لزوم تغییر رویکرد جامعه کشاورزی برای رفتار با خاک

سه مشکل مهم بخش کشاورزی ناشی از چالش خاک است

گروه تولید-سرپرست وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به اینکه مشکلات بخش کشاورزی در ارتباط مستقیم با خاک هستند، گفت: همه این چالش‌ها با تغییر نگرش و تغییر رفتار با خاک قابل حل است.

به گزارش جهان اقتصاد، عباس کشاورز در مراسم بزرگداشت روز جهانی خاک با اشاره به برخی مشکلات حوزه کشاورزی اظهارداشت: پایین بودن عملکرد، بالا بودن هزینه های کشاورزی، پایین بودن درآمد کشاورزان و ناپایداری کشاورزی از جمله مشکلاتی است که ما در این بخش با آن مواجه هستیم.

وی با اشاره به اینکه برخی نظریه پردازان عنوان می کنند که در این شرایط اگر واردات انجام دهیم به صرفه تر است، گفت: بنده قصد بحث کردن با این افراد را ندارم اما می خواهم عنوان کنم که مشکلات ذکر شده چقدر به بحث خاک و حفاظت از آن مربوط می شود.

سرپرست وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به اینکه آب به عنوان یک چالش ملی مطرح است، گفت: این چالش ریزگردها را به همراه داشته و باعث مشکلات دیگری از جمله آنچه که در دریاچه ارومیه، باتلاق گاوخونی و … رخ داده، شده است. ما این مسائل را پذیرفته ایم و قبول داریم.

وی تصریح کرد: همه این چالش ها با تغییر نگرش و تغییر رفتار با خاک قابل حل است و در این فضا احتیاج به رویکرد جامعه کشاورزی برای رفتار با خاک داریم.

کشاورز با اشاره به اینکه بیش از این نمی توانیم به خاک و طبیعت فشار بیاوریم، گفت: کسی نباید به دنبال جنگ با طبیعت باشد و راه برون رفت کشاورزی کشور از این شرایط، تغییر نگرش به خاک است.

وی با اشاره به اینکه در بخش آب و خاک با مشکلات ساختاری و بینشی مواجه هستیم، گفت: ما آب و خاک را بخشی می بینیم، در حالی که این منابع فرابخشی هستند و هیچکس نباید بدون توجه به اینکه تصمیم او چه تأثیری بر منابع خاک کشور دارد، تصمیمی اتخاذ کند.وی اضافه کرد: به عنوان مثال ما باید نهضتی ایجاد کنیم که طی ۵ سال گاوآهن از کشاورزی کشور حذف شود.

سرپرست وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به اینکه همه ارگان ها نسبت به خاک مسئول هستند، گفت: حتی همه کشور باید در این زمینه مسئول باشند و اهمیت خاک باید عمومی شود.

وی اضافه کرد : به نظر من کشاورزان کشور جزو پیشرفته ترین و دقیق ترین افراد هستند و مشکلِ ما کشاورزان نیستند، بلکه مشکل، بینش ماست.کشاورز ادامه داد: باید به موجودات زنده درون خاک، ارتقای سلامت و کیفیت آن توجه جدی کنیم، چرا که همه زندگی خاک به نفع خودش نیست، بلکه بیشتر به نفع ماست.

وی تصریح کرد: سازمان های تحقیقاتی حوزه کشاورزی از جمله سازمان تحقیقات باید به ما نقشه راه بدهند و همه متخصصان و کارشناسان مربوطه باید درگیر این پدیده نو شوند.سرپرست وزارت جهادکشاورزی با تأکید بر اینکه ما یک نقشه راه جدید برای اینکه رفتارهایمان منطبق با وضعیت خاک باشد نیاز داریم، تصریح کرد: از تمام استان ها خواهش می کنم خارج از این برنامه حرکت و رفتار نکنند.

کشاورز ادامه داد: باید بتوانیم خاک را فرابخشی ببینیم و با بهینه کردن همه عملیات زراعی و مصرف کود، ماده آلی خاک را افزایش دهیم و با حداقل فرسایش به سمت احیای آن حرکت کنیم، در غیر این صورت کار ما بسیار دشوار می شود و می توان گفت که کار آیندگان شاید ناممکن باشد.

**گزارشی از قاچاق خاک در ۵ سال گذشته نداشتیم

معاون وزیرجهادکشاورزی هم در این مراسم با بیان اینکه طی۵سال گذشته حتی یک موردگزارش ازقاچاق خاک ارائه نشده،گفت:در قانون حفاظت از خاک، جرایم بسیارسنگینی برای تخریب‌کنندگان و قاچاقچیان خاک در نظر گرفته شده است.

علی‌مراد اکبری با اشاره به اینکه آئین‌نامه اجرایی قانون حفاظت از خاک نهایی شده است، اظهار داشت: ما در حال چکش‌کاری این آئین‌نامه هستیم و به زودی این آئین‌نامه برای تصویب به هیئت دولت ارسال می‌شود.

وی ادامه داد: این آئین‌نامه با همکاری سازمان حفاظت از محیط‌زیست، سازمان جنگل‌ها و … تدوین شده است.

معاون وزیر جهاد کشاورزی افزود: در قانون حفاظت از خاک، برای کسانی که اقدام به تخریب، آلودگی، فرسایش، تغییر کاربری یا قاچاق خاک می کنند، جرایم بسیار سنگینی در نظر گرفته شده است.

اکبری تصریح کرد: ما تاکنون مجوزی برای صادرات خاک کشاورزی نداده‌ایم و فقط خاک صنعتی از کشور صادر می‌شود که این کار نیز با مجوز وزارت صمت انجام می‌شود.

وی با اشاره به اخبار منتشر شده در فضای مجازی درباره قاچاق خاک توضیح داد: در فضای مجازی به این مسئله زیاد پرداخته می‌شود اما طی پنج سالی که در معاونت آب و خاک حضور دارم، حتی یک گزارش نیز در این زمینه دریافت نکرده‌ام.

معاون وزیر جهاد کشاورزی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به بحث فرسایش خاک در کشور گفت: اعداد و ارقام متفاوتی در این زمینه مطرح می‌شود. به عنوان مثال، برخی میزان فرسایش خاک در کشور را ۱۶ تن در هکتار عنوان می‌کنند که مبنای قوی برای پذیرش این مسئله وجود ندارد.

اکبری خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه کشور ما یک کشور خشک و نیمه‌خشک است، فرسایش در آن از متوسط جهانی بالاتر است.

** سالانه ۵۶ میلیارد دلار برای مقابله با فرسایش خاک هزینه می شود

معاون دیگر وزیر جهاد کشاورزی نیز در این مراسم با اشاره به اینکه ۵۶ میلیارد دلار برای فرسایش خاک هزینه می کنیم، گفت: ۵ برابر مواد غذایی و محصولات اساسی در سال آینده صرف فرسایش خاک می شود.

کاظم خاوازی با اشاره به اینکه بر اساس برآوردهایی که انجام شده برای هر تن فرسایش خاک ۲۸.۱۶ دلار هزینه در نظر گرفته می شود، گفت: با توجه به اینکه سالانه حدود دو میلیارد تن فرسایش خاک در کشور داریم بنابراین به صورت پنهان ۵۶ میلیارد دلار هزینه صرف می کنیم.

وی اضافه کرد: به عبارت دیگر ۵ برابر واردات مواد غذایی و محصولات اساسی در سال آینده برای فرسایش خاک هزینه می کنیم.

رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با بیان اینکه فرسایش خاک در کشور ۱۰ تن در هر هکتار است، گفت: این مساله خیلی جدی است و ما باید به آن توجه اساسی داشته باشیم.

خاوازی با اشاره به اینکه قدرت تحمل فرسایش پذیری خاک را از دو منظر می توان مورد توجه قرار داد، گفت: نگاه اول در دنیا نگاه خاک سازی است که عدد آن رقمی بین دو دهم تا ۲.۲ تن در هکتار است و با توجه به اینکه ایران در منطقه خشک و نیمه خشک قرار دارد ما باید دو دهم تن در هکتار را برای این مساله در کشور در نظر داشته باشیم. بنابراین خاک سازی در کشور فرآیندی طولانی است و ما در این حوزه از مرز خطر نیز مقداری بالاتر رفتیم که باید فکری به حال آن کنیم.

وی اضافه کرد: نگاه دیگر افت عملکرد است که رقم آن عددی بین یک تا ۱۱ تن در هکتار در نظر گرفته می شود که در این حوزه نیز ما در مرز هشدار هستیم و همه این موارد نشان می دهد باید رویکرد جدی تری در این حوزه اتخاذ کنیم.

**کاهش ۴ درصدی عملکرد محصولات کشاورزی به دلیل فرسایش خاک

نماینده فائو در ایران نیز در این مراسم با بیان اینکه فرسایش خاک هر ساله موجب کاهش ۴ درصدی عملکرد محصولات کشاورزی در جهان است از اعلام آمادگی این سازمان برای کمک به ایران در زمینه مدیریت منابع خاک خبر داد.

گرولد بودکر نماینده سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد (فائو) در ایران گفت: فائو آماده کمک به ایران در زمینه مدیریت پایدار منابع خاک است.

وی افزود: این سازمان از کشورهای عضو می خواهد سیاست هایی را اتخاذ کند که ترغیب کننده طیف گسترده دست اندرکاران برای به کارگیری رویکردهای زراعی مبتنی بر مدیریت پایدار خاک باشند.

وی اضافه کرد: رویکردهایی مانند بوم شناسی کشاورزی، کشاورزی حفاظتی، کشاورزی ارگانیک، بی خاک ورزی، دارکش ورزی از جمله رویکردهای مورد تأکید فائو برای ترویج بین ذینفعان و دست اندرکاران عرصه کشاورزی است.

نماینده فائو در جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر اینکه خاک یک منبع متناهی است، گفت: به این معنی که اگر این محصول از بین برود، بازیابی آن در مدت عمر انسان امکان ناپذیر است.

وی اظهار داشت: فرسایش خاک در بسیاری از نقاط جهان بزرگترین تهدید موجود برای سلامت خاک و خدمات اکوسیستمی آن بود.

نماینده سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد (فائو) در ایران ادامه داد: فرسایش خاک موجب حذف سطح حاصلخیز خاک و کاهش فضای مناسب برای ریشه زایی گیاهان در خاک می شود. حوالی و سیری که تأثیرات منفی بررشد و عملکرد محصولات کشاورزی دارد.وی افزود: تخمین زده می شود فرسایش خاک هر ساله موجب کاهش ۴ درصدی عملکرد محصولات کشاورزی در جهان می شود.وی گفت: فرسایش خاک موجب آلودگی آبراهه ها و انتشار کربن ذخیره شده در خاک در جو زمین می شود.

نماینده فائو در ایران گفت: گرامیداشت روز جهانی خاک فرصتی را مهیا می کند تا نقش و ارزش خاک را به خاطر ظرفیت تولیدی اش و تأثیر آن در امنیت غذایی و حفظ خدمات کلیدی اکوسیستمی مورد توجه قرار دهیم.

وی تصریح کرد: همانگونه که در شعار امسال جهانی خاک مورد اشاره قرار گرفته ما باید سخت تلاش کنیم که فرسایش خاک را متوقف کنیم. برای  اینکه بتوانیم آینده را حفظ کنیم.

نظرات شما