تكيه بر توان داخل، تنها عامل جهش توليد در چابهار

بدعهدی شرکای خارجی و طرحهایی که به سرانجام نرسید

0
۲۰۱ بازدید

پیــرو درج مطلبی بــا عناوین »منطقه آزاد چابهــار به باتالق ســرمایه گذاری تبدیل شده اســت« و »قطب صادرات سنگ خاورمیانه فقط یک زمین خالی است« در روزنامه جهان اقتصاد، روابط عمومی ســازمان منطقه آزاد چابهار توضیحاتی را برای روزنامه ارسال کرده است که از نظرتان می گذرد. این توضیحات اینگونه آغاز شده است: »تولیدتان را، اقتصادتان را، آیندهتان را، بایستی خودتان از درون تأمین کنید« این فرازی از ســخنان رهبر معظم انقالب در اردیبهشــتماه سال ۹۳ در جمــع صنعتگران و کارگران یــک کارخانه تولیدی و صنعتی اســت. فرازی که به روشنی نقشه راه تولید و صنعت را نشان میداد. منطقــه آزاد چابهار به عنوان قطب تولیدی و اقتصادی کشــور هم از این نقشه راه مستثنی نبوده و نگاهی به عملکرد واحدهای تولیدی این منطقه نشان از آن دارد طرحهایی که بر توان داخل تکیه کرده، اکنون منشــاء اشتغال و درآمدزایی بوده و طرحهــای که تمرکز بر خارج از مرزها داشــتهاند، امروز با چالشهای جدی مواجهاند.

انصراف شریک خارجی و پروژه بر باد رفته

 سپنتا دانشمند، سرمایه گذار سنگهای تزئینی و ساختمانی در نشستی خبری با اصحاب رسانه گفت: با هدف تولید و عرضه ســنگ ایرانی، راهاندازی یک مجموعه تولیدی با مشــارکت خارجیهــا را در دســتور کار قــرار دادیــم و در نهایت و با جمع بندی داده ها، با یک شرکت از کشور ایتالیا، توافق حاصل شد. شرکای ایتالیایی با بازدید از چابهار، این منطقه را مناسب ســرمایه گذاری عنوان کردند، اما به دنبال لغو برجام از سوی دونالد ترامپ و قطع همکاری خارجیها، در حالی که فکرش را نمیکردیم، طرف ایتالیایی انصراف داد و مطرح شد که به طور مستقیم نمیتوانند در ایران سرمایه گذاری کنند.

عدم تکیه بر توان داخل و ظرفیتی که رها شد

پروژه مورد اشاره از سوی این فعال بخش خصوصی با بالاترین میزان تکیه بر طرف خارجی در دســت راه انــدازی بوده و با انصراف طرف ایتالیایی، عملا زمین گیر شده است. محمد هدایی، مدیر سرمایه گذاری سازمان منطقه آزاد چابهار در رابطــه با این طــرح به خبرنگار ما گفــت: همزمان با این طرح، طرحهای مشــابه دیگری در چابهار آغاز شد و اکنون به بهرهبرداری رسیده اند. تنها تفاوت طرحهای موفق با طرحهای راکد این اســت که طرحهای به بهرهبرداری رسیده روی توان و منابع داخلی تکیه کردهاند و طرحهای مشــکلدار و معلق، بیش از اندازه به شریک و سرمایه گذار خارجی اعتماد کرده و با عدم اجرای تعهدات سرمایه گذار خارجی، به مشکل جدی برخوردهاند.

آیا سازمان منطقه آزاد کوتاهی کرده است؟

سپنتا دانشمند، سرمایهگذار بخش خصوصی در بخش دیگری از نشســت خبری از عدم تمدید مجوزها از ســوی سازمان منطقــه آزاد و فراهم نبودن زیرســاختها گله کرد و گفت: با اینکه پروژهای تعریف کردیم که به توســعه کشور کمک کند اما لغو برجام از ســوی آمریکا اتفاقی بود که خارج از کنترل و تصورمان بود. در ادامه توقع داشتیم در داخل حمایت شویم. اما مساعدتهای الزم صورت نگرفت. مدیر امور سرمایه گذاری ســازمان منطقه آزاد چابهار نقدهای این سرمایه گذار را وارد نمیداند. او تصریح کرد: مساعدتهای صورتگرفته با سرمایهگذار واحد فرآوری سنگهای معدنی در باالترین ســطح ممکن بوده است. به عنوان نمونه با توجه به اهمیت طرح، پیشپرداخت خرید زمین از سرمایه گذار تنها معادل ۸درصد از کل مبلغ اخذ شــد، در حالیکه پیشپرداخت باید معادل ۲۰درصد باشد و یا بازه اقساط ۳۶ماه. کلیه تمدیدها نیز برای ایشــان صورت گرفت، امــا در نهایت به دلیل اینکه ســرمایه گذار عمده برنامه خود را روی سرمایه گذار خارجی متمرکز کرده بود و طرف خارجی، از طرح کنار کشــید، عملا ســرمایه گذار توان اجرا را نداشت و با اینکه ۹۰هزار متر مربع از زمینهــای پیکره هفتم صنعتی منطقه آزاد را در اختیار دارد، از سال ۹۶ تاکنون عمال اقدام خاصی برای پیشبرد طرح انجام نــداده و تعهدات خود در قبال منطقه آزاد را هم اجرایی نکرده اســت. الزم به ذکر است انشــعاب برق این پروژه در مورخ ۱/۶/۹۶ در محل برقرار شده و کارکرد مصرفی داشته است .

حساسیت بالای نهادهای نظارتی به منابع ملی

هدایــی در ادامه با تاکید بر اینکه منابــع ملی باید در جریان اقتصــاد قرار گیرنــد، افزود: قــراردادی که منطقــه آزاد با سرمایه گذار میبندد، یک قرارداد مشروط است که سرمایه گذار موظف است در بازه زمانی تعیین شده، طرح را به بهرهبرداری رســانده و وارد چرخــه اقتصــادی کنــد و در نهایت، اگر سرمایه گذار با وجود مساعدتهای حداکثری، نتوانست طرح را به بهرهبرداری برساند، منطقه آزاد موظف است، قرارداد را لغــو کرده و زمین و امکانــات را در اختیار طرح اقتصادی و سرمایه گذاری دیگر قرار دهد تا منابع ملی هرز نرود. هنگامی که یک ســرمایه گذار طی سه ســال به هیچ کدام از تعهدات خود به دولت، عمل نمی‌کند، عدم انجام اقدام حقوقی، دولت را در برابر دســتگاههای نظارتی قرار میدهد که این حجم از مماشات به چه دلیل است. در پرونده طرح سنگهای معدنی نیز بالاترین میزان همراهی و مساعدت با مجری طرح صورت گرفت، اما طرح به بهرهبرداری نرسید.

سقف تمدید مجوزها چه قدر است؟

مناطق آزاد در چارچوب قوانین و مقررات مجلس شــورای اسالمی کار می‌کنند و دستگاههای نظارتی هم بر اساس همین قوانین و مقررات، عملکرد مناطق آزاد را رصد می‌کنند. محمد هدایی، مدیر ســرمایه گذاری ســازمان منطقه آزاد با بیان این مطلب، تاکید کرد: از جمله این قوانین و مقررات، مجوزهای تاسیس شرکت و انجام کسب وکار و فعالیت اقتصادی است که با یک بازه زمانی مشــخص صادر میشود، این بازه زمانی هم با توجه به برنامه زمانبندی ارائه شده از سوی مجری طرح و سرمایه گذار تعیین میشود. مجری طرح متعهد میشود در بازه زمانی تعیین شده، طرح را به سرانجام رسانده و با شروع به فعالیت کسب وکار، پروانه بهرهبرداری دریافت کند. اگر به هر دلیلی سرمایه گذار موفق نشود در بازه زمانی تعیین شده، طرح را به بهرهبرداری برساند، قانون گذار اجازه میدهد مجوز فعالیت به مدت ۶ماه دیگر تمدید شده تا طرح به بهرهبرداری برسد. اما تمدید مجوز بیشتر از شش ماه، یک کار فراقانونی بوده و با ورود و برخورد دستگاههای نظارتی همراه میشود. هدایــی افزود: معدود طرحهایی در منطقه آزاد چابهار وجود دارند که در بازه زمانی تعیین شده و تمدید شش ماهه نه تنها به بهرهبرداری نرسیده اند، بلکه راکد مانده و سازمان منطقه آزاد چارهای جز لغو مجوز فعالیت آنها ندارد. از جمله این طرحها هم پروژه فرآوری ســنگهای معدنی مورد اشاره است که با وجود مســاعدت های فراوان از سوی منطقه آزاد، نتوانسته به بهره برداری برسد و مجوز آن لغو شده است.

وضعیت دیگر طرحها در چابهار چگونه است؟

مدیر سرمایه گذاری منطقه آزاد چابهار با تاکید دوباره بر اینکه همزمان با آغاز این طرح، طرحهای مشــابه دیگری در پیکره هفتم صنعتی آغاز شــده و به بهرهبرداری رســیده اند، گفت: تنها تفاوت طرحهای موفق با طرحهای راکد این اســت که طرحهــای به بهرهبرداری رســیده روی توان علمی و فنی و منابع داخلی تکیه کرده انــد. از جمله این طرحها میتوان به آریاپروفیل و ماهوربافان اشــاره کرد که در همان بازه زمانی در پیکره هفتم صنعتی منطقه آزاد شــروع به راهاندازی کرده و اکنون به بهرهبرداری رســیده اند و با اشتغالزایی بالغ بر ۳۵۰ نفر به طور مستقیم، میلیاردها تومان گردش مالی داشته و در اقتصاد منطقه و حتی کشور نقش آفرینی می‌کنند.

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=135187