گزارش جهان اقتصاد از نشست اقتصاد رفتاری و اهمیت آن؛اقتصاد رفتاری ابزاری برای کنترل جوامع و سیاستگذاری اقتصادی

 

رویاایلکا

بخش سوم

نشست اقتصاد رفتاری و اهمیت آن در موسسه دین و اقتصاد برگزار شد.

در قسمت دوم گزارش این نشست خواندیم که فرشاد مومنی اقتصاددان و استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه  ذخیره دانایی بشر درباره سمت گیری هایی که از دل آن ارزش پول تضعیف می شود از نظر ملاحظات توسعه مهمترین نیروی محرکه مناسبات رانتی است،گفت: اسمیت می گوید برخلاف مزد و سود که علت افزایش قیمت هاست، رانت و مناسبات رانتی دراثر دستکاری ارزش پول ملی پدید می آید و به این ترتیب تصریح میکند که وقتی شوک های یکباره به پول ملی وارد شود مناسبات رانتی شکل می گیرد و سپس در سطح نظری گفته می شود که در اثر مناسبات رانتی انگیزه های دانایی و کارایی کاهش می یابد و نابرابری ها در همه انواع افزایش پیدا می کند و فساد مالی گسترش و تعمیق می یابد.

به گزارش خبرنگار جهان اقتصاد، در ادامه این نشست فرشادمومنی گفت: ما با اینکه بیش از ربع قرن این موضوع را تجربه کرده ایم بازهم همچنان بازی با ارزش پول ملی در مرکز توجه نظام قاعده گذاری کشور است چون گویی اینها بیشتر خود را به رانت جویان متعهد می دانند تا به تولیدکنندگان وعامه مردم.

مومنی خاطرنشان کرد:در این میان نقطه عطف سال ۲۰۰۸ در مقیاس جهانی، از نظر بازنگری آموزه هایی که چنین مباحثی را ایجاد می کنند یک مرحله تاریخی بسیار حیاتی ارزیابی می شود به این خاطر که بیشترین بحث ها درباره چرایی و چگونگی این بحران ها از منظر فهمی که از انسان وجود دارد شکل گرفته است.

وی ادامه داد: اگر دانشگاه های معتبر دنیا را به لحاظ محتوی آموزشی بررسی کنیم مشاهده می شود که چه میزان تحول در پی مشاهده بحران ۲۰۰۸ در طرز سازماندهی مباحث اقتصادی پدید آمده است در این میان هم به لحاظ ملاحظات انقلاب دانایی و هم به لحاظ بحران های کوچک و بزرگی که انسان با آن روبرو بوده اقتصاد رفتاری جایگاه ویژه ای پیدا کرده است.

این استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی افزود: عموما بحث هایی که در اقتصاد رفتاری صورت می گرفت بیشتر در مقیاس و سطح بنگاه های خرد بود اما در دو دهه گذشته شاهد هستیم که بر اثر پیشرفت های جدیدی که در اقتصاد رفتاری ایجاد شده درواقع افق های جدیدی را برای برطرف کردن فقر و بحران های محیط زیست و حرکت به سمت بهره وری نظام ملی را از این منظر در مقابل چشم استراتژیست های دنیا قرار داده  است.

وی ادامه داد: قابل اعتنا بودن این دستاوردها در حدی است که موضوع گزارش جهانی ۲۰۱۵ این است که جدی گرفتن دستاوردهای اقتصاد رفتاری چگونه میتواند نیروی محرکه دستاوردهای بزرگ باشد.

مومنی افزود:در این سه زمینه ای که اشاره کردم، توصیه های اقتصاد رفتاری بالاترین سطح قابلیت را از خودشان نشان داده اند و اتفاقا کانون های اصلی موجود در ایران را هم تشکیل می دهد و ما در هر سه زمینه با گرفتاری هایی جدی روبرو هستیم.

در ادامه این نشست احمد میدری اقتصاددان با بیان اینکه اقتصاد رفتاری رشته جدید کاربردی است اما همان حرف قدیمی است که اقتصاددان های نهادگرا می زدند،گفت: بحث این است که اقتصاد رفتاری را در اقتصاد نهادگرایی خوانده بودیم و بحث این بود که انسان با فروضی که در علم اقتصاد هست تفاوت دارد و اگر بخواهیم بگوییم انسانها همه عاقل هستند و هیچ تفاوتی دیگری نیست که باعث تفاوت اقتصادها می شود، این یک خطای بزرگ است.

وی با اشاره به اینکه در درس های دانشگاهی آمده و نئوکلاسیک ها هم می خوانند و درس می دهند،ادامه داد: اولین بار یک سخنرانی از دیوید کامرون بود که توصیه کردند ببینم. سخنرانی وی درباره این موضوع بود که تاریخ انگلستان را می توانیم به سه مقطع تقسیم کنیم به این ترتیب که زمانی دولت های محلی بودند و دولت مرکزی قدرت چندانی نداشت.

میدری خاطرنشان کرد:بعد از مدتی براثر شرایط تاریخی یک دولت مرکزی به وجود می آید که می تواند دولتهای محلی را کنترل کند و بعد از انقلاب تکنولوژی و انقلابهای مختلف سیاسی و فرهنگی که صورت گرفته دولت ها از جمله دولت انگلستان تبدیل شدند به دولت کوچک و مردم کوچک لذا دولت قاهری که بتواند بر این وضعیت مسلط شود نیست حال سوال این است که با این شرایط چگونه می توان جامعه را هدایت کنیم؟

وی ادامه داد: مقدمه ای دیگری که دیوید کامرون ذکر می کند این است که دولت ها دیگر پول هم ندارند تا با پول جوامع را هدایت کنند بنابراین ابزار ما برای کنترل جوامع و سیاستگذاری اقتصادی چیست؟ و می گوید با مشاورینم از علمی کمک گرفتیم به عنوان اقتصاد رفتاری و در این اقتصاد به قواعدی دست یافتیم که چگونه می توان مردم را به سمت دلخواه هدایت کرد یعنی هم پدرسالار باشیم و هم آزادیخواه .

ادامه دارد….

نظرات شما