تنوع‌بخشی به صادرات راه محفوظ ماندن از نوسانات قیمتی

0
۴۱۷ بازدید

در این صورت گاز طبیعی می تواند نقش خود را در اقتصاد انرژی تقویت کرده و در یک نظام عملکردی شیب ملایم عرضه و تقاضا و بی‌کششی نسبت به قیمت نفت را فراهم‌سازی کند و در این صورت ایران می‌تواند با تنوع صادرات منابع انرژی خود «نفت و گاز طبیعی»ریسک آسیب‌پذیری مالی کمتری از نوسانات قیمتی را متحمل شده تا بتواند با اتکا به نظام سیستمی نفت‌وگاز استحکام را برای کسب درآمدهای پایدار با همکاری بخش‌های مختلف اقتصادی از جمله بخش خصوصی فراهم‌سازی کند …

تغییرات پی‌درپی در ساختارهای اقتصادی و سبک زندگی به‌ویژه در دوران نزدیک به دو ساله پاندومی کرونا موجب گشته است که جهان در حال بازیابی اقتصادی پس از شیوع ویروس کرونا باشد و از طرفی روند افزایشی قیمت گاز طبیعی، اقتصاد جهان و به ویژه اقتصاد اروپا را به مخاطره انداخته است.

در همین زمینه، رضا پدیدار، رئیس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق تهران، در گفت‌وگو با خبرنگار جهان اقتصاد اظهار کرد: این در شرایطی است که در چندماه اخیر قیمت گاز طبیعی هم با دلایل و عوامل متعدد تغییر قیمت داده و در شش ماهه اخیر شاهد جهش غیرمعمول بوده است .

وی ادامه داد: تقاضای گاز طبیعی به طور معمول در ماه‌های گرم نسبتا کم است، اما قیمت گاز طبیعی در اروپا در ماه سپتامبر امسال «شهریور ۱۴۰۰»، در حدود ۵ برابر زمان مشابه در سال ۲۰۲۰ است و قیمت گاز طبیعی اروپا در ماه یاد شده رکوردهای جدیدی را ثبت کرده است و به بیش از ۷۰ سنت در هر متر مکعب رسیده است.

وی تصریح کرد: این درحالی است که بر مبنای قیمت های فعلی نفت خام، قیمت معادل ارزش حرارتی هر متر مکعب گاز طبیعی در حدود ۴۵ سنت است ، به عبارت دیگر گاز طبیعی به ارزشی بیش از نفت خام معامله شده است و از سویی دیگر قیمت گاز در آمریکای شمالی نیز افزایش یافته است، اما تنها حدود یک چهارم قیمت‌هایی است که در اروپا پرداخت می شود.

وی بیان کرد: قیمت گاز طبیعی در هنری هاب در ماه سپتامبر جاری در حدود ۲۰ سنت است که تقریبا سه برابر قیمت‌های سپتامبر سال ۲۰۲۰ است و این مهم در شرایطی است که قیمت گاز صادراتی ایران نه تنها افزایش داده نشده است بلکه با توجه به تاخیرهای به نسبت طولانی، خریداران اصلی گاز طبیعی ایران نظیر ترکیه، عراق، ارمنستان و نظایر آن، عملا ارزش اقتصادی گاز طبیعی ایران کاهش یافته و منجر به عدم منفعت اقتصادی شده است .

پدیدار ادامه داد: از طرفی و با توجه به این که بازارهای گاز از طریق LNG و LPG به هم متصل شده اند، لذا تغییرات قیمت در یک بازار به سایر بازارها منتقل می شود و از طرف دیگر باید اشاره کرد که قیمت گاز در ژاپن که بر مبنای قیمت نفت خام تعیین می‌شود نیز افزایش یافته است.

وی با بیان اینکه افزایش قیمت گاز، جهانی است و محدود به اروپا نیست گفت: با این حال با شدت بیشتری در اروپا مشاهده می‌شود و در بقیه نقاط محسوس نیست و بررسی‌ها نشان می‌دهد مجموعه‌ای از عوامل در سمت عرضه و تقاضای گاز موجب افزایش قیمت شده است که مهمترین این عوامل سمت عرضه است.

وی تاکید کرد: صادرات گاز روسیه به بازارهای اروپایی به دلیل تقاضای داخلی بالا، اختلال در تولید و جذابیت صادرات گاز مایع شده LNGمعادل  3 درصد کاهش یافته است و در سال ۲۰۲۱ به طور متوسط درآمد روسیه از محل صادرات LNG به آسیا ۴ سنت در هر متر مکعب بیشتر از صادرات گاز به اروپا بوده است و از سویی دیگر به نظر می رسد روسیه با محدودیت عرضه گاز به اروپا به دنبال تسریع در تکمیل خط لوله نورد استریم و حمایت اروپا از این اقدام است .

وی با بیان اینکه عامل دیگر برای افزایش قیمت سمت تقاضا است گفت: افزایش تقاضای ناشی از کاهش محدودیت های اجتماعی کرونا و بهبود تدریجی فعالیت‌های اقتصادی در عرصه‌های مختلف فعالیتی و زمستان سرد و طولانی، تقاضای کلی گاز اروپا در سه ماهه اول سال ۲۰۲۱ به میزان ۷.۶ درصد افزایش داد و این افزایش تقاضای غیرمعمول منجر به کاهش سطح ذخیره سازی گاز اروپا شده است.

پدیدار عنوان کرد: مصرف گاز در اروپا از ۲۳میلیارد مترمکعب در ماه ژوئن سال جاری تا حدود ۵۵ میلیارد مترمکعب در ماه ژانویه متغیر است و در مجموع سالانه حدود ۴۵۰ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی مصرف می کند و ضرورت تزریق مجدد گاز به این ذخایر در ماه‌های گرم و برای استفاده در ماه‌های سرد منجر به افزایش تقاضای گاز طبیعی و در نتیجه افزایش قیمت گاز شده است .

وی افزود: اگر زمستان سرد و طولانی‌ای در پیش باشد، نبود ذخیره کافی در مخازن ذخیره‌سازی گاز می‌تواند قیمت‌ها را بیشتر افزایش دهد و احتمالا برخی از صنایع به ویژه در اروپا را مجبور به تعطیلی موقت کند.

رئیس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق تهران عنوان کرد: گرچه گاز طبیعی تنها حدود یک پنجم برق اروپا را تامین می کند، اما قیمت بالای گاز موجب دو برابر شدن قیمت برق شده است و با افزایش قیمت گاز طبیعی و برق، مصرف‌کنندگان هزینه بیشتری برای خرید انرژی متحمل می‌شوند و در نهایت موجب فشار تورمی می‌شود و از سویی بسته‌شدن نیروگاه‌های ذغال سنگی در بریتانیا و کشورهای دیگر انعطاف‌پذیری در سیستم را کاهش داده است.

به گفته پدیدار، در این ارتباط مرکز مطالعات زنجیره ارزش معتقد است که با توجه به تداوم تقاضای ذخیره سازی گاز در اروپا و بازنگری نهاد تنظیم گر انگلیس در دامنه نوسان قیمت، می توان گفت قیمت‌های بالای گاز همچنان در ماههای آتی تداوم خواهد داشت.

وی گفت: با توجه به سیاست‌های اروپا درتوسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و مالیات بر کربن به نظر می‌رسد در بلندمدت نیز شاهد نوسان قیمت در بازارهای گاز در اروپا باشیم و در این صورت که افت تولید میدان‌های گازی، سهم واردات گاز به بازارهای اروپایی به بیش از ۶۰ درصد می‌رسد و این موضوع می‌تواند بر نوسانات قیمت گاز در اروپا بیافزاید.

پدیدار گفت: به هر صورت پایه‌های سنتی اقتصاد انرژی دستخوش تغییراتی همچون اینکه نفت یک منبع پایان پذیر است، منحنی عرضه و تقاضای نفت دارای شیب ملایم است، وجود سطح بالایی از بی‌کششی قیمت در عرضه و تقاضای نفت، جریان انرژی از شرق به غرب جهان و نیز اثر ثبات‌بخش اوپک بر بازار جهانی نفت، مولفه‌های نوظهور اقتصاد جدید انرژی را مطرح که بر اثرات این تحولات بر بازار گاز طبیعی باید اشاره کرد.

وی تاکید کرد: براساس آخرین مطالعات صورت پذیرفته در سازمان اوپک و در ۳۵سال گذشته جهان حدود یک تریلیون بشکه نفت مصرف کرده است که در همین دوره بیش از یک تریلیون بشکه نفت اثبات شده جدید کشف شده و میزان ذخیره نفتی که از نظر فنی می‌تواند استخراج شود، در سال ۲۰۱۴ معادل ۲.۵ برابر سال ۱۹۸۰ است .

وی با بیان اینکه اما در این زمینه مولفه مهمی ظاهر شده که بر روند مصرف انرژی‌های فسیلی تاثیر گذاشته و جهان را بیش از آن که از پایان نفت نگران کند، از پیامدهای استفاده از منابع فسیلی انرژی برحذر می‌کند گفت: نگرانی این است که اگر همه انرژی فسیلی موجود بخواهد مصرف شود، میزان ۲.۸ تریلیارد تن CO2 منتشر خواهد شد که یک تریلیارد بیش از حد نهایی لازم برای جلوگیری از گرم شدن کره زمین است که ۶۰ درصد انتشار گازهای گلخانه‌ای مربوط به ذغال سنگ است .

وی با اشاره به اینکه ملاحظه مولفه‌های تاثیرگذار بر اقتصاد نوین انرژی جهانی می‌توان اثرات زیر را بر بخش گاز طبیعی متصور دانست و اظهار کرد: توجه همه‌جانبه به گاز طبیعی را به دلیل کاهش انتشار CO2 در شرایطی که مولفه زیست‌محیطی به دغدغه مهمی در عرصه بین‌المللی بدل شده است بیشتر می‌کند.

به گفته وی، کشورهای صادرکننده انرژی با تنوع صادرات انرژی خود نظیر نفت‌وگاز طبیعی توانایی بیشتری در کنترل اثرات مالی زیان‌بار نوسان‌های قیمت جهانی نفت به دلیل ماهیت قراردادهای گازی به نسبت کشورهای عرضه کننده صرف نفتی خواهند داشت که می توان در آینده نزدیک شاهد بود .

پدیدار عنوان کرد: به رغم کاهش تقاضای نفت در اروپا و تمرکز عمده تقاضای نفتی آینده جهان به آسیای شرقی، بازارهای گازی اروپا به دلیل کاهش تولید داخلی با روند رو به رشدی روبرو بوده و اقتصاد گاز جهانی با تنوع بازار بیشتری روبرو خواهد بود و این مهم یکی از پارامترهای اثرگذار در حوزه گاز است .

وی در پایان اظهار کرد:در این صورت گاز طبیعی می تواند نقش خود را در اقتصاد انرژی تقویت کرده و در یک نظام عملکردی شیب ملایم عرضه و تقاضا و بی‌کششی نسبت به قیمت نفت را فراهم‌سازی کند و در این صورت ایران می‌تواند با تنوع صادرات منابع انرژی خود «نفت و گاز طبیعی»ریسک آسیب‌پذیری مالی کمتری از نوسانات قیمتی را متحمل شده تا بتواند با اتکا به نظام سیستمی نفت‌وگاز استحکام را برای کسب درآمدهای پایدار با همکاری بخش‌های مختلف اقتصادی از جمله بخش خصوصی فراهم‌سازی کند .

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=159509

دیدگاهتان را بنویسید

Please enter your comment!
Please enter your name here