اثبات کذب بودن اتهام واردات بی رویه برنج ‏/ نزول ذخیره استراتژیک برنج به کمتر از میزان مصوب ‏

0
۳۳۵ بازدید

علی شفائی: بازار برنج طی چند سال اخیر همواره با چالش های زیادی روبرو بوده و در شرایطی که حدود نیمی از نیاز مصرف کشور باید از محل واردات تامین شود، اما گروهی تلاش می کنند با سوءاستفاده از نبود آمار دقیق از تولید و مصرف، بازار را بر هم زده و از برهم ریختگی بازار به نفع شخصی برداشت کنند.

به گزارش خبرنگار جهان اقتصاد، حمایت از تولید داخل در شرایط خلاء اطلاعاتی موجب شده تا برخی با مطرح کردن گزینه واردات بی رویه دولت را به عنوان متولی تحت فشار قراردهند تا همواره نسبت به واردات برنج موضع منفی داشته باشد.
این اتفاق در حالی است که مطرح کردن موضوع واردات بی رویه در زمان برداشت محصول موجب می شود تا به بهانه اشباع بازار قیمت خرید از تولید کننده کاهش یابد و ادعای آلوده بودن برنج های وارداتی در زمان هایی که بازار با افزایش تقاضا روبرو است مانند ایام شب عید، تقاضا برای برنج های وارداتی کاهش یافته و قیمت برنج های داخلی افزایش یابد، روندی که تولید و مصرف کننده را متضرر کرده و دلالان را منتفع کند.
در چنین شرایطی و در حالیکه طی چند سال اخیر همواره مسولان دولتی به ناچار و به دلیل گریز از اتهام حمایت از واردات؛ نسبت به واردات برنج موضع منفی داشته اند، روز گذشته و برای اولین بار پس از مدت ها محمدرضا نعمت زاده موضعی متفاوت در خصوص واردات برنج اتخاذ کرد و با اشاره به اینکه واردات برنج همچنان متوقف است، از پایین بودن ذخیره برنج استراتژیک از میزان مصوب خبرداد، اتفاقی که می تواند زنگ خطری برای مدیران بازار باشد و از سویی ثابت کند افرادی که دولت و تجار را متهم به واردات بی رویه برنج می کنند، سندی مستند نداشته و یا از روی بی اطلاعی اظهار نظر می کنند و یا در پشت ادعاهای ایشان منافعی وجود دارد.‏
وزیر صنعت، معدن و تجارت درباره واردات شکر و برنج که اخیر مورد انتقاد برخی نمایندگان مجلس قرار گرفته بود، توضیح داد و تصریح کرد که برنج‌های وارد شده در ماه‌های اخیر مربوط به ثبت سفارش‌های قبلی هستند و در حال حاضر میزان موجودی برنج استراتژیک در کشور از سطح مصوب خیلی کمتر است.‏
محمدرضا نعمت‌زاده در جمع خبرنگاران با بیان این‌که برنج و شکر وارد شده در ماه‌های اخیر نیاز کشور بوده و بخش خصوصی آن را وارد کرده است، اظهار کرد: سال گذشته میزان واردات دو برابر امسال بوده است. از سوی دیگر ثبت سفارش برنج در پایان مرداد ماه ممنوع شد اما خریدها و ثبت سفارش‌های قبلی برنج قطعا می توانند وارد شوند.‏
وی افزود: امروز موجودی برنج به عنوان موجودی استراتژیک از سطح مصوب خیلی کمتر است و این نشان می دهد که دولت حداکثر تلاشش را کرده که در فصل برداشت برنج از برنج کاران داخلی حمایت کند.‏
این در حالی است که برنج به عنوان دومین غذای اصلی مردم ایران بعد از گندم، علاوه بر حضور در سبد مصرف خانوار، سهم قابل توجهی از تولید محصولات کشاورزی کشور را به خود اختصاص داده و در فهرست اقلام وارداتی نیز همواره در سطوح بالایی جدول قراردارد‎.‎
در نگاهی به سرانه مصرف اقلام پرمصرف گندم با رقمی بالاتر از ۱۶۰ کیلوگرم در سال در رتبه اول قراردارد و برنج نیز با عددی بین ۴۰ تا ۴۵ کیلوگرم رتبه دوم را به خود اختصاص داده است و البته سیب زمینی نیز با مصرف سرانه معادل ۴۵ کیلوگرم همواره رقیب جدی برنج برای قرارگرفتن در رتبه دوم است‎.‎
متاسفانه در شرایطی که برای قریب به اکثریت محصولات کشاورزی و باغی تولید داخل یا وارداتی، آمار و اسناد مستندی وجود دارد، اما نه در بخش تولید و نه بازار مصرف، مستندات قابل استنادی در اختیار نیست و این موضوع به مناقشه ای میان تولید و مصرف تبدیل شده است‎.‎
در شرایطی که جمعیت کشور به بیش از ۷۸ میلیون نفر افزایش یافته و با اضافه نمودن اتباع بیگانه ای که تقریبا اقامت دائم در کشور دارند بالاخص سه میلیون نفر اتباع کشور افغانستان، برای تامین مواد غذایی کشور باید برای جمعیتی بیش از ۸۰ میلیون نفر پیش بینی های لازم را در نظر گرفت‎.‎
از آنجاییکه برخی منابع رسمی سرانه مصرف برنج را ۴۵ کیلوگرم و گروهی دیگر ۳۵ کیلوگرم اعلام کرده اند، از این رو با میانگین مصرف ۴۰ کیلوگرم برای جمعیت حدود ۸۰ میلیون نفر، بازار ایران سالانه به حدود ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تن برنج نیاز دارد، که تولید داخل تامین حدود ۶۰ درصد و واردات ۴۰ درصد باقیمانده را برعهده دارد‏‎.‎
متاسفانه به دلیل عدم وجود یک بانک اطلاعاتی دقیق و به روز، همواره تامین برنج کشور با چالش و مناقشه بر سر تقسیم بازار میان تولید داخل و واردات روبرو است و در این میان منفعت طلبان نیز با ارائه آمار ضد و نقیض تلاش می کنند با برهم زدن بازار منافع بیشتری به دست آورند.‏
اما می توان با بررسی زمین های زیر کشت، میانگین تولید در هکتار، میزان برنج به دست آمده از هر کیلو شلتوک و میزان ضایعات به عددی تقریبی از تولید برنج کشور دست یافت.‏
براساس آمار ارائه شده از سوی مسؤلان که سطح زیر کشت برنج در کشو را از ۵۵۰ تا ۶۳۰ هزار هکتار اعلام کرده اند، در حال حاضر حدود ۶۰۰ هزار هکتار زمین در کل کشور زیر کشت برنج است که به طور کلی دو نوع برنج مرغوب و برنج پرمحصول در این زمین ها کشت می شود، که به طور میانگین از هر هکتار حدود ۶ تا ۸ تن برنج پرمحصول و ۳.۵ تا ۴ تن برنج مرغوب برداشت می شود.‏
با توجه به بازار پر رونق برنج های مرغوب در سال گذشته، امسال بخش اعظمی از شالیزارها به کشت برنج مرغوب اختصاص یافته است، که در این خصوص نیز می توان با در نظر گرفتن یک میانگین کلی، میزان تولید از هر هکتار در سال ۹۳ را عددی معادل ‏‎۵‎‏ تن در نظر گرفت که در نهایت میزان شلتوک برداشتی در سال جاری معادل ۳ میلیون و تن خواهد بود.‏
شلتوک برداشت شده برای فرآوری برنج به کارخانه های شالی کوبی ارسال می شود، که در این مرحله به طور میانگین ۲۶ تا ۳۰ درصد از وزن کل، رطوبت محصول است، که هنگام خشک کردن و فرآوری در کارخانه از دست  می رود.‏
حدود ۱۸ درصد از وزن کل را سبوس، ۷ درصد لاشه، ۴ درصد نرمه برنج یا دانه مرغی و یک درصد نیز به عنوان گرده برنج از کل محصول کسر می شود، که بنابریان از کل شلتوک برداشتی ۵۰ درصد آن کسر می شود که با توجه به برداشت ۳ میلیون تن شلتوک، یک میلیون و ۵۰۰ هزار تن برنج به دست می آید.‏
در نگاهی به مواردی که بر میزان تولید برنج تاثیر دارند، باید بر مواردی تاکید کرد؛ از جمله اینکه این میزان تولید حاصل زیر کشت رفتن ۶۰۰ هزار هکتار شالیزار است که برای رسیدن به میانگین برداشت ۵ تن در هکتار باید نیمی از این زمین ها زیر کشت برنج مرغوب رفته و نیم دیگر به کشت برنج پرمحصول اختصاص یابد و البته تجهیزات کارخانه های شالی کوبی و روش های فرآوری و خشک کردن برنج ها نیز تاثیر زیادی دارد.‏
که در این خصوص نباید فراموش کرد که هر سال بخش قابل توجهی از زمین ها با تغییر کاربری روبرو می شود و همچنین به دلیل تقاضای موجود برای برنج مرغوب و عدم استقبال از برنج های پرمحصول در  بازار، بسیار کمتر از ۵۰ درصد شالیزارها به کشت برنج پرمحصول اختصاص دارد، که با در نظر گرفتن میزان ضایعات می توان به این واقعیت دست یافت که تولید یک میلیون و ۵۰۰ هزار تن برنج در بهترین و ایده آل تر شرایط  ممکن خواهد شد.‏
اما با در نظر گرفتن همین عدد برای تولید برنج داخلی و با توجه به سرانه مصرف ۴۰ کیلوگرمی، برای جمعیت ۸۰ میلیون نفری، حداقل به یک میلیون و ۵۰۰ هزارتن برنج بیش از آنچه در داخل تولید می شود، نیاز است که باید از محل واردات تامین شود.‏
در حالیکه در خوشبینانه ترین حالت تولید برنج در داخل کشور بیش از ۱ میلیون و ۷۰۰ هزار تن نیست، اما همچنان برخی تلاش می کنند با ارائه آمار غیرواقعی میزان تولید برنج را به بیش از این اعلام کنند تا با کاهش عرضه در مقابل تقاضا بتوانند قیمت ها را به نفع منافع شخصی خویش افزایش دهند.‏

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=9359