کنکاشی بر پدیده مهاجرت معکوس در کشور

علی شیرین آبادی

کارشناس ارشد برنامه ریزی رفاه اجتماعی

شیوه مرسوم مهاجرت، معمولا به جابجایی مردم از روستاها و یا شهرهای کوچک به شهرهای بزرگ و کلان شهرها برای یک مدت زمان طولانی اطلاق می گردد و پدیده ای رایج در تمامی جوامع است و افراد به دلایل و انگیزه های گوناگون که عمدتا اقتصادی است، اقدام به ترک سرزمین اصلی خود و سکونت در محل جدید  می کنند. در ایران نیز مهاجرت از روستاها به شهرها از چندین دهه پیش آغاز شده است و به ویژه در دهه های اخیر شدت یافته است. این مساله سبب ازدیاد جمعیت و بزرگ شدن شهرها و کلان شهرها شده است.

اما پدیده دیگری که مدت هاست شاهد وقوع آن به خصوص در جوامع توسعه یافته و صنعتی هستیم، جریان وارونه  مهاجرت از شهرها به روستاهاست که مهاجرت معکوس نامیده می شود. از گذشته های دور مردم به دلایل و انگیزه های عمدتا اقتصادی مانند کاهش فعالیت های کشاورزی، بیکاری و… بار سفر را بسته و به قصد سکونت در شهرها، اقدام به مهاجرت از روستاها می کردند و میانگین سنی افرادی که اقدام به مهاجرت از روستاها به شهرها می کنند نشان می دهد این افراد عمدتا جوانانی هستند که برای فعالیت شغلی و برخورداری از امکانات بهتر روستا را به مقصد شهر ترک می کنند اما افرادی که اقدام به پدیده مهاجرت معکوس می کنند غالبا در سنین میان سالی هستند و به دلیل وجود انواع فشارهای روانی،امراض ناشی از آلودگی هوا، ازدحام جمیعت و فقدان آسایش و آرامش در کلان شهرها  این دسته از افراد زیستن در روستاها و شهرهای کوچک را انتخاب کنند.

به دلیل اینکه اغلب روستاهای کشور در دهه های اخیر از امکاناتی هم چون آب آشامیدنی سالم، برق، گاز و امکانات ارتباطی و …. برخوردار شده اند افرادی که از کلان شهرها و شهرهای بزرگ به این مناطق مهاجرت کرده اند اقدام به ساخت و ساز واحدهای مسکونی جدید نموده اند و از این رو تفاوت بین شهر و روستا کاهش یافته است .

مهاجرت کنندگان به روستاها اغلب بازنشستگان یا افرادی هستند که سالیان بسیار در حرفه ها و مشاغل گوناگون فعالیت کرده اند و  اکنون که به سنین میان سالی قدم گذاشته اند و دیگر مسائل اقتصادی و فقدان درآمد کافی دغدغه اصلی آن ها نیست لذا به نظر می رسد که در آینده ای نه چندان دور روند مهاجرت معکوس در ایران افزایش یابد زیرا این پدیده می تواند بر اثر ارتباطات یا شبکه مهاجرتی به افراد دیگر ساکن در شهرها تسری یابد و آنان نیز برای چنین اقدامی گرایش پیدا کنند اما این پدیده برای روستاها نتایج سودمندی به همراه دارد که از جمله آن ها می توان به افزایش سکنه روستاها اشاره کرد که این امر موجب شکل گیری فعالیت های اقتصادی و شغلی برای ساکنین مناطق این مناطق می شود و به نظر می رسد که برنامه ها و اقدامات دولت نیز در جهت تسهیل جابجایی و مهاجرت معکوس مردم نقش مفید و موثری دارد.

نظرات شما

×

Comments are closed.