بلعیدن سرمایه‌های کشور توسط طرح‌های «حبس شده»

0
۲۸۴ بازدید

طرح‌هایی که هر کدام انتظار می رفت در خلق ثروت، ایجاد اشتغال و توسعه بخش‌های مختلف کشور سهم داشته باشند، اکنون با استهلاک شدید و افزایش هزینه‌ها برای تکمیل به معضل بزرگی برای کشور تبدیل شده اند.

یکی از معضلات ریشه ای کشور ، عدم استفاده «بهینه» از منابع مالی است که این موضوع نه تنها در شرایط بسیار سخت اقتصادی فعلی و کمبود شدید منابع مالی، بلکه حتی در دوره ای که کشور شاهد چند صد میلیارد دلار درآمد ارزی بوده که با این منابع بسیاری از طرح‌های زیربنائی می توانست تکمیل گردد نیز صادق بوده است.

رضا پاکدامن ، کارشناس ارشد حوزه انرژی، درگفت‌وگو با خبرنگار جهان اقتصاد ضمن بیان مطلب فوق اظهار داشت: خصوصاً طی دوره ای که با جهش قیمت نفت ، کشور شاهد درآمدهای نفتی سرشار که طبق برخی محاسبات تا ۸۰۰ میلیارد دلار نیز رسیده بود ، در یک اقدام بسیار نسنجیده و حتی مشکوک با انحلال سازمان برنامه و تصویب صده‌ها طرح بدون بررسی‌های کارشناسی و لحاظ همه جنبه‌های اقتصادی، اجتماعی، محیط زیستی و آمایش سرزمین، در قالب سفرهای استانی تصویب و کلنگ زده شد.

وی تصریح کرد: به طوری که هم اکنون، با انباشت چند هزار طرح نیمه تمام مواجه هستیم که علی‌رغم  بلعیدن میلیاردها دلار ثروت کشور ولی به بهره برداری نرسیده اند و یا اینکه به فرض تکمیل ارزش افزوده مورد انتظار و متناسب با منابع مصرفی، برای کشور ایجاد نکرده‌اند ، مواجه هستیم.

وی عنوان کرد: طرح‌هایی که هر کدام انتظار می رفت در خلق ثروت، ایجاد اشتغال و توسعه بخش‌های مختلف کشور سهم داشته باشند، اکنون با استهلاک شدید و افزایش هزینه‌ها برای تکمیل به معضل بزرگی برای کشور تبدیل شده اند.

به گفته پاکدامن اخیراً، یوسفی؛عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی، در مصاحبه‌ای گزارشی از وضعیت طرح‌های نیمه تمام کشور ارائه کرده که  گویای فاجعه‌ای بزرگ ناشی از «ناکارآمدی و فقدان نظام مدیریت کلان پروژه» شامل تعریف صحیح پروژه تا نظارت بر مصارف است.

وی خاطرنشان کرد: آقای یوسفی ارزش پروژه‌های نیمه‌تمام موجود را ۷۰۰ هزار میلیارد تومان بیان داشته که با توجه به بودجه‌های قطره‌چکانی از ۵۰ تا ۷۰ سال دیگر زمان خواهد برد تا این پروژه‌ها به اتمام برسد، این مسئله بدون در نظر گرفتن پروژه‌های محرومیت‌زدایی و توسعه‌ای است که امروز مورد نیاز کشور است.

 این کارشناس حوزه انرژی خاطرنشان کرد: با سیاست‌های مدبرانه اقتصادی و مدیریت منابع ، این حجم از منابع مالی که در بسیاری از طرح‌ها «حبس گردیده» یا حتی «تلف» گردیده، می توانست در طرح‌های دارای مزیت‌های بالا و ارزش افزوده بالا هزینه می‌گردید.

وی با اشاره به اینکه برای نمونه ده‌ها طرح  در صنعت نفت و پتروشیمی بدلیل کمبود منابع یا کلاً اجراء نگردیده یا اینکه پیشرفت لاک‌پشتی دارند گفت: این طرح‌ها در صورت عملیاتی شدن می توانند ضمن اشتغال زائی، منبع درآمد برای کشور باشند. آقای یوسفی در مورد راهکار تسریع در روند اجرای این پروژه‌ها، استفاده از ظرفیت منابع مردم را پیشنهاد داده است  .

 پاکدامن خاطرنشان کرد: مدل‌های مشارکت عمومی – خصوصی ، در کشور ما موفق نخواهند بود، زیرا ساختار بخش دولتی و عمومی بسیار کند و نظام حقوقی حاکم بر آن تحرک بخشی و انعطاف پذیری متناسب با شرایط بازار را بسیار سخت کرده است.

وی بیان کرد: البته همه واقفند که انتظار استفاده از منابع بخش خصوصی، غیر واقعبینانه بوده و به هیچ وجه بخش خصوصی نه این میزان منابع مالی در اختیار دارد و نه اینکه رغبت دارد که در طرح‌های نیمه تمام دولتی که همواره با حواشی زیادی بوده، مشارکت کند.

آسیب شناسی و عارضه یابی از طرح‌های نیمه تمام وهمچنین تعیین تکلیف سریع طرح‌های نیمه تمام براساس مطالعات آسیب شناسی (واگذاری طرح ، تکمیل یا منتفی کردن طرح و فروش تاسیسات و تجهیزات و تزریق منابع به طرح‌های نیمه تمام «دارای توجیه اقتصادی») دو رویکرد اصولی است که بخش خصوصی ورود نمی کند.

وی با بیان اینکه الزام طرح‌های جدید  به انجام مطالعات دقیق امکان سنجی به منظور احراز توجیه اقتصادی طرح‌ها گفت: تصویب و اجرای هر طرح فاقد توجیه اقتصادی و اجتماعی، توجیه عقلانی نداشته و عملی سفیهانه محسوب می شود و به غیر از این مسیر منطقی، این دور باطل حرکت اقتصاد ایران به سمت قهقرا، ادامه خواهد داشت.

وی بیان کرد: مشاوران معتبر که مستقل از سرمایه گذاران و مراکز تامین کننده منابع مالی و تسهیلات مانند بانک‌ها باشند، موثرترین ابزار برای حرکت در مسیر عقلایی است که هر روز بی توجهی به این اصل، زمینه را برای ورود خسارات سنگین جدید به اقتصاد ملی، فراهم خواهد کرد.

وی با اشاره به اینکه ضرورت دارد همه طرح‌های سرمایه گذاری از منابع عمومی دارای پیوست گزارش مشاوران مستقل باشند عنوان کرد: امیدواریم نهادهای نظارتی کشور، که به عمق معضل هزاران طرح نیمه تمام واقفند، اقدام عاجل و جدی برای پیشگیری و کاهش ریسک‌های سرمایه گذاری با استفاده از منابع عمومی صورت دهند.

 وی در پایان اظهار داشت: هزار میلیارد تومان سرمایه ملی بدون استفاده، که با روند فعلی هر روز به میزان آن افزوده می شود، رقم ناچیزی نبوده و نمی توان آن‌را نادیده گرفت و باید نهادهای عالی خصوصا شورای اقتصاد برای آن چاره اندیشی اساسی کند.

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=170767