گزارش جهان اقتصاد از نشست بررسی اقتصاد سیاسی ایران در آینه بودجه سال ۹۷ ؛ اصلاح نظام بودجه ریزی موثرترین راه برون رفت از مشکلات

 

رویا ایلکا

بخش اول

اولین نشست از سلسله نشست های بررسی لایحه بودجه سال۱۳۹۷ با موضوع اقتصاد سیاسی ایران در آینه بودجه با حضور فرشاد مومنی، عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد.

به گزارش خبرنگار جهان اقتصاد،در این نشست فرشاد مومنی عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به اینکه در اسناد رسمی کشور طی چند سال اخیر به وضوح درباره طیف متنوع بحران های کوچک و بزرگی که کشور با آن مواجه است، صحبت شده و خوشبختانه اصل وجود این بحران ها مورد تکذیب قرار می گیرد،گفت: در یک زمانی ما امیدوار بودیم که دولت به این بلوغ کارشناسی رسیده باشد که رویارویی با این بحران ها و چالش ها که مرتب بر تعداد آنها افزوده می شود به صورت غیر برنامه ای و در غیاب یک بنیان اندیشه ای جدی و روشمند برای مواجهه با آنها امکان پذیر نیست، متاسفانه دولت محترم بنا به اقتضائات خواص آرایش قوا در اقتصاد سیاسی ایران و ترجیح نظام وار ملاحظات کوتاه مدت به منافع بلند مدت ملی توسط بخش بزرگی از کل ارکان ساختار قدرت، دولت عملا یکی از سهل انگارانه ترین برخورد های مشاهده شده با برنامه ریزی توسعه را در قالب برنامه ششم به نمایش گذاشت و ما با این سهل انگاری یک فرصت تاریخی را ارزان از دست دادیم.

وی ادامه داد: با هر مقیاسی که برای سنجش و اندازه گیری کیفیت برنامه ها در نظر گرفته شود، آنچه که به عنوان برنامه ششم تصویب شد یکی از بی کیفیت ترین برنامه ها در تاریخ برنامه ریزی ایران است.

مومنی با اشاره به اینکه وقتی درباره برنامه میان مدت آن طرز برخورد وجود داشته باشد ، طبیعتاً همه چشم ها به رفتار دولت به مسئله بودجه برمی گردد،ادامه داد: واقعیت این است که اکثر مطالعاتی که در سه دهه گذشته چه در دستگاه های دولتی و خصوصی صورت گرفته، روی این مسئله توافق دارند که ثمر بخش ترین و راهگشا ترین نقطه عزیمت برای برون رفت از گرفتاری ها و مشکلات کشور که با آن روبرو است، اصلاح نظام بودجه ریزی کشور و تغییر رویه های، به ویژه در سه دهه گذشته در این زمینه خواهد بود.

استاد دانشگاه علامه افزود: برای نشان دادن این که برخورد های غیر مسئولانه با رفتارهای مالی دولت چه مقدار می تواند بحران ساز باشد و برای نشان دادن اینکه اگر گوشه چشمی به سمت اصلاح در طرز مواجهه دولت با بودجه مشاهد بشود چه مقدار می تواند برای کشور امیدوار کننده باشد، از شکل های مختلف می توان استدلال های متفاوتی را مطرح کرد که نشان می دهد شیوه روبرو شدن با بودجه، در کادری که از سرآغاز شکل گیری برنامه تعدیل ساختاری در ایران تا امروز استمرار داشته به آخر خط رسیده.

وی ادامه داد: هیچ یک از انتظارات متعارف از یک بودجه کار آمد قابل عمل نیست و در کنار آن دولت هر روز ناتوان تر و بی اختیار تر خواهد شد و این یک پارادوکس بسیار جدی است که من به گوشه ای از آن اشاره خواهم کرد به این امید که در مراکز کلیدی تصمیم گیری کشور چشم هایی برای دیدن و گوش هایی برای شنیدن وجود داشته باشد.

مومنی ادامه داد: بنا به تعریف گفته می شود که بودجه برجسته ترین نماد نحوه تعامل بین دولت و ملت از جنبه اقتصادی است، ما در این آینه می توانیم ببینیم که دولت به چه میزان به تعهدات خود در قبال ملت پایبندی نشان می دهد و از آن طرف ملت می توانند متوجه شوند برای همراهی با آن اهدافی که قبول دارند چه وظایفی خواهند داشت.

وی با بیان اینکه در مطالعات مربوط به فراز و فرود های توسعه ایران هیج عملی به اندازه نحوه رابطه دولت و ملت تاثیرگذار و تعیین کننده نیست،گفت: ما در قرن بیستم جزء معدود کشورهای دنیا هستیم که یک کوشش جمعی برای برون رفت از دورهای باطل توسعه نیافتگی و یک تلاش بسیار فراکیر تر هم در ربع پایان قرن بیستم داشتیم و برای آنها عناوین انقلاب مشروطیت و انقلاب اسلامی را انتخاب کردیم، کشور های محدودی هستند که در قرن بیستم جنبش های اجتماعی فراگیر با هدف برون رفت از سلطه استعماری به صورت مستقیم و غیر مستقیم و برون رفت از فقر و عقب ماندگی داشته ایم.

وی خاطرنشان کرد: در سالهای میانی قرن بیستم هم ما دوبار یک جنبش اجتماعی فراگیر داشتیم با همان اهداف ضد استبدادی به نام جنبش ملی شدن نفت، در هر سه این نقاط عطف به صورت مقطعی یک رابطه مبتنی بر اعتماد بین دولت و ملت برقرار شده و کارنامه هایی که حاصل شده بسیار مورد توجه است و مسئله اساسی این است، چرا این جنبش ها که درآنها افق کوتاه مدت دستآورد های خوبی داشتند نتوانستند تداوم پیدا کنند.

مومنی با تاکید براینکه این مسئله مختص به ایران نیست،گفت: شما هرجا ردی از توسعه پیدا می کنید سرآغاز آن تذکر های مشفقانه به ساختار قدرت در زمینه به حساب آوردن مردم، صادق بودن با مردم و دست کاری نکردن اعتماد آنها نسبت به حکومت است.

ادامه دارد…

نظرات شما

×

Comments are closed.