چرایی انتخاب برنده جایزه نوبل اقتصادی اقتصاد رفتاری و رابطه بین اقتصاد و رفتار؟

رویا ایلکا

روز دوشنبه ریچارد تالر آمریکایی به دلیل فعالیتش در زمینه رفتارشناسی اقتصادی برنده جایزه نوبل اقتصاد سال ۲۰۱۷ شد پس از دریافت این جایزه سوالی که در اذهان عموم مردم ایجاد شد این بود که چه رابطه ای بین اقتصاد و رفتار وجود دارد؟

در پاسخ به این سوال می توان گفت اقتصاد رفتاری یکی از علومی که در حال بررسی نواقص ذهن و به دنبال آن تصمیمات اشتباه است و این علم بر این باور است که انسان ها آن طور که در علم اقتصاد کلاسیک پیش بینی شده اند تصمیم نمی گیرند و تصمیمات آنها تحت تاثیر مسائل بسیار زیادیست که بعضا منجر به اشتباه هم می شود، بر خلاف اقتصاد سنتی که پایه و اساس را  در انتخاب های مردم عقل و منطق می داند و معتقد است که مسائلی از جمله عواطف، گرایشات ذهنی هر شخص در تصمیم گیری موثرند.

اقتصاد رفتاری جزو علوم شناختی است که مباحث گوناگونی را مورد بررسی قرار می دهند و از جنگ و جرم شناسی تا صرفه جویی در انرژی را می توان با استفاده از راه حل های علوم شناختی مورد بحث قرار داد.

درواقع اقتصاد رفتاری رشته ایست که با روش علمی در فضای روان شناختی فاکتورهای مربوط به احساسات و اجتماع را در تحلیل فهم بازارها و عوامل اقتصادی به کار می گیرد این علم به ما می گوید که نه تنها ما همه روزه اشتباه می کنیم بلکه دائما در حال تکرار آن اشتباهات هستیم و رفتارهای گمراه کننده ی ما نه تصادفی اند و نه بی مفهوم، آنها اسلوب مندند و قابل پیش بینی و ما با کمک اقتصاد رفتاری می توانیم نابخردی های ذهن خود را بهتر بشناسیم.

داوود میدری اقتصاددان ایرانی در گفت و گو با خبرنگار جهان اقتصاد ویژگی های اقتصادرفتاری را برشمرد،وی با بیان اینکه اهمیت این رشته پس از بحران ۲۰۰۸ برای اقتصاددانان مشخص شد زیرا اقتصاد نئوکلاسیک نتوانسته بود این بحران پیش بینی کند،گفت: به این دلیل که اقتصاد نئوکلاسیک فرض را برای عقلانی بودن انسان ها گذاشته بود اما اقتصاد رفتاری به عقلانی تصمیم نگرفتن انسان ها می پردازد و پلی است بین روانشناسی و اقتصاد به همین دلیل انسانی که بنا شد واقع بینانه تر بود با پیش بینی هایی دقیق تر در بازارهای مختلف و راهکارهایی عملی تر.

وی ادامه داد: اقتصاد رفتاری بانفی انسان هایی که فقط در کتاب ها بودند تصویری واقعی از انسان نشان داد.

میدری با بیان اینکه در سال ۲۰۰۲ دانیل کانمن ورنون اسمیت برنده این جایزه شد،گفت:وی درباره اشتباهات ذهن فعالیت می کردد اما ریچارد تالر به مقوله تفکیک اشتباهات ذهن می پردازد.

نظرات شما