اقتصاد شهرهای صنعتی معدنی

0
۱,۱۰۵ بازدید

امروزه صنعتی شدن یکی از مهم ترین و اصلی ترین راهبرد و گام ها برای توسعه همه جانبه و متوازن کشورهای در حال توسعه محسوب می‌شود و از آنجایی که برای بسیاری از شهرهای ایران رشد شهرنشینی همراه با رشد صنعتی بوده است احداث صنایع در قالب مجتمع ها و شهرک‌های صنعتی و مناطق صنعتی یکی از مهم ترین مؤلفه‌ها برای توسعه شهرها به شمار می رود. ‏
تغییر و تحول در فعالیت، عملکرد و ساختار اقتصاد منطقه ای و اقتصاد شهری و شکل گیری کارکردهای جدید اقتصادی موجب تغییرات در میزان درآمد، میزان پس اندازه تنوع و ایجاد فرصت های شغلی جدید، میزان هزینه خانوار و افزایش انگیزه سرمایه گذاران از بعد اقتصادی و مولفه های اجتماعی نظیر میزان مهاجرت، میزان ماندگاری جهت سکونت و اشتغال، میزان مشارکت، افزایش سطح سواد و تحصیلات و استفاده از وسایل ارتباط جمعی و بهره گیری از خدمات رفاهی و امکانات (زیرساخت ها/ تاسیسات و تجهیرات) می گردد.‏
در الگوی جدید توسعه یافتگی که بر مدار و محور انسان شکل می گیرد، صنعت و صنعتی شدن پدیده ای است که تاثیرات شگرفی بر انسان و محیط زندگی او گذاشته است. از موضوعات اساسی و کلیدی که در چند دهه اخیر در حوزه علوم اجتماعی و فرهنگی مطرح و از گستردگی و اهمیت فراوانی برخوردار شده بحث توسعه است. ‏
سکونتگاههای انسانی، به عنوان یک پدیده مکانی – فضایی، همواره تحت تأثیر عوامل متعدد طبیعی و انسانی هستند و پیوسته در بستر زمان تغییر می یابند. یکی از این عوامل تأثیرگذار، صنعت است. در ایران نیز صنعت تحولات گسترده ای را در جامعه، به‌ویژه تحول سکونتگاهها و تبدیل روستاها به شهر، برجای گذاشته است. ‏
‏ شهر مجموعه ای از ترکیب عوامل طبیعی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و محیط های ساخته شده توسط انسان است که در آن جمعیت مشخصی ساکن شده است. ‏
فعالیت های اقتصادی صنعتی در ابعاد اجتماعی، زیستی، کالبدی مشکلات ترافیکی، خدماتی در جامعه و شهر میزبان ایجاد می کند، از جمله بورس بازی زمین، افزایش قیمت محصولات و کالاها، آلودگی ها و ناهنجاری ها از جمله مشکلات کلی آن می باشد. ‏
از دیدگاه سیستمی، دخالت صنعت در سکونتگاه -روستا یا شهر – سبب تغییر ساختار و کارکرد آن شده و سیستم سکونتگاه را تغییر می‌دهد. بر این اساس حضور صنعت در یک سکونتگاه سبب افزایش فرصت‌های شغلی و درآمد مالی می شود و جمعیت جویای کار سکونتگاههای دیگر را به سوی خود جذب می‌کند. این امر سرآغاز تحولات پی در پی دیگری خواهد بود که در این سکونتگاه رخ خواهد داد، پس با بهره گیری از رویکرد سیستمی می توان تحولات ناشی از حضور صنعت در سکونتگاهها را تبیین کرد و با بهره گیری از نظریه ساختارگرایی و کارکردگرایی نیز می توان به تبیین و تحلیل دقیق نقش صنعت در روند تحول سکونتگاه پرداخت. به گونه‌ای که استقرار صنعت در سکونتگاه سبب دگرگونی ساختار و کارکرد آن می‌شود و این امر زمینه ساز تحولات دیگری در سکونتگاه مورد نظر خواهد شد. بررسی ادبیات موجود نیز گواه این موضوع در شهرهای معدنی و استخراجی کشور می باشد. بنابراین می‌توان این گونه اظهار داشت که تحول سکونتگاه ها بیانگر تغییراتی است که در ساختار و کارکرد این سکونتگاهها رخ داده و آن‌ها را تغییر و برخی از آنها را کاملا دگرگون کرده و تغییر ماهیت داده و بعضا از روستا به شهر تبدیل کرده است.‏
تحلیل ساختار اشتغال منطقه ای و شهری (حجم سرمایه گذاری، جذب جمعیت و مهاجرپذیری، گسترش فعالیت های اقتصادی، رونق و چرخش مشاغل و…) ، ساختار و عملکرد اجتماعی، فرهنگی، کالبدی و عملکردی در شهرهای شرکتی و کارخانه ای (معدنی‎ ‎استخراجی/گازی‎ ‎نفتی) در جنوب ایران گویای موارد ذکر شده می باشد.‏

فرضعلی سالاری سردری ‏ – کنشگر برنامه ریزی و توسعه منطقه ای

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=106930

دیدگاهتان را بنویسید

لطفا کامنت خود را ثبت نمایید .
لطفا نام خود را وارد کنید