نکاتى درباره نرخ رشد اقتصادى سه ماهه اول

سیامک قاسمى

مرکز آمار ایران پس از اینکه دو هفته قبل دکتر نوبخت رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزى به اشتباه در برنامه گفتگوى ویژه خبرى شبکه دو تلوزیون ایران اصرار داشت که آمارهاى نرخ رشد اقتصادى سه ماهه اول سال ٩۶ اعلام شده است، آمارهاى اولیه سه ماهه اول امسال را اعلام کرد .

همچنان این ابهام در فضاى اقتصاد سیاسى ایران مطرح است که آیا مکانیزم هاى محاسبه نرخ رشد اقتصادى فصلى در ایران وجود دارد یا این آمارها بیشتر برآوردهایی با رنگ و بوى سیاسى است و خطاهای آمارى قابل ملاحظه در محاسبه آنها متصور است . همانطور که به عنوان مثال در سال ١٣٩۴هیچ آمار نرخ رشد اقتصادى فصلى توسط مرکز آمار ایران و بانک مرکزى اعلام نشد و نرخ رشد نزدیک به صفر مربوط به کل سال ١٣٩۴ در شهریور ماه سال بعد اعلام شد .

اما با فرض اینکه برآورد هاى اعلام شده قابل بررسى و تحلیل باشد نکاتى در آمار اعلام شده وجود دارد که عبارتند از :

همانطور که برخى موسسات مطالعات اقتصادى همچون موسسه بامداد در پیش بینى هاى رشد اقتصادى خود براى سال ١٣٩۶ اعلام کرده بود، کشور با آنکه بر اساس سال پایه تازه – سال ١٣٩٠ – در سه ماهه اول امسال ۶.۵ درصد نرخ رشد اقتصادى با نفت داشته است، اما نسبت به ١١ درصد نرخ رشد اقتصادى سال گذشته با کاهش نرخ رشد مواجه شده است .

بخش نفت در سه ماهه اول امسال با ۴.٧ درصد رشد نسبت به نرخ رشد ٣۵ درصدى بخش نفت ، بیشترین کاهش نرخ در بین همه بخش هاى تولید ناخالص داخلى را داشته است . این کاهش با توجه به رسیدن ظرفیت هاى تولید نفت به حداکثر ظرفیت هاى تولید نفت ایران پس از اجراى برجام کاملا طبیعى به نظر رسیده و انتظار مى رسد که این کاهش قابل توجه تا انتهاى سال ادامه داشته باشد.

اما بیشترین افزایش نرخ رشد بخش هاى مختلف اقتصادى در سه ماهه اول نسبت به سال ١٣٩۵ مربوط به بخش ساختمان در زیر مجموعه گروه صنعت است . رشد اقتصادى بخش ساختمان با ٧.١ درصد رشد پس از ۴ سال نرخ رشد منفى براى این گروه مهمترین روند تازه ایجاد شده در گروه صنعت است .

اما به نظر مى رسد با توجه به موانع خروج بخش مسکن از رکود مستمر سالهاى اخیر خود، احتمال استمرار نرخ رشد بخش ساختمان در طى فصل هاى آینده کمى بعید به نظر مى رسد و نرخ مثبت ایجاد شده بیشتر ناشى از رکود عمیق ساخت و ساز در فصل اول سال گذشته بوده است .

در نهایت بطور خلاصه مى توان گفت علیرغم کاهش نرخ رشد اقتصادى سه ماه اول امسال نسبت به سال گذشته ، اما بالاتر بودن نرخ رشد اقتصادى بدون نفت در سه ماهه اول امسال نسبت به نرخ رشد اقتصادى با نفت، بیانگر این نکته مثبت است که رشد بخش هاى غیر نفتى اقتصاد ایران در امسال بیشتر از رشد بخش نفتى اقتصاد ایران خواهد بود و این نکته مى تواند سبب تاثیرات مثبت نرخ رشد سال ١٣٩۶ در بخش هاى مختلف جامعه خواهد شد .

نظرات شما