حسابداری اجتماعی

۱۳۹۷/۱۲/۲۵

حسابداری اجتماعی، پدیده ای است که در اواخر قرن بیستم مورد توجه قرار گرفته و در واقع شاخه‌ای از حسابداری محسوب می شود که به بررسی تاثیر عملیات یک کسب و کار بر جامعه، می‌پردازد و همچنین می توان آن را مجموعه وظایف و تعهداتی دانست که سازمان باید در جهت حفظ و مراقبت و کمک به جامعه ای که در آن فعالیت می کند، انجام دهد.‏
شاید بتوان ادعا کرد که رشد این نوع حسابداری ناشی از فشارهای جنبش زیست محیطی در شرکت‌های بزرگ بوده است. همچنین، این موضوع از تقاضای دولت‌ها و مردم نیز نشات می‌گیرد که فعالیت‌های کسب و کار و آثار آن باید بر فعالیت‌های محیطی، شفاف‌تر گردد.‏
در واقع دنیا در چند دهه اخیر به سمتی حرکت کرده که تک تک افراد حقیقی یا حقوقی که مشغول کسب و کار هستند، نه تنها به ذینفعان، بلکه باید به آحاد مردم پاسخگو باشند. این مساله مستلزم آن است که از طریق ساز و کاری، روشن شود که عملیات شرکت ها چه تاثیری بر افراد، محیط و مکان‌های اطرافشان دارد. ‏
حسابداری اجتماعی به انواع دارایی‌هایی که در حسابداری مالی مطرح است، نمی‌پردازد. بلکه تمرکز آن بر رفتارهای کسب و کار است. حسابداری اجتماعی به بررسی تاثیر رفتار بر محیط اطراف می‌پردازد. هر کسب‌و‌کاری صرف نظر از اندازه آن کسب و کار، می‌تواند این ارزیابی را انجام دهد. ‏
به دلیل عدم توجه به منافع سایر گروه های اجتماع و اثرات زیست محیطی ناشی از فعالیتهای تجاری در دهه ۶۰ میلادی مفهوم جدیدی به نام حسابداری مسئولیت های اجتماعی در مباحث نظری حسابداری مطرح شد و نویسندگانی از اروپا، کانادا و استرالیا از قبیل آندرسن ، ولین اوس در نوشته های خود به آن اشاره کردند. در اوایل دهه ۷۰ انجمن حسابداری آمریکا به منظور بررسی موانع و مشکلات مربوط به اندازه گیری ، حسابداری مسئولیت های اجتماعی آغاز شد. با گذشت ۴۰ سال هنوز این مفهوم از جدیدترین مباحث حسابداری است. در تدوین استانداردهای حسابداری اجتماعی به دلیل فشار سازمانهای هوادار محیط زیست و حقوق بشر در کشورهای صنعتی، فدراسیون بین المللی حسابداری مجموعه ای از بیانیه ها را در رابطه با تدوین استاندارد این مفهوم صادر نمود‎.‎
حسابداری اجتماعی تلاش می‌کند تا حسابی را برای بهای تمام شده و مزایای فعالیت‌های شرکتی در ارتباط با اجتماع و محیط ایجاد کند. یک کسب و کار ممکن است به اندازه گیری تاثیر مشارکت اجتماعی و کمک‌های خیریه در مناطق تحت فعالیت خود بپردازد. همچنین یک شرکت می‌تواند اثربخشی برنامه‌های استخدامی خود را در یک محیط اندازه گیری کند و همچنین بررسی کند که آیا این برنامه بر نرخ بیکاری محیط تاثیر داشته است یا خیر. حسابداری اجتماعی به خودی خود دربرگیرنده رفتار کسب و کاری است که رفاه را برای مردم فراهم می‌کند. در نتیجه حسابداری اجتماعی اغلب با نام حسابداری اجتماعی و محیطی، گزارشگری اجتماعی شرکتی یا گزارشگری مسوولیت‌ اجتماعی شرکتی شناخته می‌شود. ‏
به علت تمرکز حسابداری اجتماعی بدون در نظر گرفتن جنبه‌های گزارشگری مالی کسب و کار، حسابداری اجتماعی تحت عنوان گزارشگری غیرمالی یا حسابداری بقا (پایداری) دنبال می‌شود. یک کسب و کار می‌تواند به بررسی(تجزیه و تحلیل ) پایداری واحد اقتصادی از جنبه های اجتماعی، فرهنگی و مالی بپردازد. همچنین می‌تواند توانایی خود را به منظور آغاز کار و سپس حفظ تعهد خود برای انجام فعالیت‌ها در مسیری که به نفع جامعه است، تجزیه و تحلیل کند. حسابداری اجتماعی فرآیندی است که هر نوع واحد اقتصادی می‌تواند انجام دهد و فقط به کسب و کارهایی که بر سودآوری تمرکز دارند، اختصاص ندارد. این نوع حسابداری، دولت، کسب و کارهای غیرانتفاعی و سازمان‌های خیریه را نیز در بر می‌گیرد. در واقع حسابداری اجتماعی بر مسوولیت دلالت دارد که این مساله اقتضا می‌کند که فعالیت‌های سازمان‌ها در راستای حفظ و بقای بشریت صورت گیرد‎
محمد عمارتی – مشاور مالیاتی انجمن داروسازان ایران.‎

نظرات شما

×

Comments are closed.