کد خبر: 43338
تاریخ انتشار: ۰۵ آبان ۱۳۹۵

روش‌های متنوع تامین مالی؛حلقه مفقوده صنایع کوچک و متوسط

روش‌های متنوع تامین مالی؛حلقه مفقوده صنایع کوچک و متوسط

 در سی و سومین نشست کمیسیون صنعت و معدن اتاق تهران مطرح شد

گروه تولید-بنگاه‌های کوچک، متوسط و بزرگ اقتصادی سال‌هاست که برای تامین مالی کسب و کارشان چشم به سخاوت بانک‌ها دوخته‌اند و به رغم تصویب قوانین، صدور بخشنامه و دستورالعمل‌های مختلف در این سال‌ها، جریان اعطای تسهیلات به واحدهای تولیدی نه تنها روان نشده که بر پیچیدگی‌های آن نیز افزوده شده است. «روش‌های متنوع تامین مالی» به چه دلیل توسط صاحبان بنگاه‌ها که اغلب در گلوگاه تامین سرمایه در گردش گرفتار هستند مورد استفاده قرار نمی‌گیرد؟ آیا آگاهی کافی به کارکرد این روش‌ها وجود ندارد یا زیر ساخت‌های موجود در ایران برای به کارگیری روش‌های تامین مالی غیر از تسهیلات بانکی، مناسب نیست؟ کمیسیون صنعت و معدن اتاق تهران، به منظور بررسی این ابهامات و یافتن راهکاری که بتواند مسیر سخت فعالان اقتصادی را برای تامین مالی هموار کند، موضوع سی و سومین نشست خود را به الگوهایی‌های تامین مالی بنگاه‌های کوچک و متوسط اختصاص داد تا با ایجاد امکان تبادل نظر در این زمینه، راهکارها و روش‌های بهینه را شناسایی کرده و احتمالا به فراهم کردن زمینه اجرای این روش‌ها کمک کند. به همین سبب در این کمیسیون، نتایج تحقیقات گروه مطالعات محیط کسب‌و‌کار مرکز پژوهش‌های مجلس به بررسی گذاشته شد. مهدی پورقاضی، رییس کمیسیون صنعت و معدن اتاق تهران، با اشاره به رشد ۲۹ درصدی نقدینگی که به طور رسمی اعلام شده است، گفت: با وجود رشد نقدینگی گفته می‌شود، تورم ۸ درصد است. درحالی که به نظر می‌رسد این نقدینگی منجر به تورم شود و این جای نگرانی دارد. پورقاضی همچنین به تصمیم مدیران صندوق توسعه ملی درباره اعطای تسهیلات ریالی، اشاره کرد و گفت: ظاهرا پس از کش و قوس‌های فراوان مقرر شده است، نرخ این تسهیلات ۷ درصد باشد. از نظر من این تصمیم به منزله نابودی صندوق توسعه ملی است. حسین سلیمی، عضو کمیسیون صنعت و معدن اتاق تهران نیز دراین باره افزود: گفته می‌شود، با وجود تورم ۹ درصدی، نرخ سود تسهیلات بالاست و صنعتگران از عهده پرداخت آن برنمی‌آیند. اما از سوی دیگر، نتیجه پرداخت تسهیلات ریالی از محل صندوق توسعه ملی نیز مبهم است و نتیجه آن سال‌ها بعد معلوم می‌شود. محمدرضا بهرامن دیگر عضو این کمیسیون نیز با اشاره به تجربه پرداخت تسهیلات ریالی از صندوق ذخیره ارزی در سال‌های گذشته که اتاق بازرگانی هم در پرداخت آن دخالت داشت، گفت:پرداخت تسهیلات در صورتی به نفع اقتصاد کشور است که ارزی باشد.

 روش‌های مختلف تامین مالی صنایع کوچک و متوسط کدام‌اند؟

در ادامه سی و سومین نشست کمیسیون صنعت و معدن اتاق تهران، مریم احمدیان، کارشناس گروه مطالعات کسب‌وکار مرکز پژوهش‌های مجلس، طی گزارشی الگوهای پیشنهادی تامین مالی صنایع کوچک و متوسط را ارائه کرد. احمدیان در ابتدای سخنانش، تامین مالی را چالش اصلی بنگاه‌های کوچک و متوسط برشمرد و گفت: زمانی که اهمیت و نقش بنگاه‌های کوچک و متوسط در اقتصاد در کنار مهمترین نیاز این بنگاه‌ها که تامین مالی است، قرار گیرد، اهمیت تعمیق و گسترش بازارهای مالی دو چندان می‌شود. او سپس به روش‌های تامین مالی بنگاه‌های کوچک و متوسط که در سایر کشورها مورد استفاده قرار می‌گیرد اشاره کرد. به گفته او صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر، دسترسی به بازار سهام، جمع‌سپاری مالی، بانکداری کوچک و متوسط، تامین مالی خرد، ضمانت اعتبار و صندوق‌های سهام خصوصی از جمله این روش‌هاست. این کارشناس مرکز پژوهش‌های مجلس در ادامه به معرفی اجمالی هر یک از این طرح‌ها پرداخت و گفت: صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر معمولا برای مشارکت در تجاری‌سازی طرح و ایده است و بسترهای قانونی آن نیز در ایران وجود دارد که شامل آیین‌نامه ماده ۱۰۰ برنامه سوم، قانون حمایت از شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان و تجاری‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات است. او در ادامه با اشاره به دسترسی به بازار سهام به عنوان یکی از روش‌های تامین مالی گفت: مقصود، بازاری مجزا و ویژه جهت پذیرش، عرضه و انجام معاملات شرکت‌های کوچک و متوسط است و راه‌اندازی بازار اختصاصی شرکت‌های کوچک و متوسط در فرابورس، نیاز به اصلاح قانون تجارت، تصویب دستورالعمل توسط شورای عالی بورس و اعطای مشوق‌ها و تسهیلات دارد. احمدیان افزود: کشورهایی نظیر آمریکا، هند، انگلستان، کانادا، ترکیه و کره‌جنوبی از چنین بازارهایی برخوردارند. او با ارائه جزییاتی از سایر روش‌های تامین مالی در مورد روش ضمانت اعتبار نیز توضیح داد و گفت: استفاده از این روش به این نحو است که تمام یا بخشی از ریسک سرمایه‌گذاری به یک نهاد سوم (ضمانت‌کننده) انتقال می‌یابد و در صورت نکول وام‌گیرنده، ضمانت‌کننده به بازپرداخت وام متعهد می‌شود. این روش در کشورهایی چون ژاپن، فرانسه، چین، آلمان، انگلستان و ایتالیا تجربه شده است و در ایران نیز صندوق ضمانت صادرات، صندوق سرمایه‌گذاری صنایع کوچک، صندوق حمایت از تحقیقات و توسعه صنایع الکترونیک، صندوق بیمه سرمایه‌گذاری فعالیت‌های معدنی به همین منظور ایجاد شده است. او پیشنهاد کرد که طرحی با هدف توسعه صندوق‌های ضمانت خصوصی با حمایت دولت تهیه شود. این کارشناس مرکز پژوهش‌های مجلس در خاتمه سخنانش گفت: اتاق‌های بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی و نیز سایر تشکل‌های اقتصادی بخش خصوصی تعمیق و گسترش بازارهای مالی و انواع سازوکارهای غیربانکی را از دولت مطالبه کرده و به اشاعه مفاهیم و سازوکارهای متنوع کمک کنند. پس از ارائه این گزارش، نوبت به فعالان حاضر در این کمیسیون رسید که دیدگاه‌های خود را در مورد روش‌های تامین مالی مورد اشاره بیان کنند. نظراتی که غالبا وجهی انتقادی نسبت به گزارش ارائه شده داشت و معتقد بود گزارش ارائه شده کمکی به بنگاه‌ها نمی‌کند.