
تاریخ انتشار: ۰۸ آبان ۱۳۹۵

سفر موگرینی : جستجوی کلید سوریه در تهران

سفر موگرینی : جستجوی کلید سوریه در تهران علی صافی- یک روز پس از آن که وزرای خارجه ایران و روسیه و سوریه در مسکو به گفتگو در مورد آخرین تحولات سوریه نشستند. فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا صبح دیروز وارد تهران شد. منابع رسمی هدف از این سفر را گفتگو با مقامات عالی‌رتبه کشورمان در مورد مسائل منطقه‌ای و جهانی عنوان کرده‌اند. منابع مختلف خبری سوریه را محور اصلی مذاکرات موگرینی در تهران دانسته‌اند. گمانی که با توئیتر صبح دیروز فدریکا موگرینی تحکیم شد. موگرینی توئیتر کرد : «درتهران هستم برای گفتگو با رئیس‌جمهور روحانی در مورد سوریه». به این ترتیب روشن شد که هدف سفر این دپیلمات نام آشنا به تهران به بحران سوریه باز‌ می‌گردد. موگرینی البته با دیدگاه‌های مقامات عالی‌رتبه کشورمان در مورد مسائل گوناگون نا‌آشنا نیست. او پیش از این و بعد از حصول برجام یک بار به ایران سفر کرده است و البته درتمام طول مذاکرات نفس‌گیر و طولانی هسته‌ای یکی از طرفین اصلی گفتگوی محمد جواد ظریف بوده است. با این حال مسئله پرونده هسته‌ای ایران با همه پیچیدگی و طولانی بودن، قابل قیاس با بحران سوریه نیست. درست است که عمر بحران سوریه از عمر مسئله هسته‌ای ایران کمتر بوده است ما در طول ۵ سال و نیم جنگ داخلی در سوریه هزاران انسان از جمله غیرنظامیان و کودکان بی‌گناه کشته شده‌اند و موج انسانی عظیم آوارگان نه تنها ده‌ها کشور را تحت تاثیر قرار داده است که وجدان بشری را با چالشی عظیم مواجه کرده است. علاوه بر دولت سوریه و شورشیان اعم از گروه‌های تکفیری مانند جبهه نصرت یا گروه‌هایی مانند ارتش آزاد سوریه، چندین کشور خارجی هم با منافعی بسیار متعارض در این بحران درگیرند. تعارض منافع میان این کشورها احتمالا مهم‌ترین دلیل شکست خورن همه طرح‌های آتش‌بس در این کشور بوده است. در نهایت و با فروپاشی آخرین آتش بس در شهر حلب در هفته‌های گذشته که با توافق آمریکا و روسیه به دست آمده بود ،همه امیدهای حل مسالمت‌آمیز این بحران به یاس مبدل شده است. با این حال گویی جز تلاش برای یافتن راه‌های دیپلماتیک جدید امیدی متصور نیست و از این رو تلاش‌های دیگری از سوی طرفین برای رسیدن به راه‌حل به جریان افتاده است. سفر دیروز موگرینی به تهران در راستای همین تلاش‌هاست. *دیدار با ظریف موگرینی که جمعه شب وارد تهران شده بود. صبح شنبه نخست با جواد ظریف در محل وزارت امور خارجه  به گفتگو نشست. به گزارش ایسنا در این دیدار در خصوص روابط دوجانبه ایران و اتحادیه اروپا و تحولات منطقه به ویژه بحران جاری در سوریه و راههای پایان بخشیدن به آن با نگاه به آینده گفت‌وگو و رایزنی شد.   ظریف در این دیدار ضمن استقبال از نقش سازنده  اتحادیه اروپا در بحران سوریه آمادگی جمهوری اسلامی ایران را برای همکاری نزدیک تر با اتحادیه اروپا اعلام کرد. *دیدار با رئیس جمهور بعد از برگزاری دورنخست مذاکرات ظریف و موگرینی دو دیپلمات برای ملاقات با رئیس جمهور عازم پاستور شدند. در این دیدار دکتر حسن روحانی روز شنبه در دیدار فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اظهارداشت: جمهوری اسلامی ایران در اجرای توافق برجام به همه تعهدات خود پایبند بوده و انتظار دارد برای پایداری برجام، طرف مقابل نیز به همه اصول و تعهدات خود به طور کامل عمل کند. دکتر روحانی با اشاره به اینکه ایران و اتحادیه اروپا با گسترش همکاری ها به عنوان شرکای بزرگ تجاری و اقتصادی در منطقه به شمار خواهند آمد، خاطر نشان کرد: ایران با دارا بودن منابع غنی انرژی می‌تواند در بلند مدت امنیت انرژی را تأمین کرده و با استفاده از ظرفیت‌های خود در زمینه راه‌آهن و حمل و نقل جاده‌ای و هوایی به یک مسیر ترانزیتی مطمئن میان شمال و شرق آسیا با اروپا تبدیل شود. رییس‌ جمهوری همچنین با اشاره به وجود نیروی انسانی تحصیلکرده و موقعیت ایران در مرکزیت بازاری ۴۰۰ میلیون نفری در منطقه، بر ضرورت توسعه مناسبات تجاری، اقتصادی، علمی، فرهنگی، فناوری و گردشگری ایران و اتحادیه اروپا تأکید کرد. دکتر روحانی با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی ایران پس از برجام و در راستای تامین منافع مشترک، آماده همکاری جامع با اتحادیه اروپا در تمامی زمینه‌ها است ، اظهار امیدواری کرد: ایران و اتحادیه اروپا بتوانند از ظرفیت‌ها و فرصتی که امروز در اختیار دارند، در راستای توسعه همکاری‌ها و تأمین منافع مشترک استفاده کرده و تحرکی در روابط فی‌مابین ایجاد کنند. رییس جمهوری با اشاره به اینکه امروز در منطقه کشورهایی هستند که مردم‌سالاری و انتخابات آزاد را تجربه نکرده و به نام اسلام، سختگیری‌هایی را اعمال می‌کنند که با اصول انسانی و حقوق شهروندان بویژه حقوق زنان در تعارض است، گفت: جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد تا در راستای ترویج حقوق شهروندی در جوامع منطقه، همکاری‌های گسترده‌ای را با اتحادیه اروپا داشته باشد. رییس جمهوری با اشاره به اینکه امروز هرگونه حمایت از تروریسم به معنای امید دادن به تروریست‌ها در منطقه و جهان است، گفت: اگر اتحادیه اروپا به هر دلیل مایل به استفاده از حضور نظامی خود برای برخورد با تروریست‌ها در منطقه نیست، استفاده از قدرت سیاسی برای اعمال فشار به حامیان منطقه‌ای تروریست‌ها و قطع کمک‌ها به آنان اثرات قابل توجهی در مبارزه با تروریسم بر جای خواهد گذاشت. دکتر روحانی با اشاره به اینکه باید اقدامات تروریستی در سوریه و عراق را به عنوان خطری بزرگ برای همه جهان بدانیم، افزود: اگر به طور جدی با تروریست‌ها در منطقه مبارزه نشود، در آینده شاهد چند دولت و حکومت تروریستی در منطقه و شمال آفریقا خواهیم بود که در آن صورت مبارزه با آنها بسیار دشوار می‌باشد. رییس‌ جمهوری اولویت اصلی در سوریه و عراق را مبارزه با تروریسم دانست و خاطر نشان کرد: برقراری امنیت، مبارزه با تروریست‌ها، یکپارچگی، تمامیت ارضی و تأمین آینده سوریه تنها با رأی و نظر مردم برای ما حائز اهمیت است. دکتر روحانی با تأکید بر ضرورت همکاری ایران و اتحادیه اروپا در راستای حل مشکلات منطقه‌ای برای تسریع در رسیدن به امنیت در منطقه، گفت: همه باید بدانند حل مسأله سوریه راه‌حل نظامی نداشته و باید با روش های سیاسی حل و فصل شود که در این راستا فعال شدن بیشتر اتحادیه اروپا در راستای ایجاد امنیت و آرامش در سوریه با همکاری کشورهای منطقه تأثیرگذار خواهد بود. رییس‌ جمهوری همچنین با اشاره به اوضاع نابسامان مردم و آوارگان در سوریه و یمن بر ضرورت گسترش تلاش‌ همه کشورها برای رساندن کمک‌های انسان‌دوستانه از جمله آب، غذا، پوشاک و دارو به آنان تأکید کرد. فدریکا موگرینی مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز در این دیدار با اشاره به اینکه توافق هسته‌ای ایران و ۱+۵ فضای مناسب را برای توسعه همکاری‌های متقابل بوجود آورده است، گفت: اتحادیه اروپا متعهد به اجرای تعهدات برجام و مصمم به گسترش همکاری‌های اقتصادی با ایران در راستای تأمین منافع مشترک است. مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با بیان اینکه روابط تجاری و اقتصادی ایران و اتحادیه اروپا طی یکسال گذشته ۴۳ درصد افزایش یافته و بسیاری از بانک‌های اروپایی آماده آغاز فعالیت خود در ایران هستند، خاطر نشان کرد: امروز شاخص‌های خوبی همچون رسیدن سقف صادرات نفت ایران به میزان پیش از دوران تحریم‌ها، در همکاری‌های متقابل ایران و اتحادیه اروپا نمایان شده و باید به مردم اطمینان دهیم که دیپلماسی در امضاء و اجرا دارای دستاورد است. موگرینی ادامه داد: روابط مردم ایران و اتحادیه اروپا دارای سوابق تاریخی مثبتی است که باید از آن در راستای توسعه مناسبات و همکاری‌ها در بخش‌های مختلف تجاری، اقتصادی، فرهنگی، علمی، فناوری، آموزشی و گردشگری استفاده کنیم. وی همچنین با تأکید بر ضرورت همکاری اتحادیه اروپا با ایران در زمینه حل و فصل مسایل و بحران‌های منطقه‌ای، از جمله بحران سوریه، اظهار داشت: مطمئناً تجربه دیپلماسی می‌تواند در حل و فصل دیگر مسایل از جمله مسأله سوریه و یمن نیز موفق باشد. موگرینی با اشاره به ضرورت مبارزه با گروه‌های تروریستی از جمله داعش و النصره، آنها را تهدیدی علیه جهان دانست و خاطر نشان کرد: اتحادیه اروپا نیازمند همکاری ایران به عنوان قدرتی کلیدی و مهم در راستای حل و فصل مسایل و معضلات منطقه‌ای است. مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با اشاره به لزوم ارسال کمک‌های انسان‌دوستانه به مردم سوریه و یمن، گفت: باید دسترسی به کمک‌های بشردوستانه تسهیل شود. *گفتگوی دوم با ظریف موگرینی بعد از ملاقات با رئیس جمهور برای برگزاری دور دوم مذاکرات با ظریف و البته حضور در ناهار کاری این وزارتخانه به ساختمان مرکز هدایت دیپلماسی کشور برگشت. خبر دقیقی از محتوای این مذاکرات منتشر نشده است اما نفس برگزاری دو دور مذاکره فشرده می‌تواند نشانه‌ای از جدیت و حساسیت مباحث طرح شده در مذاکرات باشد. *مقصد بعدی : ریاض مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا عصر دیروز و بعد از پایان مذاکراتش با جواد ظریف تهران را به مقصد ریاض ترک کرد. سفر موگرینی به تهران در امتداد تلاش‌های اتحادیه اروپا برای رایزنی با کشورهایی است که به نحوی در سوریه صاحب نفوذ هستند. روشن نیست که در این دیدار یا ملاقات موگرینی با مسئولان سعودی مسائل و یا دیدگاه‌های جدیدی مطرح شده، یا خیر. با این حال روشن است که اختلاف نظرها  در میان حامیان جبهه‌های گوناگون جنگ داخلی سوریه بیشتر از آن است که در کوتاه مدت انتظار تغییر بنیادین واقع بینانه باشد.