درسی که باید از کشورهای دوست آموخت!

0
۵۴۴ بازدید

برجام یک آزمون مهمی در این ارتباط بود.هنوز پس از سالها اتفاق نظری یکسان در مورد برجام وجود ندارد که آیا این توافق مهم، تامین کننده منافع ملی بوده است یا خیر؟ نماینده‌ای که سند برجام را در مجلس آتش زد اکنون می‌گوید در دولت جدید اجرائی می‌شود!…

سجاد بهزادی-روزنامه نگار –  به تازگی روایتی از جهانگیری، معاون‌اول رئیس‌جمهور از بدعهدی کشورهایی که او آنها را دوست ایران می‌داند در همراهی تحریم‌های آمریکا منتشر شده است که می‌تواند درسی برای دولت‌های آینده در ایران باشد.

جهانگیری می‌گوید:«ما از خون فرزندان خود برای برخی کشورها گذشتیم اما آنها ما را تنها گذاشتند.چین، هند و روسیه می گفتند منافع ملی مان اجازه نمیدهد علیه آمریکا اقدام کنیم.ما نمی توانستیم همسایگان و کشورهای دوست و نزدیکترین دولت‌ها به خودمان را قانع کنیم که آقا این پولمان را بدهید، می‌گفتند نه نمیشه آمریکا اذیت می‌کند.»

«منافع ملی مان اجازه نمی‌دهد علیه آمریکا اقدام کنیم.» این حرف نهایی نزدیک به تمام کشورهایی است که جمهوری اسلامی فکر می‌کند با آنها دوست است وحتی به قول جهانگیری «از خون فرزندان خود برای آن کشورها گذشتیم.»

عبارت خیلی کوتاه است اما می‌تواند درس بزرگی برای دولت‌ها در ایران و همچنین بازتعریف منافع ملی ما در حوزه بین‌الملل باشد.

همه می‌دانیم روابط کشورها در جهان و نوع رویکرد آنها براساس منافع شان تعریف شده است ومنافع دولت‌ها نیز براساس منافع ملت‌ها تنظیم می‌شود.

به عنوان مثال در مورد دو کشور چین و هند که جهانگیری از آنها در سخنان خود نام برده است و انتظار نداشته این دو کشور با تحریم‌های آمریکا علیه ایران همراهی کنند، قصه بسیار روشن است.

چین و هند، مسیر توسعه و منافع ملی خود را سالها به گونه‌ای تنظیم کرده‌اند که مهم‌ترین اولویت‌شان رشد و توسعه اقتصادی است وهیچ عاملی نباید ذره‌ای برای این رشد وتوسعه، نقش دست‌انداز داشته باشد.چینی‌ها و هندی‌ها در عرصه بین‌الملل سالهاست به گونه‌ای برنامه‌ریزی می‌کنند که ثروتمند باشند، تولید و درآمد سرانه خود را بالا و بالاتر ببرند. کالای خود را در تمام جهان صادر کنند و با توجه به جمعیت بالایی که دارند نمی‌خواهند فقیر بمانند.به همین دلیل در صنعت و آی‌تی و ارتباطات وسیع جهانی سرمایه‌گذاری گسترده کرده‌اند و طی سالهای گذشته توانسته‌اند راه‌های بسیار پرفراز و نشیبی را به شکل موفقیت‌آمیز طی کنند.

معلوم نیست دولت و حاکمیت در جمهوری اسلامی براساس کدام فرمول بین‌المللی انتظار دارد که این دو کشور منافع ملی کشور خود را به خاطر همراهی با ایران و دهن کجی به امریکا به خطر بیندازند؟

ما در عرصه بین‌المللی هنوز نیاموخته‌های زیادی داریم که باید بیاموزیم.

 برجام یک آزمون مهمی در این ارتباط بود.هنوز پس از سالها اتفاق نظری یکسان در مورد برجام وجود ندارد که آیا این توافق مهم، تامین کننده منافع ملی بوده است یا خیر؟ نماینده‌ای که سند برجام را در مجلس آتش زد اکنون می‌گوید در دولت جدید اجرائی می‌شود!

محمد جواد ظریف، وزیر خارجه در گزارش ۲۶۲ صفحه‌ای که در قالب ۱۴ بخش تنظیم شده، گویی آخرین حرف‌های خود را با مردم بیان کرده است. براساس گزارش وزارت خارجه ایران، این وزارتخانه در مورد برجام و دیگر منافع ملی، هشت سال «ناسزا شنیده، خون دل خورده و بر سر اتهامات ناروا دم برنیاورده.» آیا اینطوری می‌خواهیم دیگر کشورها را بر سر منافع ملی خود همراهی کنیم واز آنها انتظار داشته باشیم از منافع ملی خود عبور کنند؟

به قول دکتر سریع‌القلم تا زمانی که «هر ایرانی برای خودش یک جزیره است و دستور کار خودش را دارد، در حالی که در کشورهای پیشرفته یک دستور کار جمعی وجود دارد و برنامه‌های شخصی در حداقل است…» شما نمی‌توانید منافع ملی خود را به صورت روشن در حوزه بین‌الملل تعریف و انتظار به همراهی دیگران داشته باشید.

جهانگیری در بخش دیگری از اظهارات خود وقتی می‌گوید «ما نتوانستیم همسایگان و کشورهای دوست و نزدیک ترین دولت‌ها به خودمان را قانع کنیم که آقا این پول مان را بدهید. می‌گفتند نه نمیشه آمریکا اذیت می‌کند»؛ جهانگیری نامی از عراق نبرد اما این کشور می تواند مصداق حرف ایشان باشد.

زیرا که ایشان با صراحت بیان کردند «ما از خون فرزندان خود برای برخی کشورها گذشتیم اما آنها مارا تنها گذاشتند.» باید گفت عراق هم یاد گرفته است روابط خود را بر اساس منافع خود با آمریکا تنظیم کند و نه تنها پول ما را نمی‌دهد، بلکه بعنوان مثال در جدید ترین رویکرد ملی خود مدعی است «ایران آب رودخانه‌ها را قطع کرده است، شکایت می‌کنیم.»

چند وقت پیش محمد اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان نیز درحالی که طالبان وضعیت قدرت را در آن کشور در هاله‌ای از ابهام فرو برده است، گفته بود کشورش دیگر نمی‌خواهد «آب مفت به ایران بدهد.» و موضوع آب در برابر نفت را مطرح کرده بود.

همه این اتفاقات نشان می‌دهد که چگونه کشورها از توسعه نیافته‌ها مانند افغانستان وعراق گرفته تا قدرت‌ها مانند چین، هند و روسیه؛ منافع کشور خود را بر‌اساس منافع و اصول ثابت خود تنظیم می‌کنند و در حوزه‌های بین‌المللی تلاش می‌کنند جمع‌گرا باشند و تفاهم داشته باشند.

جمهوری اسلامی باید بعد از ۴۰ سال این موضوع را یک بار دیگر به خاطر منافع کشور خود در چارچوب شناخت واقعی‌تر از جهان بین‌الملل مرور کند و آن اینکه آیا غرب در سیاست خارجی ایران محل اعتناء و بازی برد-برد هست یا خیر؟

اگر نزدیکی مقطعی ما با غرب وآمریکا در مواردی مانند برجام، تاکتیکی است و اساسا تضاد با غرب و نزدیکی با شرق، رکن نظام جمهوری اسلامی است پس چرا حتی همان کشورهای شرق و همسایه ها نیز طبق گفته معاون اول رئیس جمهور، ما را سر بزنگاه تنها می‌گذارند؟

بنظر می‌رسد راهی جز این نیست که نیازهایی که از بستر اجتماعی وجامعه برمی‌خیزد، مؤلفه تأثیرگذار برتر در اصول و سیاست‌های کلان داخلی و بین‌المللی جمهوری اسلامی باشد. از طرفی هم نمی‌توان نظام بین‌الملل را یک چارچوب مبتنی بر «توطئه» دانست و بعد انتظار داشت با منافع ما همراهی شود. سخنان جهانگیری نشان داد که ما امروز بیش از هر زمان دیگر نیازمند مرور ایدئولوژی‌های خود در نظام بین‌الملل هستیم.

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=148504

دیدگاهتان را بنویسید

Please enter your comment!
Please enter your name here