آیا بازارهای ایران به استقبال سونامی واردات می روند؟

0
۳۸۶ بازدید

با اعلام نتایج مذاکرات و انتظار برای آزادسازی دارایی های بلوکه شده ایران در برخی کشورها، نگرانی هایی از سوی برخی از اقتصاددانان مطرح می شود که دلواپسی آنها نسبت به مخاطرات اقتصادی پس از لغو تحریم‌ها و نتایج استفاده ناصحیح از منابع ارزی آزادسازی شده را می رساند.

کارشناسان اقتصادی نسبت به عدم استفاده درست از این منابع که در راه بازگشت به اقتصاد ایران است و افزایش تورم در نتیجه استفاده ناصحیح آن هشدار می دهند و خواستار به‌کارگیری این منابع عظیم در بخش های اقتصادی و تولیدی به منظور افزایش اشتغال و صادرات هستند و از سوی دیگر از دولتمردان می خواهند که نسبت به واردات بی رویه با روانه شدن دلارهای آزادسازی شده، هوشیار باشند. آنها پیشنهاداتی به دولتمردان برای استفاده درست از منابع ارزی مذکور و به اصطلاح دلارهای پساتحریم دارند. دلارهایی که رقم آن بین ۲۳ میلیارد دلار تا ۱۸۰ میلیارد دلار تخمین زده می شود. اقتصاددانان همچنین خواستار مدیریت انتظارات مردمی از سوی دولتمردان و در عین حال رسانه ها هستند، این در حالی است که انتظارات جامعه نسبت به کاهش قیمت‌ها پس از لغو تحریم‌ها و ارزان شدن نرخ دلار در حال شکل گیری است.

در همین ارتباط محمدقلی یوسفی عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی در گفتگو با مهر درباره مخاطرات اقتصادی پس از تحریم با آزادسازی دلارهای بلوکه شده ایران در سایر کشورها و تاثیر آن بر تورم در صورت عدم استفاده درست از این منابع تاکید کرد: مخاطرات قبل و بعد از تحریم همگی به ما بستگی دارد و به مدیریت اقتصادی کشور بر می گردد. توافق هسته ای امکاناتی را به ما می دهد و فرصتی را فراهم می کند که بتوانیم برخی از قیود و محدودیت ها را نداشته باشیم.

یوسفی با اشاره به آزادسازی منابع بلوکه ایران پس از لغو تحریم ها، گفت: درآمدهای ارزی امکان سرمایه گذاری در بخش تولید را به ما می دهد و این درآمدها باید در بخش تولید و نه در واردات مورد استفاده و بهره برداری قرار گیرند. به عبارت دیگر، این منابع ارزی باید برای واردات کالاهای واسطه ای و تکنولوژی های روز دنیا برای بکارگیری در بخش تولید استفاده شوند. واردات تکنولوژی هایی که بتواند اصلاح منابع آب و کمک به عرضه بهتر منابع آب در بخش کشاورزی را به همراه داشته باشد، نه اینکه به سمت واردات کالاهای مصرفی هدایت شود و تجار و واسطه ها از این وضعیت سوء استفاده کنند.

وی، آزادسازی منابع ارزی را در کوتاه مدت دارای اثرات روانی دانست و ادامه داد: اما به هر حال بازیگر اصلی ارزی در کشورمان دولت است و به نظر نمی رسد که تغییر خاصی در وضعیت ارزی بازار ارز در کوتاه مدت روی دهد اما پس از مدتی در دوره کوتاهی فشار در قیمت ارز زیاد خواهد شد. در عین حال، سیاست غلط و بی توجهی به تولید و افزایش واردات در مراحل بعدی به دلار فشار وارد خواهد کرد و مسئولان را وادار به نرخ گذاری دوباره برای ارز خواهد کرد.

هشدار درباره تورم ناشی از دلارهای آزادسازی شده

همچنین علی قنبری کارشناس اقتصادی، استاد دانشگاه و عضو اسبق شورای پول و اعتبار درباره مخاطرات اقتصادی پس از تحریم و تاثیر آزادسازی دلارهای بلوکه شده ایران در سایر کشورها در صورت عدم استفاده صحیح آنها در داخل کشور و تاثیر آن بر تورم عنوان کرد: یکی از نتایج مذاکرات ایران با کشورهای غربی برای رفع تحریم‌ها، امکان سرمایه گذاری های قابل توجه از سوی سرمایه گذاران خارجی در کشورمان و همچنین آزادسازی بخش عمده ای از درآمدهای بلوکه شده ایران در سایر کشورها و ورود آنها به اقتصاد ایران است.

قنبری با اشاره به تورم بالای ۴۹ درصدی که در اقتصاد ایران پس از جنگ ایران و عراق اتفاق افتاد، نسبت به این موضوع در شرایط پس از رفع تحریم ها هشدار داد و افزود: باید نسبت به این موضوع درس بگیریم و مراقب باشیم تا همان وضعیت در اقتصادمان رخ ندهد و اولویت ها و زمینه های سرمایه گذاری را از هم اکنون مشخص کنیم. وی، تمرکز و سرمایه گذاری بر روی تولید و صدور کالاها را پیشنهاد و بیان کرد: این امر در شرایط فعلی می تواند منجر به افزایش اشتغال زایی، عرضه بیشتر کالاها، مهار تورم ، بهبود و ارتقاء سطح رفاه عمومی جامعه شود.

مرتضی افقه اقتصاددان و استاد دانشگاه اما معتقد است: به صورت بالقوه اگر برای منابع آزادسازی شده پس از لغو تحریم ها، خوب تدبیر شود، خطری اقتصاد را تهدید نمی کند و این موضوع یعنی آزادسازی منابع بلوکه شده و عدم استفاده صحیح از آنها قابل مقایسه با شوک های نفتی که در برخی از کشورها از جمله ایران که منجر به بیماری هلندی شده، نیست. دلیل آن این است که ما ظرفیت های آماده زیادی داریم که به دلیل تحریم ها تا حدودی بلااستفاده مانده اند و بنابراین اقتصادمان دارای ظرفیت های خالی است.

وی بر توجه بیشتر به وضعیت اشتغال و استفاده از ظرفیت های خالی تاکید کرد و گفت: متاسفانه تولید در کشور با موانع ساختاری زیادی مواجه است. یکسری تغییرات اساسی در ساختارهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی نیاز است و موانع تولید هم باید برطرف شود، زیرا موانع غیراقتصادی تولید باعث می شود که با وجود سرمایه های ریالی و ارزی، تولید با رشد اقتصادی و شاخص های اقتصادی هم به همان نسبت با بهبود مواجه نشوند.

این اقتصاددان درباره وضعیت بازار ارز پس از تحریم ها عنوان کرد: برخی انتظار داشتند که بازار ارز پس از اعلام نتایج توافق دچار شوک شود، البته کاهش جدی هم در قیمت های بازار ارز در مدت زمان بسیار کوتاهی اتفاق افتاد اما این بازار با تجربه یکی، دو سال گذشته فهمیده که حتی انتشار خبر توافق هسته ای هم شوک قابل ملاحظه ای را به آن وارد نمی کند. به هر حال اعلام نتایج بر بازار ارز آثار روانی گذاشت. اما انتظار می رود که طی یک هفته پس از اعلام نتایج، قیمت ها به مسیر عادی باز گردد و این تغییرات یک هفته ای هم اثرات روانی توافقات است.

افقه با اشاره به اینکه در روز پس از اعلام نتایج، قیمت ها در بازار ارز کاهش یافت و صرافان خریدار بودند نه فروشنده، چون می دانستند که قیمت ها باز خواهد گشت، درباره اینکه چرا قیمت دلار پس از تحریم کاهش نخواهد یافت، بیان کرد: منابع آزادسازی شده به کشور وارد می شود، گرچه عرضه زیاد می شود اما چون بخش قابل توجهی از منابع ارزی به دلیل مالکیت نفتی در اختیار دولت است و تفکر اقتصادی دولتی حاکم است و از سوی دیگر صادرکنندگان ذی نفوذ به دولت فشار می آورند که قیمت ارز را کاهش ندهد، (چون به غلط تصور می کنند که صادرات غیرنفتی با این روش می تواند افزایش یابد)، بنابراین انتظاری برای کاهش قیمت ارز نباید داشته باشیم. با این وجود گرایش به افزایش قیمت ارز در دولتمردان دیده نمی شود و در میان مدت قیمت ارز از محدوده ۳ هزار تومان تا ۳ هزار و ۲۰۰ یا ۳ هزار و ۳۰۰ تومان کمتر نخواهد شد.

(Visited 1 times, 1 visits today)

لینک کوتاه مطلب : https://jahaneghtesad.com/?p=14201