فرشاد مومنی در اولین نشست از سلسله نشست های بررسی لایحه بودجه سال۱۳۹۷ هشدار داد: بقای نباتی برای دولت

 رویا ایلکا

بخش سوم

اولین نشست از سلسله نشست های بررسی لایحه بودجه سال۱۳۹۷ با موضوع اقتصاد سیاسی ایران در آینه بودجه با حضور فرشاد مومنی، عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد.

در بخش دوم گزارش این نشست خواندیم که فرشاد مومنی اقتصاددان و عضو هیات علمی دانشگاه علامه گفت: هر نوع ملاحظه غیر کارشناسی و غیر ملی در مجلس اگر در بررسی بودجه سال ۹۷ در دستور کار قرار بگیرد، ممکن است ما را با مشکل های بدون بازگشت روبرو کند.

به گزارش خبرنگار جهان اقتصاد، درادامه این نشست فرشاد مومنی خاطرنشان کرد: تجربه های مکرر نشان داده که وقتی از منظر اقتصاد سیاسی صحبت می کنید و واقعیت های مربوط به برندگان و بازندگان مناسبتی که از سرآغاز اجرای برنامه تعدیل ساختاری تا به امروز اتفاق افتاده،گامی به جلو برمی دارید، این خیلی طبیعی است که آنهایی که نفع برنده هستند و همه بقای منافع آنها به استمرار عدم شفافیت ها است، برای آنها سخت نیست که کسانی را اجیر کنند و به برملاکنندگان این مناسبات اهانت و تهمت بزنند.

وی ادامه داد: ولی به نظر می رسد شرایط کشور ما به آن اندازه پیچیده و خطیر است که هر کدام از کارشناس های که بخواهند شرافت حرفه ای و مسئولیت ملی را جدی بگیرند، به پرداخت این هزینه ها اعتنایی نکنند و حساب ویژه ای باز کنند بر روی وجدان عمومی بیدار شده اکثریت جمعیتی که این واقعیت های را لمس می کنند.

وی با تاکید براینکه حداقل سه گروه عمده از بررسی ها در باره بودجه امکان پذیر است، گفت: ما می توانیم بودجه را از منظر سطح خرد مورد برسی قرار دهیم. سوال اینجاست که آیا دولت از کارایی هزینه ای کافی برخوردار است، ما با معیار های کارایی و بهینه ای دولت را به عنوان یک ابر بنگاه نگاه می کنیم، دخل و خرج و کارکرد آن را بررسی می کنیم و بعد ارزیابی می کنیم که چشم انداز این ابر سازمان به چه سمتی حرکت می کند.

مومنی با بیان اینکه بودجه را هم می توانیم از منظر سطح کلان هم بررسی کنیم، گفت: ما در سطح کلان انتظار داریم که بودجه نسبت خود را ثبات اقتصاد کلان و وضعیت اشتغال کامل و مسئله توزیع عادلانه درآمد ها و رشد مستمر اقتصادی و مسئله تسهیل توسعه مشخص کند. در ارزیابی های که از سطح خرد و کلان وضعیت بودجه به ویژه طی ۱۵ سال گذشته هر سال بدتر از سال قبل بوده، در سطح خرد با یک ابر بنگاه روبرو هستید که به سمت فروپاشی مالی حرکت می کند، حتی در استاندارد عدد و رقم های غیر شفافی که در لوایح بودجه است و بخش بزرگی از واقعیت ها را آشکار نمی کند .

وی ادامه داد: در سند لایحه بودجه سال ۹۶ مشاهده می کنید حدود ۴۸ هزار میلیارد تومان مجوز برای ایجاد بدهی ریالی دولت مطالبه کرده برای اداره امور یک ساله و حدود ۵۰ میلیارد دلار مجوز فاینس برای کشور مطرح کرده، همین دو مورد نشان می دهد در مقیاس خرد با اینکه دولت با طرز غیر متعارفی بزرگ و بی تحرک و ناتوان است اما بسیار پرخرج است و اداره این بنگاه خیلی گران است و نسبتی با ملاحظات optimality و  efficiency ندارد.

وی با بیان اینکه در سطح کلان طی ۱۵ سال گذشته بیش از ۱۰۰ مقاله و کتاب منتشر شده و نشان دادند که دائم کارایی دولت برای پیشبرد اهداف کلان اقتصاد از کانال بودجه ضعیف تر می شود،تصریح کرد: به عنوان مثال در لایحه بودجه سال ۱۳۹۷یک سلسله منابعی وجود دارد که به آنها منابع غیر قابل تصمیم گیری می گویند مانند سهم حقوق و دستمزد، بدهی سر رسید شده دولت و… وقتی که ما آن منابع غیر قابل تصمیم گیری را کنار می گذاریم آن چیزی که عملا برای دولت برای تصمیم گیری باقی می ماند، به گواه پردازش های اولیه اسناد لایحه بودجه۹۷ این است که اگر فرض کنیم دولت در سال ۹۷ هیچ نوع تغییری در حقوق پرداختی ندهد، کل منابع قابل تصمیم آن حدود ۲۳ هزار میلیارد تومان و اگر فرض کنیم دولت بخواهد ۱۰ درصد افزایش دستمزد را اجرا کند منابع قابل تصمیم گیری دولت حدود ۶ هزار میلیارد تومان می رسد، در واقع یک نوع بقای نباتی می توان برای دولت از نظر مالی تصور کرد و دیگر قدرت انعطاف ندارد. من امیدوارم نمایندگان مجلس بتوانند دولت را بهوش بیاورند و این مصداق رسیدن به آخر خط است.

وی با اشاره به اینکه بخش بزرگ از بلایای که از طریق دستکاری قیمت های کلیدی در ایران در ربع قرن گذشته پدیدار شده، توسط نئوکلاسیک های وطنی تحت عنوان چوب ادب بودجه صورت بندی مفهومی می شد،ادامه داد: هدف آنها این بود که چون اساس برنامه تعدیل ساختاری بر تعادل های لحظه ای استوار است و کوته نگری ویژگی ساختاری اقتصاد های رانتی است، این طور یک تفاهم علنی و عریان بین نئوکلاسیک های وطنی و دولت کوته نگر ایجاد شده و آنها همه بی ثبات سازی ها و دستکاری های قیمت های کلیدی را با عنوان چوب ادب بودجه توجیه می کردند.

نظرات شما

×

Comments are closed.