اتحاداستراتژیک شرط موفقیت سازمانها

0
۸۵۹ بازدید

حسین مختاری- کارشناس کارآفرینی

در دنیایی که رقابت در آن افسار گسیخته است، سازمان ها به تنهایی قادر به دستیابی به اهداف استراتژیک خود نیستند و چاره ای جز پیوستن به همکاری های مشترک با دیگر سازمان ها ندارند. یک نوع از این همکاریها، اتحاد استراتژیک است که به ابزار مهمی برای مدیریت کسب و کار جهت بهبود توانایی رقابت سازمان تبدیل شده است و شکاف بین منابع موجود سازمان و الزامات موردنیاز آینده آن را پر می کند و با ارائه دسترسی سازمان ها به منابع بیرونی توسط ایجاد هم افزایی و ترویج یادگیری و تغییر سریع، رقابت جویی سازمان ها را افزایش می دهد.

اتحادهای استراتژیک می توانند موتورهای رشد و سودآوری در بازارهای داخلی و خارجی باشند و در توسعه مزیت رقابتی سازمان ها نقش مهمی ایفا می کنند. اتحادهای استراتژیک جزو مهمترین بخش های مدیریت استراتژیک در یک سازمان تجاری است. امروزه تقریبا پیدا کردن یک سازمان بزرگ چندملیتی و یا حتی متوسط که در هیچ اتحاد استراتژیکی عضو نباشد محال است. اما باید توجه داشت که اتحادها همواره لزوما موفقیت آمیز نیستند و نرخ شکست هم به میزان قابل توجهی در آن ها و جود دارد.

اتحاد استراتژیک چیست؟

اتحاد استراتژیک یک توافقنامه همکاری بین دو ســازمان و یا تعداد بیشتری است که می خواهند از این راه موقعیت رقابتی و عملکرد خود را ازطریق منابع مشترک بهبود دهند. به عبارتی دیگر اتحاد استراتژیک را       می توان این گونه تعریف کرد: مشارکت دو شرکت یا دو واحد کسب و کار و یا بیشتر جهت رسیدن به اهداف مهم استراتژیکی که شرکا به طور متقابل از آن مشارکت سود می برند.

انواع اتحادهای استراتژیک

از چهار نوع اتحاد استراتژیک را می توان نام برد که شامل سرمایه گذاری مشترک، کنرسیوم خدمات متقابل، موافقتنامه صدور مجوز و  مشارکت در زنجیره ارزش می شود.

سرمایه گذاری مشترک، یک فعالیت مشارکتی تجاری که توسط دو یا چند سازمان با اهداف استراتژیک شکل می یابد و نهادهای مستقلی ایجاد می کند و به هریک از این نهادها مسئولیتهای عملیاتی، مخاطرات مالی و پاداشهایی تخصیص می دهد درحالی که استقلال و هویت آنها حفظ می شود. این نوع اتحاد از همه انواع دیگر رایج تر است.

کنسرسیوم خدمات متقابل، مشارکت سازمان های مشابه در صنایعی که منابع خود را جهت کسب منافع و تکنولوژی پیشرفته یکپارچه می کنند که در غیر این صورت، دستیابی به آنها به صورت انفرادی بسیار پرهزینه است.

موافقتنامه صدور مجوز، توافقنامه ای است که طبق آن سازمان صادرکننده مجوز حقوقی را به سازمان دیگر در یک کشور یا بازار دیگر جهت تولید یا فروش کالا اعطا می کند و سازمان گیرنده مجوز مبالغی را به سازمان صادرکننده مجوز پرداخت می کند. این اتحاد وقتی مفید است که علامت تجاری سازمان مجوز دهنده شناخته شده و مشهور باشد.

مشارکت در زنجیره ارزش، یک اتحاد قوی و نزدیک است که در آن یک سازمان یا واحد کسب و کار موافقتنامه بلندمدتی با عرضه کنندگان یا توزیع کنندگان کلیدی را جهت کسب مزیت رقابتی شکل می دهند. این نوع اتحاد، حد اعلای اتحاد است.

مراحل ایجاد یک اتحاد استراتژیک

مرحله تجزیه وتحلیل استراتژیک که سازمان باید زمینه هایی را که نیاز به همکاری مشترک دارد شناسایی کند و به انعطاف پذیری استراتژیکی سطح بالا و نیاز محدود به کنترل توجه کند. سازمان باید به نقاط قوت خاصی توجه کند و در جستجوی منابع مشابه یا مکمل باشد. و نهایتا سازمان مذکور باید اهداف موردنظر اتحاد را از استراتژی کسب و کار خود استخراج کند و آن را سرلوحه کار خود قرار دهد.

در مرحله جستجو برای شریک سازمان باید درپی ایجاد روابط تثبیت شده مبتنی بر اعتماد باشد و شریکی که انتخاب می کند باید در آن رشته از فعالیتهای موردنظر برتر و عالی باشد. شریک موردنظر باید کمک های مکمل به سازمان ارائه دهد. در این مرحله دو سازمان باید بر سر ارزشها و عقاید خود به توافق برسند.

در مرحله طراحی اتحاد باید حقوق شرکا و وظایف آنها به دقت تعریف شود و ابهامی وجود نداشته باشد. شرکا در این مرحله باید کمک های یکسانی داشته باشند و تمام کار بر دوش یک سازمان نباشد. باید بر ایجاد ارزش مشترک تاکید شود. در این مرحله همچنین سازمان ها باید از صلاحیت های عمده خود محافظت کنند و توافق های لازم را در این جهت به دست آورند. شرکا باید توسط اجتناب از رفتار فرصت طلبانه و تعهدات یک جانبه، اعتماد ایجاد کنند و بر سر اهداف آشکار و واقع بینانه به توافق برسند.

در مرحله اجرا و مدیریت اتحاد شرکا باید یک سیستم هماهنگ کننده و اطلاعاتی را برپا سازند و منابع لازم را ایجاد کنند. این مرحله نیاز به حمایت مدیریت عالی دارد. در این مرحله همچنین باید از انتقال ناخواسته دانش جلوگیری شود. شرکا باید توان یادگیری از شریک مقابل را داشته باشند. در مرحله مدیریت اتحاد عملکرد اتحاد باید پیوسته بازنگری شود.

در مرحله پایان دادن به اتحاد، شرکت باید آماده پایان دادن به اتحاد حتی در مرحله طراحی نیز باشد.

مزایای اتحادهای استراتژیک

ایجاد یک اتحاد استراتژیک برای شرکا مزایای متعددی دارد ازجمله:

۱- صرفه جوئی های ناشی ازمقیاس و صرفه جوئی های ناشی از حوزه. ۲- دستیابی سریع و آسان به دانش و بازار. ۳- کاهش نیازهای سرمایه ای و ریسک موجود در گسترش محصولات و تکنولوژی های جدید. ۴- احتمال تاثیرگذاری بر ساختار رقابت در بازارهای مرتبط. ۵- کاهش ریسک سیاسی و مالی. ۶- رسیدن به مزیت رقابتی. ۷- بهبود رشد فروش.

معایب اتحادهای استراتژیک

ازجمله معایب اتحادهای استراتژیک عبارتند از:

۱- محدودکننده هستند: زیرا یک سازمان فقط کنترل ناقصی بر سرمایه گذاری دارد و درصد اندکی از رشد و سودآوری حاصله را به دست می آورد. ۲- ایجاد هزینه های زیاد اداری و کاهش تناسب سازمانی که باعث کاهش مشارکت و شکست اتحاد می شود. ۳- در کنسرسیوم متقابل حداقل تعامل و ارتباط بین شرکا وجود دارد. ۴- در موافقتنامه صدور مجوز، شرکت مجوز گیرنده قوی شده و به راحتی به رقیب شرکت مجوز دهنده تبدیل می شود، لذا شرکت مجوزدهنده نباید برای صلاحیت های عمده و متمایز خود مجوز صادر کند.

در نهایت می توان این گونه نتیجه گرفت که: سازمان ها بدون همکاری های لازم با همدیگر در دنیای پر از رقابت قرن بیست و یکم موفق نخواهندشد و ناگزیر به شرکت در اتحادهای استراتژیک هستند. اتحادهای استراتژیک دستیابی به اهداف استراتژیک را تسهیل می سازد ولی باعث ایجاد رقیب در بلندمدت می شود. برای ایجاد یک اتحاد باید چند مرحله منطقی را پشت سر گذاشت و در هر مرحله به مواردی توجه کرد تا اتحاد موفقیت آمیز باشد. مهمتر از ایجاد اتحاد، مدیریت و اداره اتحاد است که باید باعث بهبود عملکرد اتحاد شود تا شرکا اتحاد را حفظ کنند.

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=36222