از فساد قانونی تا بیمه های درمانی

0
۳۱۱ بازدید

گروه “جامعه‌شناسی رفاه، فقر و سیاست اجتماعی انجمن جامعه‌شناسی ایران” با همکاری کرسی نقد برنامه‌های اجتماعی دولت نشستی با عنوان “بیمه ‌های درمان: کارکرد‌ها و چالش‌ها” برگزار کرد.

در این نشست “امیر عباس فضایلی”، رئیس گروه اقتصاد درمان و برنامه ریزی معاونت درمان سازمان تأمین اجتماعی و “بهمن برزگر”، معاون مطالعات و توسعه خدمات بیمه‌ای سازمان بیمه سلامت ایران به ایراد سخنرانی و بیان دیدگاه‌های خود پرداختند. در این جلسه فضایلی سهم مردم از هزینه درمان را زیاد دانست و خاطر نشان کرد ۲ درصد از کل فقیران روستایی در نتیجه هزینه درمان فقیر شده‌اند. همچنین به اعتقاد برزگر نظام سلامت در ایران نظامی کالایی و بازاری است که در آن کرامت انسان و اهداف اجتماعی به حاشیه رفته است.در ایتدای این این جلسه، امیر عباس فضائلی ضمن بیان اهمیت سیاست‌های رفاهی در قانون اساسی گفت اصل ۲۹ قانون اساسی بر برخورداری همه شهروندان از تأمین اجتماعی و حق همگانی آن‌ها تاکید دارد و از این رو سیاست‌های رفاهی جایگاه ویژه‌ای در قوانین حقوقی ما دارند.‏

‏ رئیس گروه اقتصاد درمان و برنامه ریزی معاونت درمان سازمان تأمین اجتماعی با مقایسه وضعیت ایران و کشورهای مشابه منطقه اظهار داشت ایران از نظر میزان مرگ و میر کودکان و امید به زندگی نسبت به کشورهای مشابه خود در جهان وضعیت خوبی دارد اما با توجه به منابع موجود وضعیت ایران از وضع کنونی نیز می‌توانست بهتر باشد.وی افزود بنا به آمارهای موجود در سال ۲۰۱۲، سرانه هزینه سلامت در ایران و بر اساس خرید قدرت دلار آمریکا ۹۲۹ دلار برای هر فرد(سه میلیون دویست پنجاه هزارتومان) در سال بوده است.وی با اشاره به نظام سلامت عادلانه، مهم‌ترین مشخصه‌های آن را ذکر کرد و گفت یک نظام سلامت عادلانه دارای سه بعد عدالت در دسترسی به معنای دسترسی همگانی به امکانات پزشکی و درمانی، عدالت در پیامد‌ها به معنای توزیع یکسان سطح سلامت و عدالت در تأمین مالی است که به بحث بیمه‌های درمانی می‌پردازد.‏

فضائلی تصریح کرد یکی از مشکلات بخش سلامت در ایران سهم بالاهای هزینه پرداختی توسط مردم است به گونه‌ای که در سال ۲۰۱۱، به میزان ۵.۵۸ درصد از هزینه سلامت و بیمه‌های درمان را خود خانوار پرداخت کرده است.رئیس گروه اقتصاد درمان و برنامه ریزی معاونت درمان سازمان تأمین اجتماعی توضیح داد هر پرداختی توسط خانوار در بخش سلامت و درمان می‌تواند موجب فشار معیشتی به افراد و خانواده‌های آسیب پذیر شود به طوری که طبق آمار در سال ۸۸ در مناطق شهری ۲.۱ درصد از فقرا و در مناطق روستایی، ۲ درصد از کل فقرا به دلیل هزینه‌های درمان فقیر شده‌اند.وی خاطر نشان کرد بر اساس قانون برنامه چهارم توسعه قرار بود تعداد کسانی که هزینه درمان برایشان کمر شکن است به زیر یک درصد کاهش بیابد اما این هدف محقق نشد و در حال حاضر این رقم به ۳ درصد رسیده است.این کار‌شناس بیمه‌های درمانی در ادامه اظهار داشت سازمان بهداشت جهانی به پوشش فراگیر سلامت تاکید دارد و معتقد است باید مشخص شود چه درصدی از مردم یک کشور تحت پوشش بیمه درمانی هستند؟ چه سهمی از خدمات مورد نیازشان را دریافت می‌کنند و چه سهمی از هزینه را خودشان می‌پردازند؟

فضائلی در ادامه جلسه به سیر تاریخی تدوین نظام بیمه و تأمین اجتماعی در ایران پرداخت. وی گفت برای اولین بار در سال ۱۳۵۳ وزارت رفاه تاسیس شد اما در سال ۵۵ منحل و به جان آن وزارت بهداری و بهزیستی جایگزین آن گشت. در این فاصله سازمان تامین اجتماعی با وظیفه راهبری بیمه‌های اجتماعی تشکیل شد.وی ادامه داد پس از انقلاب و در سال ۱۳۶۴ وزارت بهداشت و درمان تاسیس شد و در سال ۶۹ قانون انتزاع بخش درمان از تامین اجتماعی به تصویب رسید.در سال ۷۳ شاهد قانون بیمه همگانی خدمات درمانی بودیم و در سال ۸۳ قانون ساختار نظام جامعه تأمین اجتماعی مصوب شد و در‌‌نهایت در سال ۸۹ و در قانون برنامه پنجم توسعه نظام بیمه و تامین اجتماعی چند لایه مشخص شد که هنوز به تصویب نرسیده است.این کار‌شناس تامین اجتماعی با اشاره به سیاستهای کلی نظام سلامت اضافه کرد در تاریخ ۱۸ خرداد ۱۳۹۳ سیاست‌های کلی سلامت در ۱۴ بند ابلاغ شد.‏

وی خاطر نشان کرد تظام تامین اجتماعی شامل سه سطح حوزه بیمه‌ای برای شاغلین، حوزه حمایتی و توانبخشی برای بیکاران (مانند بیمه بیکاری) و حوزه امدادی و نیازهای آنی است و هدف از نظام تامین اجتماعی رساندن افراد از سطح سوم به سطح اول یعنی اشتغال است.رئیس گروه اقتصاد درمان و برنامه ریزی معاونت درمان سازمان تأمین اجتماعی با بیان اهداف سیاستهای کلی سلامت توضیح داد توسعه کمی و کیفی بیمه‌های بهداشتی با هدف تحقق عدالت، همگانی ساختن بیمه درمان، تقویت بازار رقابتی برای ارائه خدمات بیمه درمانی و پاسخگویی از جمله این اهداف است.وی در خاتمه به مهم‌ترین چالشهای نظام بیمه درمانی در ایران پرداخت و خاطر نشان کرد ضعف در تولیت نظام بیمه درمان، عدم توازن بین رشد هزینه‌ها و رشد منابع، نامشخص بودن حقوق مردم در بخش سلامت، پایین بودن سهم بیمه‌ها در تامین و مدیریت منابع مالی نظام سلامت و سیاستگذاری‌های متناقض و نفوذ سیاسی تصمیمات دولتی در ارکان بیمه‌های اجتماعی از جمله مهم‌ترین چالش‌های پیش روی نظام بیمه درمانی است.‏

در بخش دوم این نشست، “بهمن برزگر”، معاون مطالعات و توسعه خدمات بیمه‌ای سازمان سلامت ایران به بیان نظرات انتقادی خود پرداخت. وی اظهار داشت کلمه ‏Health‏ فقط به معنای فقدان بیماری نیست بلکه برخورداری از رفاه کامل را شامل می‌شود.برزگر با انتقادات از وضعیت سلامت و درمان کشور تصریح کرد در وضع موجود هر سه طرف بیمه شده، موسسات درمانی و کارکنان سازمان بیمه سلامت ناراضی هستند و نظام سلامت در ایران حاکمیت ندارد بلکه دارای متولی است که فقط پول‌ها را جمع می‌کند.این کار‌شناس سلامت گفت طبق برآوردهای سازمان بهداشت جهانی فقط ۱۳ درصد از خدمات ارائه شده در بخش سلامت واقعاً در راه درمان مردم است و ۲۰ تا ۴۰ درصد از منابع نظام سلامت به هدر می‌رود.برزگر خاطر نشان کرد من معتقدم در ساختار فعلی ایران بالای ۸۰ تا ۹۰ درصد از منابع نظام سلامت به هدر می‌رود و فساد به شکل قانونی در آمده است. وی با بیان انتقادی خود تصریح کرد مشکلات نظام سلامت در جهان حل شده است اما در ایران هنوز هیچ مشکلی حل نشده چون قرار نیست مشکلات در این بخش حل شود.‏

‏ معاون مطالعات و توسعه خدمات بیمه‌ای سازمان سلامت ایران با بیان مثالی افزود وقتی یک پزشک که مسئول دولتی است، مطب خصوصی دارد و همزمان سهامدار یک بیمارستان هم هست و در دولت و وزارت بهداشت نیز نفود دارد و می‌تواند از رانتهایی استفاده کند طبیعی است که این فرد دارای مناقع متضاد در پست‌های مختلف است و به طور مثال با کاهش تعرفه پزشکان موافقت نمی‌کند چون خودش از این محل بهره‌مند می‌شود.وی پولی شدن و کالایی شدن نظام سلامت و حاکمیت مناسبات بازار را از جمله چالشهای جدی این بخش عنوان کرد و افزود اقتصاد به تمام حوزه‌های نظام سلامت رخنه کرده و در این نظام کسی که دارای نقش اجتماعی است بدون رعایت قاعده منطقی بازار مشغول تجارت است.برزگر پیامدهای چنین وضعیتی را حذف کرامت انسان و غلبه عقلانیت اقتصادی دانشت و اظهار داشت در این نظام اصل بر کاسب بودن پزشک است و نه درمان گر بودن و در حال حاضر رشته پزشکی رشته اخلاق نیست بلکه رشته کسب ثروت است و یک موقعیت فرادستی- فرودستی تمام عیار در آن حاکم است که منجر شده است تفاوت درآمد یک پزشک که ۷ سال درس خوانده است با پرستاری که ۳ سال کمتر درس خوانده در برخی موارد ۵۰ برابر باشد.‏

معاون مطالعات و توسعه خدمات بیمه‌ای سازمان سلامت ایران ضمن بیان راهکارهای مقابله با رویکرد بازاری و کالایی حاکم بر نظام سلامت خاطر نشان کرد دموکراتیک سازی و اصلاح ساختار موجود در گروی ورود بازیگران جدید به صحنه است و بازیگران جدید همانا مردم هستند.وی افزود فساد در سیستم سلامت شکل قانونی به خود گرفته است و راهکارهای رفع فساد و اصلاح ساختار سلامت عبارت است از: مشارکت در تصمیم گیری، پاسخگویی، وکالت، اطلاع رسانی و آموزش، ظرفیت سازمانی مجانی و توان مندسازی مالی.برزگر در توصیح بخش اطلاع رسانی و آموزش تصریح کرد هنوز نمی‌دانیم اگر فردی برای یک عمل جراحی به بیمارستان و یک مرکز درمانی مراجعه کرد چه مقدار باید بپردازد؟! و باید در این زمینه شفاف سازی مالی صورت بگیرد تا جلوی سواستفاده افراد و و موسسات گرفته شود.‏

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=8758