کد خبر: 10703
تاریخ انتشار: ۰۸ اسفند ۱۳۹۳
گروه : جهان انرژی

زمزمه دوباره صادرات آب در دوره تنش آبی ‏

زمزمه دوباره صادرات آب در دوره تنش آبی ‏

سرانه آب تجديدپذير هر ايراني نصف سرانه آب در آسيا و اروپا است‏

گروه امورزيربنايي: پس از تشديد خشکسالي در ايران و اضافه برداشتهاي شديد از منابع زيرزميني، نشست دشت ها، افت شديد کيفيت منابع آبي و ... ايران با چالشي جدي در پاين حوزه روبرو شده است؛ در اين بين موضوع تفکيک آب شرب و بهداشتي که با هدف حفظ کيفيت آب شرب در برنامه قرار گرفته يکي از راهکارهاي مطرح شده براي جبران بخشي از اين بحران هاست. ‏
پس از طرح موضوع تفکيک آب شرب  وبهداشتي زمزمه هايي از صادرات آب بسته بندي کشورمطرح شد، البته موضوع صادرات آب سالهاست که درميان مسوولان و طرح هاي بيشمار آنها گاه و بيگاه مطرح مي شود.‏
کارشناسان معتقدند: درطول بيست سال گذشته ايران تلاش‌هاي مداومي را براي به دست آوردن بخشي از بازار آب کشورهاي عضو شوراي همکاري خليج فارس به عمل آورده است. ‏
با اين حال آگاهان معتقدند مسائل مطرح شده در رابطه با صادرات آب عمدتا با انگيزه‌هاي سياسي صورت گرفته است و نه اقتصادي.‏
از همان بدو شکل گيري ديدگاههاي مربوط به صادرات آب در ابتدا صادرات آب به کشور قطر مطرح شد که به دلايلي بي نتيجه باقي ماند و مذاکرات با کشور کويت در دستور کار قرار گرفت، برخي کارشناسان مي گويند" دليل اصلي عدم توافق با قطر مشارکت ندادن عناصر ذي‌نفوذ و علت موفقيت در مذاکرات با کويت شرکت دادن اين عناصر بوده است.‏
با اين حال نتيجه گيري از طرح صادرات آب به کويت هم طولاني شد که يکي از مهمترين دلايل اين اتفاق نگراني‌هاي دولت از وضعيت داخلي کشور عنوان شده است. ‏
با اين حال در اوايل روي کار آمدن دولت احمدي نژاد و در  شهريور 1384 وزير نيروي وقت از توافق‏هاي اوليه براي صادرات آب ايران به كويت خبر داد. ‏
پرويز فتاح در ان زمان اعلام کزده بود: درموافقتنامه قبلي انتقال آب شيرين ايران به كويت كه در آن ماد‌ه‌اي به صراحت آذرماه 83 را مهلت نهايي دو كشور براي عملياتي كردن موافقتنامه درج كرده بود ،به دليل برخي مسائل اين امر با تأخير مواجه و موافقتنامه اوليه باطل شد. اما اين بار با مذاكرات صورت گرفته با وزير كويت درصدد هستيم تا صادرات آب ايران به كويت اجرايي شود.‏
وزير نيرو اذعان کزده بود: عدم صادرات آب ايران به كويت تا حدودي مربوط به ايران بود و حال با رفع مشكل از طرف ايران مطمئنا شاهد صدور آب ايران به كويت خواهيم بود. ‏
در همان زمان منشي اول كميسيون امنيت ملي مجلس هم در اين باره تاکيد کرده بود: مجلس موافق صادرات آب ايران به كويت است و به احتمال قوي به آن راي خواهد داد.‏
با اين حال اما اين موضوع به دلايلي که هيچ گاه به طور روشن و شفاف اعلام نشد همچنان مسکوت ماند، اما روز گذشته يک مقام مسوول در وزارت نيرو خبر از سرگيري مذاکرات براي صادرات آب به قطر و کويت را مطرح کرد.‏
اسماعيل محصولي، مشاور وزير نيرو درمورد صادرات آب بسته بندي اظهار کرد: با کشورهايي چون کويت و قطر مذاکراتي در زمينه صادرات آب انجام داديم.‏
واردات نداريم ‏
قائم مقام سابق وزير نيرو در امور بين‌الملل در گفت و گويي با ايسنا، درمورد احتمال واردات آب بسته بندي پس از تفکيک آب شرب و بهداشتي به دليل حفظ کيفيت آب شرب، گفت: تا کنون بحث واردات آب مطرح نشده است.‏
وي افزود: بعيد مي دانم آب بسته بندي وارد کنيم چرا که ظرفيت هاي خوبي در کشور وجود دارد و مي توان حجم توليد آب بسته بندي را افزايش نيز داد.محصولي اظهار کرد: شرکت هاي متعددي آمادگي فعاليت در زمينه آب بسته بندي را دارند و بخش خصوصي علاقه مند به اين کار هستند.‏
اين اظهارات در حالي مطرح شده است که به گفته مسوولان وزارت نيرو ايران دچارتنش آبي شده است ‏
معاون فني و پژوهشي توسعه منابع آب و نيروي ايران با صحه گذاشتن بر اين امر اعلام کرد: اختلاف بارش در نقاط کويري و شمال کشور 32 برابر شده است. ‏
عيسي بزرگ‌ زاده گفت: حجم بارش‌ هاي کشور بيش از 400 ميليارد مترمکعب در سال است که از اين مقدار حدود 92 ميليارد به روان‌ آب تبديل مي‌ شود و 25 ميليارد مترمکعب در زمين نفوذ مي‌کند‎.‎
اين مقام مسئول در وزارت نيرو با تاکيد براينکه آب در يک سوم کشور جمع و نياز آبي در همه جا پخش است اظهارداشت: 56 درصد بارش‌ ها در 30 درصد پهنه کشور اتفاق مي افتد. هم‌اکنون سرانه مصرف آب در کشور کمتر از 1700 مترمکعب است در حالي که براساس استانداردهاي بين‌ المللي، سرانه 1710 مترمکعب مرز تنش آبي، 1000 مترمکعب مرز کمبود آب و 500 مترمکعب مرز فقر مطلق آبي محسوب مي‌شود‎.‎
وي با بيان اينکه منابع آبي در يک‌ سوم مساحت کشور جمع اما نياز مصرف در همه مناطق کشور پخش شده است گفت: اجراي طرح‌هاي انتقال بين حوضه‌اي فقط براي تامين آب شرب است. با احتساب 13 ميليارد مترمکعب مجموع آب‌ هاي ورودي به کشور، حدود 130 ميليارد مترمکعب آب تجديدشونده در کشور داريم که با در نظر گرفتن دوره‌هاي خشکسالي، منابع آب تجديدشونده به 115 ميليارد مترمکعب محدود شده است‎.‎
اين مقام مسئول در وزارت نيرو با بيان اينکه ايران دچار تنش آبي شده است گفت: پهنه جغرافيايي ايران به‌ گونه‌ اي است که همين مقدار کم بارش به‌ صورت يکنواخت در کشور توزيع نشده و عمده بارش‌ ها در زاگرس و اندکي در البرز صورت مي‌گيرد‎.‎
بزرگ زاده ميزان سرانه آب تجديدپذير هر ايراني را نصف سرانه آب در آسيا و اروپا عنوان کرد و بيان داشت: همچنين سرانه آب تجديدپذير در ايران يک‌ نهم آمريکاي شمالي و يک‌ چهارم ميانگين جهاني است‎.‎
وي با اشاره به چگونگي توزيع بارش‌ها در کشور گفت: اگرچه متوسط بارش سالانه ما حدود 230 ميليمتر است، اما ميزان بارش‌ها در نقاط مختلف کشور از ‏‎50‎‏ ميليمتر در مناطق مرکزي و کويري کشور تا 1600 ميليمتر در نواحي درياي خزر متغير است‎.‎
اين مقام مسئول در وزارت نيرو با بيان اينکه متاسفانه در چنين شرايطي مردم به فرهنگ زندگي در کشوري که با کمبود بارش مواجه است عادت نکرده‌اند گفت: هر گوشه‌اي از کشور، آب آشاميدني و شرب يافت مي‌شود و حتي آب شرب با آب کشاورزي از يکديگر تفکيک نشده‌اند‎.‎
معاون فني و پژوهشي توسعه منابع آب و نيروي ايران سرانه مصرف و توليد آب در کشور را نامتناسب ارزيابي کرد و اظهارداشت: سرانه مصرف آب در کشور بين 1500 تا 1800 مترمکعب است در حالي که سرانه آب تجديدشونده کمتر از 1700 مترمکعب است‎.‎
وي تاکيد کرد: کنترل صحيح آب و سپس مديريت مصرف صحيح جزو بهترين راهکارهاست و بي‌گمان سدسازي و انتقال آب بين حوضه‌ اي نخستين گزينه نيست. ما توزيع مکاني و زماني مناسبي در کشور نداريم و آب در حدود يک‌ سوم کشور جمع و نياز در کل کشور پخش شده که يکي از راهکارها انتقال آب بين حوضه‌ اي است. انتقال بين حوضه‌ اي آب، فقط براي تامين شرب است‎.‎