رانت ۵۰ دلاری در معاملات سنگ اهن؛چرا و چگونه؟

0
۲۹۱ بازدید

یک عضو هیات مدیره انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان سنگ آهن از نبود “هیچ ابهامی در مزایده‌های فروش سنگ آهن خبر داده و گفته است:” این ادعا که در مزایده‌ها به ازای هر تن سنگ آهن، ۵۰ دلار سود نصیب خریدار می‌شود غیر قابل تصور است.

“صحبت های این تاجر سنگ آهن که چهره شناخته شده ای نیز برای بورس کالا است به ظاهر به یکی از معادن متعلق به ایمیدرو مصداق دارد که گویا برخی مزایده های آن از رانت برخوردار بوده است.وجود رانت در معاملات از نشانه های بارز اقتصاد زیر زمینی است که در اوضاع رکودی بازار و سنگینی سایه تحریم ها بروز و ظهور بیشتری پیدا می کند.اما چرا اینگونه معاملات در شرایطی که بازار متشکلی به نام بورس کالا وجود دارد رخ می دهد؟بورس کالا به عنوان بازار مبتنی بر عرضه و تقاضا و مکانی برای کشف قیمت تعادلی با این فلسفه ایجاد و راه اندازی شد تا با حذف واسطه ها در معاملات از توسعه و بسط اقتصاد زیر زمینی و توام با رانت جلوگیری شود.

طی دو سال گذشته اغلب عرضه های شرکت های سنگ آهنی از جمله معدن سنگ آهن میشدوان،معدن سنگان و معادن ۲و ۴ گل گهر که متعلق به شرکت تهیه و تولید مواد معدنی از شرکت های وابسته به ایمیدرو است از طریق رینگ محصولات معدنی بورس کالا عرضه و کشف قیمت شده است.شفافیت و نظارت بر عملیات عرضه و تقاضا در بازار سرمایه باعث شده تا مکانیزم معاملات در فرایندی متشکل و شفاف انجام پذیرد.با این همه برخی محدودیت ها از قبیل به صرفه نبودن هزینه حمل و یا نیاز به تامین نقدینگی کلان در زمان عرضه و دیگر سخت گیری ها باعث شده تا تعداد معامله گران در بورس کالا از تعداد انگشتان دست هم کمتر باشد.

به دلیل افت قیمت جهانی سنگ آهن و عقب نشینی چینی ها از بازار ایران به عنوان بزرگ ترین خریداران سنگ آهن کشور طبیعی است که حجم و تعداد معاملات سنگ آهن در این روزها بسیار کم رنگ باشد.در عین حال بالارفتن ریسک سرمایه گذاری در بازاری که به شدت با نوسان های  کوتاه و بلند روند قیمت ها مواجه است بر بی رونقی رینگ معاملات سنگ آهن در بورس کالا می افزاید.بخشنده ،معامله گر بورس کالا در گفتگو با خبرنگار جهان اقتصاد با بیان اینکه معاملات این بازار از شفافیت بالایی نسبت به سایر بازار های رقیب دارد ،عنوان می گوید: بر خلاف بازار های غیر متشکل وجود رانت در معاملات بورس کالا به دلیل متشکل بودن بازار و نظارت بر معاملات وجود ندارد.

وی با بیان اینکه گاهی اوقات عرضه هایث سنگ آهن در بورس کالا بدون مشتری می ماند،گفته است: این موضوع نشان می دهد که خریدار ، قیمت های بورس کالا را نسبت به بازار آزاد جذاب ندانسته و بنابراین از معامله صرفه نظر کرده است.این فعال بورس کالا نیاز به نقدینگی میلیاردی برای معامله سنگ آهن در بورس کالا را یکی از دلایل کم تعداد بودن خریداران و فروشندگان  عنوان می کند و می افزاید:محجموله های سنگ آهن در بورس کالا هم اکنون به صورت محموله های ۵۰ هزار تنی عرضه می شود که کم ترین حجم موجود برای یک تاجر است.ازاینرو تاجر برای انباشته کردن این میزان تا حجم مناسب برای صادرات می بایست حتی تا یک ماه مبلغی به میزان یک میلیارد تومان نقدینگی نیاز دارد که با توجه به مدت زمان خواب سرمایه از عدم وجود رانت حکایت دارد.به گفته وی در بورس کالا قیمت سنگ آهن در بهترین شرایط حتی تا ۱۲۰ دلار نیز قیمت خورده اما در حال حاضر برای هر تن قیمت ۲۸ تا ۳۰ دلاری را تجربه می کند.

به گزارش جهان اقتصاد با وجود آنکه در شفافیت و متشکل بودن بورس کالا هیچ شکی وجود ندارد اما این پرسش مطرح می شود که چرا شرکت های بورسی شفافی همچون گل گهر و چادرملو و یا سنگ آهن گهر زمین هنوز به مزایده های خارج از بورس رقبت بیشتری نشان می دهند و حاضر نیستند در معاملات شفافی همچون بورس کالا حضور داشته باشند؟آیا لزوم شفاف سازی در بورس اوراق بهادار در کنار شفافیت معاملات بورس کالا مانع از عرضه های این شرکت ها در بورس می شود و یا اینکه طرف عرضه باید از شفافیت گریزان باشد؟چرا باید عرضه سنگ آهن در بورس کالا از سوی معادن دولتی از جمله معدن ۲ و ۴ گل گهر و معدن سنگان و یا معدن میشدوان ختم شوند و خریداران نیز به چند حقیقی و حقوقی انگشت شمار؟آیا در مزایده های خارج از بازار شفاف بورس کالا حاشیه سود بالاتری وجود دارد یا به گفته “مشتاق مشتاقی” تاجر سرشناس صادرات سنگ آهن وجود رانت از اساس وجود ندارد؟

رضا امامی

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=5527