شاخص های آماری و نقش آن در مدیریت محله

محمد نادری-کارشناس ستاد مدیریت محله شهرداری تهران-برگزاری انتخابات پنجمین دوره شورایاریها در شهر تهران، فرصتی بسیار مهم برای معرفی و مرور مجدد نهادهای مدیریت محله در این کلانشهر است. به خصوص آن که علیرغم گذشت بیش از یک دهه از استقرار برخی نهادهای مدیریت محله هنوز این نهادها برای بسیاری از مردم ناشناخته است. نوشتار حاضر ضمن آن که به مرور نقش و اهمیت آمار در مدیریت محله پرداخته است، معرفی کوتاهی از نهادهای مدیریت محله به عمل آورده که مطالعه آن برای خوانندگان خالی از لطف و فایده نخواهد بود .

آمار زیر بنای اصلی برنامه ریزی های یک سازمان است و عدم دسترسی به آمار دقیق و قابل اطمینان، برنامه ریزی دقیق و صحیح را با مشکل روبرو خواهد کرد و باعث اتلاف وقت و هزینه خواهد شد و ظرفیت ها و امکانات موجود در مسیر صحیح به کار گرفته نخواهد شد. آمار مهمترین ابزار بررسی عملکرد گذشته ، حال ، برنامه ریزی برای آینده و یکی از عوامل اصلی سیاستگذاری و مدیریت می باشد. از سوی دیگر برنامه ریزی در جهت مدیریت صحیح وابسته به آمارهای صحیح و به موقع است که رمز موفقیت و پیشرفت سازمان است.استفاده آمار در برنامه ریزی مشکلات احتمالی را پیش بینی می نماید و چاره ای برای آنها می اندیشد. اکثرا آمار را مفهومی که برای ثبت و نمایش اطلاعات عددی به کار می رود می شناسند مثل : تعداد  مراکز مردم نهاد NGO ها ، تعداد کتابخانه های سطح محلات و … . اما این مفهوم آمار نیست ، آمار درصد وقایعی است که وقوع آن به طور حتمی قابل پیش بینی نباشد مانند نرخ توانمندی شرکت کنندگان در کلاس های کارآفرینی سراهای محلات که با مطالعه روی مهارت های کسب شده افراد شرکت کننده در این کلاس ها بدست می آید.

*اهمیت استفاده  و بهره گیری از آمار به شرح ذیل است :

۱-تحقق اهداف سازمان

۲-ایجاد فرصت برای اجرای تصمیم ها

۳-نظم در اجرای طرح ها

۴-برنامه ریزی مالی و بودجه بندی

۵-وسیله ای برای کنترل فعالیت ها

۶-مقرون به صرفه ساختن عملیات در جهت افزایش منافع اقتصادی

۷-جلوگیری از انحراف از مسیر

۸-افزایش بهره وری و کارایی

*برنامه ریزی برپایه آمار و اطلاعات :

فرآیند مستمری است از تصمیمات راهبردی با در دست داشتن بهترین اطلاعات ممکن نسبت به آینده. هر برنامه ریزی    سازمانی  سه رکن اصلی داردکه عبارتند از :

۱-  تعیین اهداف و پیش بینی راه های دستیابی به آنها

۲-  داشتن دوره زمانی مشخص

۳-  داشتن بودجه و هزینه معین

ضرورت برنامه ریزی قبل از انجام هر کاری امری عقلانی است که بدون داشتن آمار و اطلاعات صحیح ،غیر ممکن است           همچنین برنامه ریزی اصولی و صحیح با استفاده از آمار های مناسب موجب آرامش درونی شده و از بروز بسیاری از تنش های رفتاری و آشفتگی ها و اضطراب های روحی جلوگیری می کند.

* مدیریت محله :

تحقق مردم سالاری دینی مستلزم اقدامات پایه ای متعددی است که از جمله آن می توان به ایجاد و توسعه زیر ساخت های مشارکتی اشاره نمود. شهر تهران نیز با تمام گستردگی در ابعاد مختلف جغرافیای ، سیاسی ، مدیریتی ، اقتصادی ، فرهنگی ، اجتماعی و … نمی تواند شاهد روزهای بهتر باشد مگر آنکه شهروندان آن به معنای واقعی حضور فعال تر و آگاهانه در برنامه ریزی های سطوح خرد محله ای داشته باشند. تمامی آنچه تحت عنوان شورایاری ، مدیریت محله ، سیاست های محله محور و امثالهم مطرح می شود مادام که با مشارکت معنادار مردمی همراه نشود اثر بخش نخواهد بود.

مدیریت محله در سال ۱۳۸۹ در چارچوب سیاست ها و مصوبات شورای اسلامی شهر تهران ، با تاکید بر جلب ، ساماندهی و توسعه مشارکت های پایدار ، آگاهانه و داوطلبانه شهروندان در اداره امور شهر ایجاد گردید که زمینه ساز پیشبرد ماموریت های اجتماعی – فرهنگی مدیریت شهری ، توسعه پایدار محله ای با تاکید بر عناصر هویت ( دینی ، انقلابی ، ملی ، محله ای ) ،ترویج سبک زندگی ایرانی – اسلامی و مدیریت تغییرات فرهنگی – اجتماعی از طریق فراهم کردن زمینه حضور موثر مردم در تصمیم گیری ها و اداره امور شهر در مقیاس محله ای ، باشد.

«مدیریت‌محله» نهادی مردمی، غیر انتفاعی و خود‌گردان از لحاظ مالی است که به‌دنبال جلب، ساماندهی و ترویج مشارکت‌های مردمی، توسعه و ارتقاء فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی در مقیاس محله‌ای و اداره بهینه مراکز و فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی شهرداری در مقیاس محله‌ای، با تعامل و استفاده از ظرفیت‌های شهرداری تهران و در چارچوب سیاست‌ها و برنامه‌های کلان مدیریت‌شهری در سطح محلات شهر تهران تشکیل شده و فعالیت می‌نماید و ساختار آن متشکل است از:

الف) هیئت‌امنای محله:

نمایندگان منتخب شهروندان محله (اعضای شورایاری)، نمایندگان منتخب و معرفی شده سایر دستگاه‌ها، نهادهای دولتی و عمومی و تشکل‌های مردمی، در سطح محلات شهر تهران، «هیئت‌امنای محله» را تشکیل می‌دهند که به‌عنوان رکن برنامه‌ریز، نظارتی و هدایتگر مدیریت‌محله، در سطح محلات شکل گرفته و به صورت داوطلبانه و پاره‌وقت فعالیت می‌نمایند.

ب) مدیر محله:

«مدیر محله» شخصی است ساکن محله که به‌عنوان رکن اجرایی در ساختار مدیریت‌محله، با زیربخش‌های مختلف آن شامل خانه‌ها، کانون‌ها و ساختار داخلی، تحت نظارت هیئت‌امنای محله با همکاری و هماهنگی کامل با شهرداری به‌طور خاص و سایر سازمان‌ها و نهادهای محله‌ای به‌طور عام، مسئولیت اداره سراهای محله و اماکن فرهنگی و اجتماعی و انجام فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی را بعهده دارد.

پ) بازرس مالی:

«بازرس مالی» شخصی است که از طرف شهردار ناحیه و در تعامل و هماهنگی با ستاد راهبری منطقه به‌منظور بازرسی مالی حوزه عملکرد مدیریت‌محله انتخاب می‌شود و فعالیت می‌نماید.

 

*نقش آمار در برنامه ریزی مدیریت سراهای محلات

مدیران محلات در صورتی می توانند به اهداف از پیش تعیین شده ای دست یابند که برای رسیدن به آن برای خود برنامه ریزی داشته باشند. در مرحله اول دسترسی به آماری همچون وضعیت کالبدی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی هر محله به شناخت دقیق محله کمک می کند. همچنین یکی دیگر از پیش شرط های برنامه ریزی محله تبدیل داده های آماری از ظرفیت ها و پتانسیل های محله و سرای محله به اطلاعات جهت برنامه ریزی است.

*نقش آمار در مدیریت سراهای محلات

امروزه مدیریت یکی از ارکان اصلی فعالیت ها در هر تشکیلات اداری من جمله سراهای محلات می باشد به شکلی که هر گونه ضعف و نقصان در این رکن پیامد های زیان باری را برای مجموعه به همراه خواهد داشت . از این رو ضرورت دارد که آمارها از یک مرکزیت فکری  برای طراحی ، اجرایی و یک دستی برخوردار باشد. نمی توان درباره برنامه ریزی اندیشید اما به آمار فکر نکرد.

نکته دیگر اینکه درراستای انجام مطلوب مدیریت ،باید بین واحد آمار با واحد برنامه ریزی و سایر واحدها در درون ساختار عملکردی پیوندی تنگاتنگ و هدفمند ایجاد شود تا وظایف و اهداف مدیریت به شکلی سیستماتیک و سازمان یافته در سطوح مختلف مدیریت انجام گیرد.

علاوه بر این از نظر تهیه و تولید ، پردازش و پالایش ، یکپارچه سازی و متراکم سازی آمار و برنامه ها باید چاره ای اندیشیده شود تا هماهنگی و همسان سازی آمارها برای ارایه نتایج قابل اتکا و با پشتوانه امکان پذیر شود.

*نتیجه گیری

موضوع آمار و برنامه ریزی محور اصلی در بخش مدیریت و تصمیم گیری است . برنامه ریزی و تدوین برنامه بدون آمار ،عملی نیست وآمار ،ارزیابی گذشته و پیش بینی آینده است . اداره سازمان به برنامه ریزی ، سیاست گذاری و اعمال مدیریت صحیح نیاز دارد و هیچکدام از این موارد بدون برخورداری از آمارها و اطلاعاتی که قابل اطمینان باشد امکان پذیر نیست در واقع برخورداری از اطلاعات و آمار دقیق شرط اولیه برای اداره سازمان است .

برای دستیابی به این مساله نظام آماری یک سازمان وظیفه دارد اطلاعات و آمار لازم را به صورت درست ، دقیق و به موقع تهیه و در دسترس مدیران و کاربران قرار دهد تا از آن برای اتخاذ تصمیم های اثر بخش ، برنامه ریزی و سیاست گذاری امور استفاده کنند.

نظام آماری به عنوان بخشی از نظام اطلاعاتی باید دارای آنچنان کارایی باشد که بتواند در زمان مناسب اطلاعات و آمار صحیح و به هنگام را در اختیار تصمیم گیری قراردهد . نظام آماری به دو طریق می تواند به این وظیفه عمل کند :

۱-    از طریق تحلیل آمارهای مربوط به گذشته

۲-    با تهیه آمار و اطلاعات به هنگام از وضعیت های جاری

لذا با توجه به کلیه موارد فوق ، آمار در برنامه ریزی ، مدیریت و نظارت برنامه ها از اهمیت اساسی و بنیادی برخوردار است . بی تردید نمی توان ارائه خدمات را بدون در نظر گرفتن حقیقت های آماری به طور موثر اجرا کرد. اگر اطلاعات و داده هایی که در اختیار شبکه های تصمیم گیری گذاشته می شود کامل باشد ، درجه اطمینان نسبت به تصمیم اتخاذ شده نیز بیشتر خواهد بود .

امروزه تصمیم گیری در اداره امور سراها باید بر مبنای بررسی های علمی ، آماری و اطلاعات تردید ناپذیر استوار باشد.

منابع :

محمدی ، علی ( ۱۳۸۵ ) – سازمان و مدیریت – تهران – هادیان.

فیضی ، طاهره ( ۱۳۸۳ ) – مبانی سازمان و مدیریت تهران – دانشگاه پیام نور.

توکلی ، عبدا…(۱۳۸۵ ) – اصول و مبانی مدیریت – قم – زمزم هدایت

برایسون ریچارد – برنامه ریزی استراتژیک برای سازمان های عمومی و غیر انتفاعی ترجمه دکتر مهدی خادمی و قربان ادبی – انتشارات آریانا – چاپ دوم تهران ۱۳۹۰

-آشنایی باساختار ، اهداف ، رویکردها و محورهای فعالیت خانه های مدیریت محلات شهر تهران( پاییز ۱۳۹۴ ) دبیرخانه ستاد راهبری ساماندهی مشارکت های اجتماعی در محلات شهر تهران

 

نظرات شما

×

Comments are closed.