سوداگران با برنامه تر از دولت عمل کردند

مرتضی ابراهیمی

شرایط اقتصادی کشور پس از خروج ترامپ از برجام بیشتر از جو روانی ایجاد شده متاثر شد و در شرایطی که تحریم های نفتی آغاز نشده، التهابات غیر قابل تصوری را در بازارها شاهد هستیم.در مقابل فشار جو روانی تاکنون بسته های بانک مرکزی توفیق چندانی نداشته اند و بازارها همچنان دارای نوسان هستند و فشار به بخش تولید و قشر آسیب پذیر به شدت در حال افزایش است. در خصوص نوسانات اخیر در بازار ارز و وضعیت اقتصادی کشور گفتگویی با آقای دکتر حسین محمودی اصل ترتیب داده ایم که از نظرتان می گذرد.

** وضعیت اقتصادی را چگونه ارزیابی می کنید ؟

قیمت ها در بازار ارز و سایر بازارها هنوز به ثبات و آرامش نرسیده است و گاه به کار گرفتن شیوه های غیر اقتصادی بر بازارها تاثیر منفی داشته و برالتهابات می افزاید. ظاهرا سوداگران و فرصت طلبان جسورتر و با برنامه تر از دولت عمل نموده اند و درسایه جو روانی موجود، سودهای کلان به جیب می زنند وهرروز خبر کمبود کالاها و افزایش سرسام آور قیمت ها را شاهد هستیم. این در حالی است که مواد اولیه برای واحدهای تولیدی نیز در دسترس نیست.

**دلیل نوسانات اخیر چیست؟      

در روزهای اخیر بجای تعیین قیمت توسط بازار ثانویه  بانک مرکزی  بازار آزاد و غیررسمی را ملاک ارز مسافری و دانشجویی قرارداد و به این ترتیب بازار غیررسمی، رسمی و به التهابات دامن زده شد.

البته ناامیدی از بسته اروپایی، نگرانی از مسائل سوریه، نگرانی از خروج بخشی از نقدینگی حساب های سررسید  شهریور، نزدیکی به تحریم های نفتی و پیگیری استیضاح ها و… نیز مزید بر علت شده اند تا التهابات افزایش یابد. این در حالی است که توییت ها و سخنان رئیس بانک مرکزی، به بازار نگرانی تلقین می کند. بحث عدم وجود اراده دولت برای کنترل نقدینگی و تکرار موضوع حفاظت از منابع ارزی باعث التهاب شده است و دلالان این بازار و دارندگان دلار را به این یقین رساند که بانک مرکزی جهت کنترل بازار، ارزی تزریق نخواهد کرد. پر رنگ شدن حضور کارشناسان رسانه ای مسلط به حوزه ارزی در کنار مسئولین و عبور کلمات و جملات از فیلتر مناسب قبل از بیان می تواند بخشی از مشکلات روانی را حل کند.

**سوال از رئیس جمهور و استیضاح وزرا نتیجه مطلوب داشته است ؟

البته برخی تدابیر دولت در ماه های گذشته قابل دفاع نیست و مطالبه عملکرد مناسب دولت حق مجلس است اما در حالت کلی سوال از رئیس جمهور و استیضاح وزرا خروجی عملی مناسبی نداشته و نخواهد داشت و پس از دوره انتظار بازار، به کلیه بازارها تاثیر منفی دارد  چرا که با رفتن هر وزیر ۳ ماه سرپرست سکان وزارت خانه را برعهده می گیرد و عملا تصمیم کارساز و کارا توسط سرپرست اتخاذ نمی شود. به عبارتی عملکرد یک وزارتخانه با سرپرست در حالت با عملکرد یک وزارت خانه باوزیر فرق خواهد داشت.

تعامل با وزرا در خصوص یافتن راهکارهای اساسی برای برون رفت از وضعیت موجود ضرورت دارد.

**روند قیمت ها را در بازارها چگونه پیش بینی می کنید؟

در هم افزایی قیمت‌ها، بازار  ملتهب و هیجانی، قوانین و مختصات خاص خود را دارد. در ماه های گذشته، ابتدا  افزایش قیمت  دلار اتفاق می افتاد بعد افزایش قیمت در سایر بازارها را شاهد بودیم. پس از مدتی  مقایسه قیمت ها و هم افزایی قیمت ها را دیدیم. یعنی  سکه و طلا با وجود عدم افزایش قیمت جهانی افزایشی می شود و قیمت دلار خود را با این قیمت ها تطبیق می شود. این روند در بازاری که دنبال بهانه برای افزایش است اتفاق می افتد. بطوری که قیمت پراید نیز دلار را بالا می برد. این هم افزایی قیمت ها به همراه بی تدبیری ها زمینه را برای افزایشی بودن همه بازارها فراهم می آورد.

**تاثیر معاملات بازار آتی بربازار به چه صورت بوده است ؟

بازی حقوقی ها قیمت سکه تحویل دی ماه را را به بالای ۵ میلیون تومان رسانده است. این یعنی ایجاد جو روانی و التهاب. ظاهرا منافع شخصی در بازار آتی حکم فرماست وماموریت این بازار به جای جذب نقدینگی از بازار نقدی به آتی، به ایجاد التهاب در نقدینگی محدود شده است. به نظر می رسد بازار آتی به وسیله ای برای ایجاد کد قیمتی تبدیل شده است.

 

**آیا قیمت گذاری دستوری بازار را به ثبات می رساند.؟

قیمت گذاری دستوری رانت عظیمی در حوزه قیمت فولاد، خودرو، پتروشیمی و… ایجاد کرده است. و واحدهای تولیدی از مواد اولیه برخوردار نیستند و دلالان و سوداگران با تهیه مدارک واحدهای غیرفعال و… دنبال رانت خواری هستند و شرکت ها و سهامداران متضرر شده اند.

بهترین تدبیر جلوگیری از ایجاد رانت است این است که همزمان با تغییر منبع ارزی کالاها ( به جز کالاهای اساسی )بر پایه ارزبازار ثانویه صورت می گرفت که کمترین آثار منفی را به جا می گذاشت. این موضوع اندکی التهاب زا است اما چاره ای جز این نیست.

**مبارزه با احتکار مشکل را حل می کند ؟

مبارزه با احتکارباعث بستن انبارها و عدم فروش مواد اولیه و محصولات  شده است. بدین جهت برخی از واحدهای تولیدی علی الخصوص در حوزه پتروشیمی و پلاستیک با کمبود و تعطیلی مواجه هستند که این امر باعث کمبود لبنیات و… در روزهای آینده خواهد شد. عرضه سریع مواد و کالاهای احتکار شده به بازارمی تواند بخشی از مشکلات را کاهش دهد. مبارزه فنی و منطقی با احتکاربدون ایجاد التهاب و تدوین برنامه مناسب برای تامین مواداولیه واحدهای کوچک اجتناب ناپذیر است.

**در شرایط فعلی افزایش صادرات و افزایش خروج کالای مسافری مناسب است؟

افزایش صادرات و خروج کالای مسافری در شرایط فعلی قاچاق معکوس است. قاچاق معکوس بدلیل نوسانات ارزی و کاهش شدید ارزش پول ملی شکل گرفته و کالاهای موجود در بازار اعم از وارداتی یا تولیدی در حال انتقال به خارج از کشور هستند این در حالی است که برای تولید یا تهیه مجدد آن ها باید بیش از ۲ برابر آن ارز صرف گردد. خرید زمین و… نیز توسط  اتباع همسایگان موضوع امنیتی است. جلوگیری از خروج کالاهای ارزان و نظارت مناسب، باید مد نظر باشد.

**گزارش مرکز پژوهشهای مجلس در شبکه های خارجی مورد سواستفاده و جوسازی قرار گرفته است.نظر شما چیست ؟

گزارش مرکز پژوهشهای مجلس در خصوص سناریوهای مختلف پیش رو ازجمله در خصوص کاهش فروش نفت به ۱ میلیون بشکه، انعکاس وسیع و التهاب زایی در رسانه های خارجی و فضای مجازی داشته است.  این گزارش ها هرچند سناریوهای مختلف را بیان می دارد اما مورد سو استفاده در جهت ایجاد التهاب قرار می گیرند لازم است در انتشار چنین گزارشاتی حساسیت های لازم را لحاظ کرد.

**آقای دکتر مشکل نقدینگی چگونه باید برطرف شود ؟

مشکل نقدینگی به جهت افزایش دو یا چند برابری کالاها نسیت، چراکه قدرت خرید ۱۶۰۰ هزارهزار میلیارد تومانی به نصف کاهش یافته است. آنچه فعلا درگیر آن هستیم تحریک نقدینگی است نه خود آن.

تحلیل اشتباه، راهکار اشتباه را موجب خواهد شد. باید برای ایجاد آرامش و اطمینان و جلوگیری از تحریک برنامه ریزی کرد.

 

مرتضی ابراهیمی

ایمیل: news.morteza@gmail.com وبلاگ: http://economy-communications.blog.ir

نظرات شما