رئیس دفتر رئیس جمهور مطرح کرد: ‏ کاهش شفافیت اقتصادی محصول تحریم است

0
۵۰۰ بازدید

محمد نهاوندیان رییس دفتر رئیس جمهور و یکی از مهم ترین چهره های اقتصادی دولت روحانی است. نهاوندیان روز جمعه در گفتگویی تفصیلی با ایرنا به تشریح نظرات خود در مورد مهم ترین مسائل اقتصادی و سیاسی روز کشور پرداخت. در ادامه گزیده‌ای از نخستین گفت و گوی رییس دفتر روحانی در دو سال گذشته را می‌خوانیم‎:‎
برنامه اقتصادی دولت، اقتصاد مقاومتی است
: از دولت انتقاد می شود که سهم تحریم‌ها در اقتصاد را بزرگ‌نمایی می کند. تا چه حد رفع تحریم‌ها پس از توافق احتمالی هسته‌ای در رشد اقتصاد ایران موثر خواهد بود؟
به نظر بنده پاسخ به این سوال در ۲۰ ماهه گذشته باید دیده شود، ما هنوز در شرایط تحریم به سر می‌بریم، این که رویکرد جدید دولت توانسته در علاج مشکلات اصلی اقتصادی کشور موثر باشد، تورم را کاهش دهد، اقتصاد را از رکود خارج کند به خوبی نشان‌دهنده این است که برنامه اقتصادی دولت اتکای صرف به رفع تحریم ندارد و برنامه اقتصادی دولت در یک کلمه اقتصاد مقاومتی است. اقتصاد مقاومتی در شرایط تحریم، رفع تحریم به دلیل اقتصاد مقاومتی و اقتصاد مقاومتی پس از رفع تحریم؛ در واقع ما فقط می بایست رشد و توسعه کشور را متکی بر منابع داخلی کشور جست وجو کنیم البته استفاده از فرصت‌های بین‌المللی لازمه یک هوشمندی آگاهانه است. به این جهت است که به هیچ وجه توسعه اقتصادی کشور و دستیابی به اهداف نظام منوط به رفع تحریم نیست اما رفع تحریم لازمه دستیابی به اهداف ما است، در واقع تمثیل و تشبیه مقاومت پایمردانه مردم در این جنگ اقتصادی با دفاع مقدس از بسیاری لحاظ می تواند کمک کننده باشد، دفاع مقدس هشت سال طول کشید، ما مردم صلح طلبی بودیم، جنگ را تحمیلی می دانستیم؛ ملت ایران حاضر نشد تا لحظه آخر این تهمت دشمن را بپذیرد که ایران آغاز کننده جنگ بود. خوشبختانه محافل بین المللی هم این موضوع را پس از هشت سال دفاع مقدس ثابت کردند. هم دفاع و هم اصول خود را حفظ کردیم؛ اصولی که صلح و توجه به کرامت انسان سرلوحه آن است‎.‎در جنگ اقتصادی هم همین طور است هم در شرایط تحریمی مقاومت می کنیم و هم با بهتر کردن تدبیر و مدیریت اقتصادی کشور می توانیم بسیاری از عوارض را برطرف کنیم، این سخن شعار نیست،عمل بوده و تحقق یافته است اما در عین حال دستیابی به بازارهای جهانی را جزو حقوق این مردم می دانیم، همچنین جزو حقوق این مردم می دانیم که فضای کسب و کار جذب کننده همه سرمایه های انسانی و مالی باشد. سرمایه های داخلی در کشور حفظ شود و به گونه ای نباشد که شرایط تحریمی فضای کسب و کار ایران را در مقابل رقبا غیرمطلوب تر نشان دهد چرا که در آن صورت مغزهای متفکر ایرانی به این نتیجه می رسند که از کشور بروند و در جای دیگر کار کنند بنابراین این حق ملت ایران است که فضای کسب و کار مطلوبی داشته باشند‎.‎
کاهش شفافیت اقتصادی یکی از هزینه های تحریم است
 طی این سال‌ها تا قبل از سال ۹۲ پدیده هایی همچون بابک زنجانی داشتیم؛ کار تبلیغاتی و رسانه‌ای که در مورد آنها شد مردم را نسبت به ثروتمند شدن و برخی سرمایه‌گذاری‌ها در داخل بدبین کرد، با توجه به اینکه آفت‌ها و فسادهایی را شاهد بودیم و با توجه به این موضوع و اینکه گفته می شود بسیاری از شرکت های خارجی بزرگ بین‌المللی منتظر ورود به بازار ایران هستند، چه تضمینی می‌توانید به مردم بدهید که این اقتصاد در جهت سالم حرکت کند؟
مثلثی طلایی امنیت اقتصادی، شفافیت اقتصادی، سهولت در کسب و کار اقتصادی وجود دارد، این سه مورد اگر در کنار هم قرار گیرند، یک اقتصاد را می تواند به اهداف توسعه پایدار خود برساند. متاسفانه از جمله هزینه های تحریم، کاهش شفافیت اقتصادی است بدان معنا که وقتی راهکارهای رسمی و قانونی بسته می شود استفاده از راهکارهای غیررسمی و غیر شفاف توجیه پذیر می شود البته این کار در آغاز با اهداف خوب انجام می شود‎.‎
به هر حال شاهراه اصلی را بسته اند و شما می خواهید از مسیر خاکی به مقصد برسید اما در این گرد و خاکی که بلند می شود کسانی می آیند و تخلفاتی می کنند و در گرد و غبار ناشی از توجیه، رفتار غیررسمی دیده نمی شود و این اتفاقی است که افتاده است نه فقط در مورد ما و در هر جای دیگر دنیا نیز اینگونه است‎.‎
هزینه تحریم ایران در عدم شفافیت مناسبات بین المللی
اما نکته دیگر این است که ما این منطق را در مجامع بین المللی عرضه کرده ایم که به تحریم کنندگان باید گفت گمان نکنید با تحریم کردن می توانید تجارت و اقتصاد ایران را متوقف کنید، چرا که هزینه آن را در عدم شفافیت مناسبات بین المللی می دهید یک سر این عدم شفافیت اقتصاد ایران است، یک سر آن هم طرف فروشنده یا خریدار خارجی است، عدم شفافیت ممکن است به برخی تخلفات تبدیل شود و لذا متاسفانه این در مورد اقتصاد ما هم اتفاق افتاده است. البته این صحبت بنده نباید به عنوان توجیهی برای بروز این فسادها تلقی شود. اگر دقت کافی و مراقبت های لازم انجام شود، نباید چنین تخلفاتی در داخل اقتصاد ما رخ می داد‎.‎
متاسفانه وقتی فضا غیررقابتی می شود، گاهی تصمیم های اقتصادی با انگیزه های سیاسی گرفته می شود، به موقع به تذکرات دلسوزان به دلایل گرایش های سیاسی توجه نمی شود و همکاری همه قوا در برخی مسایل ملی جلب نمی شود اینها اتفاقاتی بود که متاسفانه در سال های گذشته شاهد بودیم که به چنین پدیده های ناگواری هم منجر شد. به عنوان مثال فروش نفت کشور ما طبق قانون دارای قواعدی است که تخلف از این قواعد طبعا به تخلفات پشت سرهمی در مسایل بانکی، پرداخت به خزانه و احتساب این هزینه ها در انجام تعهدات انجامیده است. البته به هرحال دستگاه های نظارتی و قضایی به طور جدی پیگیری می کنند و امیدواریم هم ریشه های این گونه انحراف ها خشکانده شود و هم در مقررات ما با رقابتی کردن هر چه بیشتر، نظارت عمومی بر فعالیت های اقتصادی ارتقا یابد‎.‎
راجع به حذف یارانه پردرآمدها با توجه به این که دولت گفته است که شناسایی افراد پردرآمد کاری بسیار سخت است و بانک اطلاعاتی کاملی نیز وجود ندارد راجع به این توضیح بفرمایید؟
باید نگاهی به پیشینه این ماجرا بیاندازیم و فلسفه کار را یک بار دیگر به یاد بیاوریم. هدف از طرح هدفمندی یارانه ها و قانونی که در مجلس تصویب شد چه بود؟ هدف این بود که ما شدت مصرف انرژی را کاهش دهیم، از اسراف در مصرف اجتناب کنیم، منابع حاصل از آن را به نفع تولید و برای جبران فشاری که ممکن است از افزایش حامل های سوخت به اقشار نیازمند به وجود آید، اختصاص کنیم. از آغاز کار نحوه اجرا منطبق با آنچه که قانون مقرر کرده، نبود. از ابتدا اصلا قرار نبود که پرداخت یارانه نقدی به همه آحاد مردم انجام شود، قرار نبود که ما از منابع عمومی بودجه برداریم و خرج یارانه نقدی کنیم اما متاسفانه درست عمل نشد به جای این که سهم لازم از این منابع به تولید اختصاص یابد با یک رویکرد مصرف گرایانه، حتی بیش از منابعی که حاصل شده بود برای یارانه نقدی تخصیص یافت.‏
حرکت اصلاحی باید آغاز می شد، دولت جدید چه کرد؟ دولت جدید سعی کرد اولا در اصلاح قیمت ها تدریج لازم را در نظر بگیرد بدان معنا که مشکلات مردم را ببیند از یک سو میزان استفاده از منابع عمومی برای این پرداخت ها را کاهش دهد به همین دلیل از خود مردم کمک خواست. با توجه به پایگاه های اطلاعاتی که در دستگاه های مختلف وجود داشت در ابتدای آغاز به کاردولت، نگاه کرد ببیند که آیا در این یک سال و نیم گذشته برای این نیاز یعنی کسب اطلاعات مناسب قابل استفاده برای پرداخت یارانه به نیازمندان داده های اطلاعاتی متناسبی وجود دارد؟ متاسفانه جواب منفی بود همچنان که در گذشته هم این کار را نکرده بودند یا نتوانسته بودند انجام دهند به این جهت دولت از خود مردم کمک خواست و درخواست کرد که مردم خودشان اگر فکر می کنند که باید به یارانه دریافت کنند، ثبت نام انجام دهند، اما در این مسیر پردرآمدهای جامعه همکاری نکردند در واقع توقع این بود آنهایی که به این یارانه نیاز نداشتند ثبت نام نکنند و امکان دهند اجرای قانون در مسیر خودش شکل بگیرد. البته با تشکر از افرادی که ثبت نام نکردند و تعداد قابل توجهی هم همراهی کردند اما آنچنان که پیش بینی و برآوردهای اقتصادی از اقشار پردرآمد بود در آن حد عدم ثبت نام را شاهد نبودیم. اما اینجا باید دولت وارد عمل می شد یا می بایست مجلس که قانونگذار است یک مبنای روشن غیرقابل تخلفی را ارایه می کرد که براساس آن دستگاه های دولتی عمل می کردند یا وقتی به اختیار دولت گذاشته است دولت می بایست ملاحظه انصاف و عدالت را می کرد.‏
‎حذف حتی یک خانواده نیازمند از یارانه برای دولت قابل تحمل نیست
برای دولت این نکته بسیار مهم بود تا به هیچ وجه این خطا اتفاق نیفتد که یک خانواده ای نیازمند یارانه، حذف شود، این برای دولت قابل تحمل نبود و دولت حاضر بود تحمل کند افرادی که باید حذف شوند، حذف نشوند؛ اما نیازمندان یارانه شان را دریافت کنند. این مشکلی است که دولت از لحاظ اخلاقی با آن مواجه است، البته دولت این کار را آغاز کرده است، ملاکی که ریاست جمهوری برای دستگاه های ذیربط تعیین کرده این است که باید مطمئن شوید و معیارهای مختلفی را مد نظر بگیرید، به هر حال دولت از درآمدهای مردم یک به یک اطلاع ندارد و به خود هم اجازه نمی دهد به اطلاعات خصوصی مردم ورود کند اما می تواند معیارهایی را در نظر بگیرد. دستور رییس جمهوری همواره این بوده که باید از معیارهایی استفاده کنید تا برای شما قطعیت حاصل شود و دولت در این زمینه از خودش هم شروع کرده است. دولت همه لیست هایی را که از مدیران خود و همکاران دولتی در اختیار داشته از آنها آغاز کرده است، سپس در گروه های دیگر درآمدی کسانی که با ملاک های مالیاتی و ملاک های دیگر قابل تشخیص بوده اند کار را ادامه داده است اما در عین حال برای آنها هم فرصت اعتراض قرارداده است اگر کسی حذف شده اما فکر می کند که نیازمند است برای او این امکان ایجاد شده است که مراجعه کند و عدله خود را ارایه کند.‏
‎*‎آغاز حذف یارانه اقشار پردرآمد
بنابراین به هیچ وجه دولت حاضر نیست حتی یک خانواده که نیازمند یارانه است حذف شود اما مسیر حذف یارانه خانوارهای پردرآمد را آغاز کرده است و امیدواریم که به نتیجه مطلوب برسیم.‏
‎مردم واقعا آرامش می خواهند
‎*‎در خصوص تعامل دولت با سایر قوا به ویژه مجلس شورای اسلامی با توجه به اینکه در سال آخر مجلس نهم به سر می بریم و استیضاح هایی که کلید زده می شود، تعامل دولت با سایر قوا به ویژه مجلس چگونه است؟ چرا که ممکن است سال آخر مجلس شورای اسلامی برای دولت سال سختی باشد.‏
مردم با انتخابی که در ۲۴ خرداد ۹۲ انجام دادند، دلزدگی خودشان را از آن شرایط پرتنش در ارکان مختلف حکومتی ابراز کردند و به نامزدی رای دادند که از آشتی و تعامل سخن می گفت. مردم واقعا آرامش را می خواهند، مردم دوست ندارند جدایی، شکاف، اختلاف، ترش رویی و تندخویی را بین خادمان ملت ببینند. مردم از خادمان ملت در هر کدام از قوا انتظار خدمت دارند نه این که به هم بپردازند به همین جهت خوشبختانه یکی از دستاوردهای دو ساله این دولت، فضای آرامش و حسن روابطی است که بین سه قوه وجود دارد. چون اتکای دولت به این رای آرامش جویانه مردم است و مردم به اعتدال رای داده اند، خود را موظف می داند که با بردباری و تحمل، تمام سعی خود را برای حسن روابط بین قوا بکارگیرد.‏
به خاطر داریم که مصوبات دولت قبل و بسیاری از آیین نامه های مصوب دولت مورد اعتراض قوه مقننه قرار می گرفت بر همین اساس در مورد حق قانونی نظارت، آماری دو سال اخیر با سال های قبل قابل مقایسه نیست چرا که دولت سعی بر عمل به وظیفه خود را در قانون مداری و رعایت حسن مناسبات با قوه قضاییه و مقننه دارد. در مواردی هم که به هر حال قوه محترم مقننه سوال می کند، استیضاح می کند دولت وظیفه خود دانسته که برود و توضیح دهد. البته این تفاوت رقم سوال ها در این دو سال در مقایسه با سال های گذشته برای همگان آشکار است که سعی دولت نیز بر این بوده که میزان پاسخگویی خود را افزایش دهد اما به هر حال رفتار همه خادمان مردم در نظر مردم مورد توجه و ارزیابی قرار می گیرد.‏
‎به جای سوظن مبنا باید حسن ظن باشد
به هر حال هر کسی تلاش بیشتری در این همگرایی کند نمره بالاتری می گیرد به خصوص امسال که سال همدلی و همزبانی نام گرفته توقع از همه این است که برای این حسن روابط تلاش بیشتری کنند و به جای سوء ظن همچنان که رهبر معظم انقلاب تاکید کردند مبنا باید حسن ظن به خادمان باشد، لحن گفتار باید لحنی باشد که همگرایی از آن حاصل شود. همه باید به این توصیه ها عمل کنیم.‏
‎*‎‏ گاهی اوقات دیده می شود مقامات استانی خلاف جهت حرکت دولت هستند و مدتی بحث بود که تغییراتی در دولت به وجود می آید، آیا قرار است تغییرات مدیریتی اعمال شود یا خیر؟
مبنای کار در این دولت گروه گرایی و رویکرد جناحی نبوده و دولت به مردم شعار اعتدال و حرکت فراجناحی داده و بر این شعار و اصل خود هم صادقانه پافشاری کرده است.‏
در انتخاب مدیران ملاک صلاحیت، اهلیت، توانایی، کارآمدی و امانت بوده و هست البته در جریان زمان، مدیران همواره باید مورد ارزیابی قرار بگیرند و می گیرند و براساس ارزیابی، تصمیمات مدیریتی به طور طبیعی انجام می شود.‏
این موضوعی که منتشر شد و مورد توجه تیترهای برخی رسانه ها قرار گرفت صحت نداشت این که تصمیمی در مورد تغییرات در کابینه گرفته شده، درست نبود. هرگاه چنین تصمیمی اتخاذ شود بسیار صریح و روشن و بدون حاشیه اعلام می شود، نیازی به حاشیه پردازی در این گونه موارد نیست. این گونه حاشیه پردازی ها مفید نیست چرا که مدیر تا لحظه آخر مدیریت باید با قوت عمل کند و لحظه ای که کار اتمام می یابد و مدیرجانشین کار را تحویل بگیرد، مدیر قبلی هم باید همکاری کند که مدیر بعدی بهتر از قبل کار کند. در نگاه اسلامی این طور مسوولیت ها به عنوان طعمه و غنیمت نیست بلکه مسوولیت امانتی بر دوش مسوولان است لذا به طور کلی نحوه پرداختن به این گونه انتصاب ها که برد کسی و باخت فرد دیگری است قاعدتا با ملاک های اسلامی نزدیک نیست.‏
اما نکته دیگری که به آن اشاره کردید که برخی مدیران ممکن است در عمل همسوی با سیاست های دولت عمل نکنند این موضوع فقط در مسوولیت های سیاسی نیست در هر مسوولیتی همچون اقتصادی و فرهنگی باشد کسی که خود را در جزو خادمان دولت، ملت قرار داده، قبول کرده است که منطبق با سیاست های مصوب دولت عمل کند. تخلف از سیاست ها پذیرفته نیست و نباید تحمل شود البته ممکن است در جایی سهوی صورت گیرد باید تذکر داده شود اما اگر کسی به طور عمد از سیاست ها تخلف کند، حتما باید تصمیمات مدیریتی لازم در مورد آنها اتخاذ شود و می شود.‏

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=13438