گفت وگوی جهان اقتصاد با دکتر باوند : بررسی اهداف سفر موگرینی به تهران

۱۳۹۴/۰۵/۰۶
نویسنده: سیاست

گروه سیاسی

politics@jahaneghtesad.com

دو هفته بعد از حصول توافق وین تهران مقصد دیپلمات های عالی رتبه اروپایی است. فدریکا موگرینی هماهنگ کننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا امروز وارد تهران می شود.موگرینی که نقش مهمی در مذاکرات هسته ای ایران و کشورهای ۱+۵ بر عهده داشت و در پایان کار هم او بود که در کنار محمد جواد ظریف بیانیه اعلام توافق را قرائت کرد، حالا برای پیگیری اجرای این توافق و البته گشودن باب همکاری های اقتصادی و تجاری اتحادیه اروپا به تهران می آید.

فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هم بعد از تصویب این توافق در اتحادیه اروپا، گفت: به ‌عنوان نماینده عالی اتحادیه اروپا، نقش حیاتی در مرحله اجرا (اجرای برجام) و هماهنگی کمیسیون مشترک توافق برعهده خواهم داشت. همه ما در تلاش برای حمایت از گام‌های این توافق هستیم و من قصد دارم به‌زودی به تهران سفر کنم٬ چراکه توافق با ایران امکان گشودن فصل جدیدی در روابط ایران و بین الملل را فراهم می‌کند.»

موگرینی روز گذشته و قبل از سفر به تهران، به عربستان سعودی رفت و با مقامات این کشور دیدار و گفتگو کرد.

فدریکا موگرینی کیست؟

فدریکا موگرینی متولد شانزدهم ژوئن ۱۹۷۳ در شهر رم است. پدرش فلویو موگرینی کارگردان سینما بود. موگرینی در ۱۵ سالگی به حزب کمونیست ایتالیا پیوست اما فعالیت خود را در حزب دموکراتیک چپ این کشور ادامه داد. او در سال ۲۰۰۱ عضو شورای ملی حزب دمکرات‌های چپ شد و در دفتر روابط خارجی این حزبِ سوسیال دمکراتفعالیت کرده و در مسائل مربوط به فرایندهای صلح خاورمیانه و ارتباط با احزاب سوسیالیستی اروپا و آمریکا فعال بود. با تأسیس حزب دمکراتیک ایتالیادر سال ۲۰۰۷ موگرینی در دفتر رئیس حزب والتر ولترونیمشغول به کار شد و در سال ۲۰۰۸ با قرار گرفتن در فهرست انتخاباتی حزب دمکراتیک، به مجلس ایتالیا راه یافت، انتخابی که در سال ۲۰۱۳ نیز تکرار شد.

موگرینی در فوریه ۲۰۱۳ به عنوان وزیر امور خارجه در کابینه ماتئو رنتسی انتخاب شد و اندک زمانی بعد به عنوان مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا برگزیده شد. این انتخاب در حالی صورت گرفت که برخی از اعضای اتحادیه اروپا او را فاقد تجربه لازم برای چنین سمت مهمی می دانستند. جمعی از کشورهای اروپای شرقی همچون لتونی، لیتوانی، استونی و لهستان هم با انتخاب او مخالف بودند و عدم مواضع سخت ایتالیا در مورد بحران اوکراین و نرمش در قبال روسیه و دعوت از رئیس جمهور این کشور برای سفر به رم را دلیل مخالفت خود می دانستند. علی رغم این مخالفت ها موگرینی برای این سمت انتخاب و از اول نوامبر ۲۰۱۴ به کار مشغول شد.

موگرینی در حالی به عنوان مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به خاورمیانه سفر کرده و با مسئولان ایران و عربستان دو رقیب و قدرت های نخست این منطقه دیدار و گفتگو می کند که با این منطقه بیگانه نیست. موگرینی علاوه بر تجربیات عملی سیاسی در رابطه با صلح در خاورمیانه، پایان نامه دکتری علوم سیاسی خود را در دانشگاه لاسپلنزای رم با موضوع رابطه دین و سیاست از منظر دین اسلام به رشته تحریر درآورده است.

موگرینی در تهران در پی چیست؟

روزنامه جهان اقتصاد برای بررسی اهداف و برنامه های سفر موگرینی به تهران با دکتر داوود هرمیداس باوند استاد دانشگاه و کارشناس مسائل بین المللی گفتگوی صورت داده است.

دکتر باوند در پاسخ به سوالی در مورد اهداف سفر مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به تهران و این که آیا او از سفر به تهران علاوه بر پیگیری اجرای برجام، اهداف دیگری نیز دارد، گفت : ایشان نماینده اتحادیه اروپا محسوب می شوند. هر کدام از کشورهای اروپایی البته خط مشی خاص خود را دارند، و این خط مشی با توجه به تعاملات و سرمایه گذاری های مختلف آن ها متفاوت است، اما خانم موگرینی به عنوان نماینده کلیت اتحادیه اروپا در مذاکرات هسته ای ایران حضور داشت و حتی در مذاکرات دو جانبه میان ایران و آمریکا هم به عنوان نماینده کل کشورهای اروپایی ایفای نقش می کرد. در حقیقت حضور خانم موگرینی به این معناست که هر تفاهم و توافقی که صورت بگیرد با ۲۸ کشور عضو اتحادیه اروپا صورت خواهد گرفت. چون ایشان نمایندگی مصالح و منافع جمعی را بر عهده دارند.

به طور کلی این سفر حاکی از آن است که توافق هسته ای وین افق جدیدی برای تعاملات اقتصادی و تجاری میان ایران و اتحادیه اروپا گشوده است. ایران به صورت بالقوه کشور مناسبی برای سرمایه گذاری به شمار می رود و با توجه به این که بسیاری از کشورهای عضو اتحادیه اروپا مانند یونان، اسپانیا، پرتغال و حتی تا حدودی ایتالیا با مشکلات حاد اقتصادی مواجه هستند و برخی دیگر از اعضا اتحادیه هم از کمک به این کشورها با هزینه خود شکایت دارند، در ایران فضایی برای سرمایه گذاری و رونق فعالیت های تجاری این کشورها فراهم شده است.

در اتحادیه اروپا معمولا این آلمان است که بار مشکلات اقتصادی سایر اعضا را به دوش می کشد. در حال حاضر روزنه ای برای تعامل اقتصادی با ایران گشوده شده است که می تواند به حل برخی از مشکلات کشورهای عضو اتحادیه اروپا کمک کند. بنابراین هدف سفر موگرینی به تهران این است که با توجه به فضای گشوده شده جدید بتواند امکان هایی را در زمینه های چون سرمایه گذاری و تجارت شناسایی کرده و به اطلاع شورای وزیران اتحادیه اروپا برساند تا در بین اعضا اتحادیه به نوعی تقسیم شود. هم چنان که در مسائلی مانند بحران پناهندگان نوعی تقسیم مسئولیت صورت گرفت تا بار این مسئله صرفا بر دوش ایتالیا نباشد.

باوند در پاسخ به سوال دیگری در مورد سفر موگرینی به عربستان قبل از ایران و اهداف او از این کار گفت : عربستان و سایر کشورهای حوزه خلیج فارس از روی ناچاری توافق هسته ای وین را پذیرفته و از آن استقبال کرده اند. نگرانی آن ها این است که آزاد شدن دارایی های بلوکه شده ایران بر اثر توافق هسته ای و دست یابی به منابع مالی جدید سبب شود که ایران کمک های بیشتری به جنبش ها در یمن، بحرین با در کشورهایی مانند، عراق و سوریه و لبنان صورت دهد. در واقع نگرانی آن ها بیش از آن که از اصل توافق باشد به فرآیندهای آن باز می گردد. عربستان به درست یا غلط مدعی است که ایران از این جنبش ها حمایت می کند و این ادعا را هم به نحو مبالغه آمیزی مطرح می کند.

هدف از ملاقات موگرینی با مقامات عربستان این است که در درجه اول به آن ها بقبولاند که احتمال دست یابی ایران به سلاح هسته ای با این توافق منتفی شده است. از سوی دیگر کشورهای عضو اتحادیه اروپا تعاملات گسترده اقتصادی با عربستان و سایر کشورهای حوزه خلیج فارس دارند که به صورت عمده جز کشورهای تولید و صادر کننده انرژی به شمار می روند. کشورهای اروپایی تمایلی به از دست دادن این تعاملات و فرصت ها ندارند. بنابراین گذشته از رابطه ای که با ایران برقرار می کنند تعاملاتی هم با کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس به خصوص عربستان برقرار می کنند تا نگرانی های آن ها را مرتفع نمایند و روابط خود را مستحکم نمانید.

باوند در جمع بندی دیدگاه خود معتقد است که سفر خانم موگرینی بیشتر اهداف اقتصادی و تجاری داشته و سفر به عربستان هم برای رفع نگرانی این کشور و متحدان آن و ایجاد توازن صورت می گیرد. اروپایی ها بر خلاف آمریکا تعهد امنیتی در قبال عربستان و سایر کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس ندارند و بیشتر می کوشند از ایجاد اختلال در روابط اقتصادی خود با این کشورها جلوگیری کنند.  

ظریف : گفت و گوهای سطح بالای ایران و اتحادیه اروپا آغاز می شود

موگرینی در اولین برنامه خود در تهران با محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان دیدار و گفت و گو کرد. محمد جواد ظریف در نشست خبری مشترک با موگرینی بعد از پایان این دیدار گفت :

ما و اتحادیه اروپا دارای روابط گسترده‌ای در گذشته بودیم امیدواریم با عبور از بحران‌های بی‌دلیل و غیرضروری از طریق توافق ایران با گروه ۵+۱ وارد مرحله جدیدی بشویم.

ظریف تاکید کرد: در سفر امروز موگرینی مباحث خوبی مطرح شد در مورد اجرای برنامه جامع مشترک اقدام مشترک و در مورد آینده روابط ایران و اتحادیه اروپا صحبت‌هایی داشتیم.

رییس دستگاه دیپلماسی کشورمان با بیان اینکه ما امروز در مورد موضوعات مورد علاقه دو طرف حرف زدیم٬ گفت: در چند سال اخیر بحث‌‌های ما و اتحادیه اروپا روی موضوعات هسته‌ای متمرکز بود. قبل از آن در دوره‌هایی گفت‌وگوهایی را با اتحادیه اروپا داشتیم که گاهی انتقادی و گاهی جامع بود٬ امروز تصمیم داشتیم سمت‌وسوی جدیدی را در گفت‌وگوی ایران با اتحادیه اروپا شروع کنیم که در اتحادیه اروپا به آن گفت‌و‌گوهای سطح بالا می‌گوییم٬ نه جامع و نه انتقادی.

ظریف با بیان اینکه موضوعات مختلفی در گفت‌و‌گو با اتحادیه اروپا مورد نظر طرفین و محور همکاری‌ها قرار خواهد گرفت٬ گفت: این موضوعات شامل انرژی، حمل ونقل، تجارت،‌محیط زیست، حقوق بشر، مواد مختلف و سایر حوزه‌های همکاری است .

وی تاکید کرد: پس از اجرایی شدن توافق در گفت‌و‌گوهای سطح بالا موضوعات منطقه به ویژه بحران‌های منطقه که تهدید جدی نه تنها برای منطقه بلکه برای کل جهان به ویژه اعضای اتحادیه اروپا است را دنبال می‌کنیم. افراط گرایی و فرقه‌گرایی در منطقه ما امروز خشونت و ناامنی ایجاد کرده است و در کشورهای عضو اتحادیه اروپا نیز به درگیری و خشونت انجامیده٬ بنابراین جزو نگرانی‌های مشترک ماست.

ظریف تصریح کرد: پیش‌بینی ما این است که علاوه بر اقدام مشترک برای اجرایی شدن برنامه جامع و توافق همکاری‌هایی نیز در حوزه مختلف؛ به‌ویژه در مورد منطقه داشته باشیم.

موگرینی : توافق هسته ای می تواند امنیت منطقه را بهبود دهد

فدریکا موگرینی عصر سه شنبه در این نشست خبری گفت : تیم مذاکره کننده ایرانی حاضر در مذاکرات از حمایت سیاسی رهبر و رییس جمهور ایران برخوردار بود که به جز آن امکان پذیر نبود.

هماهنگ کننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت: تعهد شخصی من این است که این پیام را به جامعه بین الملل بدهم که توافق هسته ای ایران و گروه ۱+۵ توافقی خوب است و می تواند امنیت منطقه را بهبود بخشد.

هماهنگ کننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا خاطرنشان کرد: اگر چه این توافق مرتبط با پرونده هسته ای است اما پتانسیل بسیار گسترده تری دارد . قبل از هر چیز این توافق برای ایران و مردم ایران است ۶۰ درصد از جمعیت ایران زیر ۳۰ سال هستند و این اقدام سرمایه گذاری است که رهبران شما برای نسل جوان انجام داده اند.

موگرینی گفت: از طرف ۲۸ کشور عضو اتحادیه اروپا با قدرت صحبت می کنم و از حمایت آنها در این توافق برخوردارم. ما آماده ایم از اجرای توافق بیش از گذشته حمایت و همکاری کنیم. وقتی تحریم ها لغو شوند و بتوانیم توافق را اجرایی کنیم سرمایه گذاران اروپایی می توانند به ایران بیایند و این بسیار مهم است.

به گفته هماهنگ کننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا منطقه یکی از فصول بسیار مرتبط و مهم در روابط دو طرف خواهند بود و در صورتی که طرفین فهم بهتری از منطقه داشته باشند به جای مواجهه و رقابت می توانند همکاری کنند که این امر برای همه مفید خواهد بود .

وی گفت: معتقدم در این کار همکاری ارزش افزوده وجود خواهد داشت و این پروسه را می توانیم از سوریه آغاز کنیم.

نظرات شما

×

Comments are closed.