از حرف تا نظریه

0
۳۰۲ بازدید

فرزاد اصلانی – رییس جمهور روحانی طی روزهای اخیر در حمایت از کشاورزان کشور خواستار سهیم شدن این قشر زحمتکش جامعه در صادرات شده است.کشاورز در ایران آخرین فردی است که سهم خود را از سود فروش محصول می برد و همواره واسطه ها در داد و ستد ناعادلانه کالا میان مصرف کننده و کشاورز نقش پر رنگی بر عهده داشته اند.جالب آنکه بورس کالای ایران در کنار معاملات فلزی و پتروشیمیایی از تابلوی معاملات کشاورزی نیز برخوردار است .در حالیکه رینگ کشاورزی بورس کالا به دلایل مختلف نتوانسته حرفی برای گفتن در اوضاع تورمی کشور داشته باشد.از سویی دیگر خرید تضمینی محصول کشاورزی از سوی دولت باعث شده را نقش بورس کالا به عنوان بازار شفاف و عادلانه برای کشف قیمت واقعی کالا به حاشیه رانده شود در حالیکه ابزارهایی همچون خرید تضمینی تنها برای جامعه ایرانی دهه ۴۰ شمسی تعریف شده و در بورس های بین المللی دنیا چنین چیزی اکنون کاربرد ندارد.‏

گفتنی است روش معامله کالاهای کشاورزی در بورس های بین المللی با آنچه که در بورس ایران وجود دارد در نوع خود جالب و در عین حال قابل تامل است. کالاهایی نظیر گندم و سویا از طریق قرارداد های آتی و هم به صورت قرارداد های نقدی مورد داد و ستد قرار می گیرند. هر چند که در این کشورها کارگزاری ها ابزارهای جذاب زیادی را فراهم کرده اند که این نوع کالا ها اغلب به صورت قراردادهای آتی، خرید و فروش شوند. همچنین کالاهای کشاورزی از طریق معاملات “سی اف دی” هم عرضه می شوند که در اصل کالایی دریافت نمی شود و تنها برای دستیابی به بازده ناشی از ریسک  تفاوت قیمت کالا ، خرید و فروش انجام می گیرد. ‏

سهیم کردن کشاورزان در منافع صادرات به طور مستقیم گرچه موضوع بسیار خوبی برای قشر فلاحت پیشه ایرانی است ولی به نظر می رسد عدم شفافیت در فضای اقتصادی ایران و نقش جریان های مافیایی برخوردار از ثروت و قدرت در حوزه های مختلف سرمایه گذاری، مشخص نیست این مسئله تا چه اندازه  می تواند عملی باشد.از سویی دیگر عدم توانایی بورس کالا در ایجاد تعادل میان عرضه و تقاضای واقعی در صنعت کشاورزی و نبود خواست جدی در لایه های مدیریت اجرایی کشور برای بهره گیری از قابلیت های این بازار باعث می شود که نقش مستقیم کشاورز در صادرات به حاشیه رانده شود. این در حالی است که در بورس های بین المللی همه چیز شفاف است و هیچگونه مغایرتی بین دارایی و کالای مورد معامله با قیمت روی تابلو وجود ندارد.‏

اگر قرار باشد که چنین طرحی در ایران اجرا شود، همانند تمام بازارهای سرمایه دنیا ابتدا باید راهکار های شفاف آن را تعریف کرد، زیرا در تمام بورس های دنیا ، کالاهایی که به بازار عرضه می شوند، بر اساس قیمت های جهانی قیمت گذاری و معامله می شوند در صورتی که هنوز مشخص نیست در بورس کالای ایران چگونه چنین طرحی قابل اجراست. دولت به عنوان بزرگ ترین بنگاه اقتصادی کشور تلقی می شود و اغلب بازیگران بزرگ بازار سرمایه ایران شرکت های حقوقی وابسته به بودجه دولتی هستند که دولت را به بنگاه اقتصادی تبدیل کرده اند.به نظر می رسد سهیم کردن کشاورز در صادرات بیش از انکه خیر و صلاح او را در پی داشته باشد در حال حاضر بیشتر به یک نظریه شباهت دارد.‏

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=8407