افت ۶۰ متری برخی سفره آبهای زیرزمینی ‏

0
۳۸۰ بازدید

آمارهای ارایه شده از آب و کشاورزی مربوط به سال ۴۲ است

گروه امورزیربنایی: نشست تخصصی “مدیریت محلی آب و نقش نهادهای خودکنترل کننده” روز سهشنبه با حضور کارشناسان مطرح حوزه اب برگزار شد.
استاد برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه شهید بهشتی یکی از سخنرانان این نشست بود که با اشاره به این نکته که درحال حاضر جامعه روستایی از هم پاشیده و به افراد تبدیل شده‌است اظخار داشت: درنتیجه این اتفافق اجرای برنامه‌های مشارکتی به سختی امکان‌پذیر است‎.‎
عباس سعیدی اظهار داشت: در بخش آب، آمار و ارقام دقیقی وجود ندارد؛ بسیاری از آمارهای ارایه شده به سال ۱۳۴۲ باز می‌گردد و هنوز گفته می‌شود که سهم آب بخش کشاورزی از منابع موجود حدود ۷۹ درصد است؛ در صورتی که اگر مصارف شهری را حساب کنیم، شاهد رشد بیش از حد مصرف در این بخش هستیم‎.‎
این استاد دانشگاه با بیان اینکه “در شرایطی که شهرنشینی در کشور ترغیب می‌شود، چگونه می‌توان منابع آب را مدیریت کرد”، گفت: ما به صورت مصنوعی شهر ایجاد کرده‌ایم به طوری که تعداد شهرهای کشور از ۳۵۰ شهر دهه ۴۰ به ۱۴۰۰ شهر رسیده ‌است؛ اما بیش از ۸۰ درصد شهرهای ایجاد شده هم روستا است و تبدیل به شهر واقعی نشده ‌است‎.‎
سعیدی با اشاره به اینکه حداقل سرانه مصرف آب شرب یک شهرنشین حدود ۲۰۰ لیتر است، اذعان داشت: اگر ۷۰ درصد مردم ایران را شهرنشین فرض کنیم، با در نظر گرفتن جمعیت ۷۸ میلیون نفری، بیش از ۵۰ میلیون نفر شهرنشین داریم که از ضرب جمعیت شهری به سرانه مصرف، حجم آب شرب شهرها، سه هزار و ۶۵۰ لیتر در سال برآورد می‌شود‎.‎
سعیدی با بیان اینکه “نمی‌دانم چگونه وقتی آب نیست، قصد داریم تشکل‌های آب بران را فعال کنیم”، گفت: در حال حاضر برخی سفره آبهای زیرزمینی تا ۶۰ متر هم افت کرده‌اند؛ ضمن آنکه به دلیل تفاوت سطح زیر کشت و وجود اراضی چند صد هکتاری در کنار واحدهای زیر یک هکتار همچنین نابرابری‌های برداشت آب، چگونه و با چه امکانی تشکل‌های آب بران را فعال خواهیم کرد؟
مدیرکل دفتر نظام‌های بهره‌برداری و حفاظت آب و آبفای وزارت نیرو به عنوان نماینده دولت در این نشست هم گفت: تلاش می‌کنیم با کمک مشاوران جایکا، جوامع محلی را به حدی توانمند کنیم که در آینده تمام موارد حفاظت و بهره‌برداری از منابع آب را با ایجاد تشکل به خود آنها واگذار کنیم‎.‎
جواد میبدی اظهار داشت: وزارت نیرو از سال ۸۴ به دنبال استفاده از تشکل‌ها در مدیریت منابع آب بود‎.‎
وی افزود: با افت سطح سفره‌آبهای زیرزمینی وزارت نیرو تصمیم‌ گرفت با اقدامات ساده، کاهش مخزن را به میزان ۲۵ درصد اصلاح کند؛ بنابراین در سال ۸۴ طرح تعادل بخشی به تصویب رسید و پس از تامین اعتبار به استان‌ها ابلاغ شد‎.‎
وی ادامه داد: متاسفانه در طول فعالیت دولت هشتم و نهم به دلیل کاهش اعتبارات، اقداماتی که در طرح تعادل بخشی انجام شده بود، متوقف شد و با اجرای طرح فدک عملا بر تعداد چاه‌های غیرمجاز کشور افزوده شد‎.‎
وی افزود: وضعیت منابع آب به حدی بحرانی است که کف‌گیر به ته دیگ خورده‌است؛ کشاورزان در بسیاری از مناطق هر سال مجبور به کف شکنی هستند؛ آب شور به سمت جبهه‌های آب شیرین درحال پیش‌روی است و در نتیجه همه به دنبال مشارکت برای خروج از این وضعیت هستند‎.‎
مدیریت غلط، بزرگترین مشکل آب ایران است
یک جامعه شناس و پژوهشگر مسائل اجتماعی هم در این نشست گفت: مطالعات نشان می‌دهد که نبود مدیریت درست، بزرگترین مشکل آب ایران است و ایران بیش از آنکه مشکل آب داشته باشد، با مشکل مدیریت و عقلانیت در مقوله آب مواجه است‎.‎
پرویز پیران اظهار داشت: ایران یکی از خوشبخت‌ترین کشورهای دنیاست زیرا ۹۵ درصد از منابع آب کشور، از داخل آن سرچشمه می‌گیرد‎.‎وی ادامه داد: در حال حاضر بیش از آنکه به آبهای ورودی از مرزها وابسته باشیم، آب از مرزهای کشور خارج می‌شود‎.‎
این جامعه شناس و پژوهشگر با بیان اینکه “ایرانیان در گذشته بزرگترین مدیران و هوشمندترین افراد نوآور در زمینه آب بوده‌اند، گفت: تکنولوژی ساخت قنات توسط رومیان به سوریه برده شد و امروز ۶۰۰ هزار نفر از مردم دمشق، از طریق همین رشته قنات‌ها تغذیه می‌شوند‎.‎
وی افزود: ما دانش اجتماعی و شهری نداریم؛ ۴۰ تا ۵۰ سال است که در مرحله گذار هستیم و متاسفانه ذره‌ای برنامه‌ریزی نداریم‎.‎
پیران، بحران‌های فعلی را زمینه‌ساز حرکت کشور به سمت اقدامات هوشمندانه دانست و گفت: متاسفانه در ایران به مسایل اجتماعی به قدری بی‌توجهی می‌شود که این مسایل تبدیل به بحران شده‌است‎.‎
برخی پروژه‌ها به شدت طعم سیاست‌ورزی می‌دهد
یک تحلیل‌گر مسایل اجتماعی در حوزه آب هم در این نشست با انتقاد از اجرای برخی پروژه ها که تناسبی با ظرفیت های آبی ندارند، گفت: یکسری پروژه‌های کشاورزی و عمرانی داریم که به شدت طعم سیاست‌ورزی می‌دهد‎.‎
کاوه معصومی افزود: اصلاحات ارضی ساختارهای سنتی تولید به‌ویژه نظام‌های بهره‌برداری را به شدت تحت تاثیر قرار داد و تیر خلاص را به سنت‌ها زد؛ چرا که ابتدا ساختارهای سنتی را بی‌کارکرد و سپس ناپدید کرد‎.‎
این تحلیل‌گر مسایل اجتماعی حوزه آب با بیان اینکه “اجرای قانون اصلاحات ارضی آغاز دولتی شدن مسئله مدیریت آب در کشور بود”، گفت: در کشاورزی مدرن با به‌کارگیری پمپ و ماشین‌آلات آب از عمق به سطح زمین آمد و در دوره پس از اصلاحات ارضی به‌رغم تغییر در ساختارهای کشاورزی و تشکیل کشت و صنعت‌های بزرگ، اقدامی درباره سیاستگذاری برای مدیریت سازمان‌های جمعی و گروهی، همچنین ارتقاء جایگاه همیاری‌های سنتی مشاهده نشد‎.‎
معصومی تصریح کرد: با بررسی سیر تحولات کشاورزی درایران درمی‌یابیم که سیاست‌های پرنوسانی درجلب مشارکت آب بران، اجرای پروژه‌های آب و خاک و سایر زمینه‌های مرتبط با آب، وجود داشته است‎.‎

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=9660