سالی که گذشت، چه خوب که گذشت!

0
۵۱۶ بازدید

دکتر هاشم اورعی- استاد دانشگاه صنعتی شریف

در این روزهای پایانی سال وقتی به عقب نگاه کرده و وقایع سال را مرور می کنیم از خود می پرسیم چه بر سرمان نیامده؟ و ناخودآگاه در دل می گوییم، چه خوب که تمام شد. عقل حکم می کند در این روزها که ویروس کرونا مملکت را به تعطیلی کشانده بر خود نظر افکنده و شرایط اقتصادی کشورمان را مورد ارزیابی قرار دهیم. در این یکسال علیرغم همه شعارها تقریباً هیچ اقدام مثبتی صورت نگرفته بدین معنی که خرجمان بیشتر شده و دخلمان کمتر. البته که مسئولین هم کماکان به مردم وعده سر خرمن می دهند! مداخله سیاست در تمام ابعاد جامعه، افزایش فاصله مردم با نظام، اقتصاد تماماً دولتی و شبه دولتی، عدم توانایی در اتخاذ تصمیم و بسیاری کاستی های دیگر موجب انباشت ناکارآمدی نظام حکمرانی ما شده و در نتیجه جامعه در مواجهه دایم با مسائل حل نشده احساس باخت و خستگی اجتماعی می کند.

اقتصاد دولتی از آن جا پا گرفت که مدیران دولتی از اختیارات کامل برخوردارند ولی کمترین مسئولیتی در مقابل ملت ندارند و صد البته که حقوق های نجومی و انواع رانت و زد و بند هم مزه خوشی  دارد و نتیجه اینکه مدیران انقلابی و متعهد ما گلوی یکدیگر را می جوند تا بر روی صندلی مدیریتی بنشینند و آن وقت بانگ بر می آورند که ما شیفتگان خدمتیم، نه تشنگان قدرت! به قول خواجه شیراز،

در میخانه ببستند خدایا مپسند                    که در خانه تزویر و ریا بگشایند

و آنجا هم که قوانین دولتی دست و پا گیر شد و نتوانستند به سهولت امانت مردم را به یغما ببرند اقتصاد شبه دولتی آفریدند و از این مسیر اقتصاد کشور را به زانو درآوردند و چنین شد که اقتصاد خصولتی پدیدار گشت و بخش خصوصی واقعی یعنی اقتصاد مردمی را به نابودی کشاند.

در شرایطی که علیرغم تمام پنهان کاری ها و بی  صداقتی ها  امروز برای جامعه روشن شده که اتفاقات ناگوار سال همه و همه ناشی از سوءمدیریت است، دریغ از اینکه یک نفر مورد مواخذه و محاکمه قرار گرفته و به سزای اعمال خود برسد.

امروز هم که نظام  اقتصادی  ایلاتی، متمرکز و متکی بر رانت موفق شده کِشتی اقتصاد را به گل بنشاند، از صندوق بین المللی پول درخواست ۵ میلیارد دلار وام می کند تا با پیش خور کردن دارایی نسل های آتی، آینده کشور را نیز تباه کند. مگر نمی گفتیم این موسسات مالی بین المللی ابزار نظام سلطه اند؟ چه شد که پس از ۵۸ سال مجبور شدیم دست به سوی استثمار جهانی دراز کنیم؟ البته که وام خارجی می تواند نقش مفید و موثری در  توسعه اقتصادی کشور داشته باشد ولی ما به خوبی نشان داده ایم که اهل سرمایه گذاری نیستیم ولی ید طولایی در سرمایه خواری داریم! و حال به دنبال آنیم که وام بگیریم و خرج بی کفایتی مان کنیم و از این مسیر زندگی نسل و نسل های بعد را هم به تباهی بکشانیم.

امروز جامعه با مشاهده روش حکمرانی ارباب- رعیتی و قبیله ای، از ناامیدی و خستگی اجتماعی رنج می برد  و تناقض آشکار را در دو مقوله دولت و نظام می بیند و می فهمد. جای شکرش باقیست که کشور دوست و همسایه مان نیز اخیراً از نظام کشورداری ما تقلید کرده و از برکت وجود دو رئیس جمهور به طور همزمان بهره مند گردیده است!

کارشناسان اقتصادی، اجتماعی و جامعه شناسی بر  این نکته اتفاق نظر دارند که این روش حل مساله به بن بست رسیده است. باید به میز مذاکره برگردیم و مصالحه ای بین حاکمیت و ملت برقرار کنیم. تاریخ گواهی می دهد که چنانچه بر ادامه این مسیر اصرار ورزیم حاصلی جز فرسایش تمدنی و تشدید مناقشات اجتماعی نخواهد داشت. باید قبول کنیم که سخت نیازمند تجدید نظر اساسی و بنیادین هم در سیستم حکمرانی و هم در اجزاء آنیم.  نمی توانیم به خواب غفلت فرو رفته و در رویاهایمان تصور کنیم که برای اداره کشور وآبادانی آن نقشه داریم. باید چشمانمان را باز کنیم و با این حقیقت تلخ روبرو شویم که در مسیر ریل گذاری شده توسط نظام سلطه در حرکتیم و هم زمان فریاد می زنیم که پرچمدار مبارزه با آنیم!

عزیزان دل، در طول سال بر لب بام نشستم، نوشتم و خون دل خوردم. جا دارد از یکایک شما خوانندگان سپاسگزاری کنم که با خواندن نوشته هایم، شریک جرم شده و  قدری از سنگینی این بار کاستید.

به جرم عشق توام می کشند و غوغائیست         تو نیز  بر لب بام آ که خوش تماشائیست

به رسم معمول باید سال نو را تبریک گفت. اما چه کنم که قلم سرکشی می کند، راه خویش می رود و چنین می غلطد “چه خوب که گذشت”. شاید چاره کار در نسخه حضرت حافظ نهفته باشد که فرمود،

بود آیا که در میکده ها بگشایند                           گره از کار فرو بسته ما بگشایند

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=105431