حجت السلام و المسلمین خادمی :شناخت واقعی علی بن ابی طالب(ع) کار ما نیست

علیرضا ورچه-گروه فرهنگی

به مناسبت شهادت حضرت علی (ع) و لیالی قدر ، جهان اقتصاد در گفت و گویی با موضوع زندگانی و عدالت حضرت علی (ع) با حجت السلام ابولقاسم خادمی از اساتید حوزه و دانشگاه ترتیب داده شده است.

متن مصاحبه به شرح زیر است:

*حضرت علی(ع) را چگونه بشناسیم و معرفی کنیم؟

شناخت واقعی علی بن ابی طالب(ع) کار ما نیست. قرآن کریم و پیغمبر(ص) باید علی(ع) را معرفی کنند.

در جریان مباهله، مسیحیان به پیامبر(ص) گفتند: ما رسالت تو را قبول نداریم پس بیایید دعا کنیم و جانهایمان را بیاوریم و در حق هم نفرین کنیم ببینیم خداوند کدامیک از ما را نابود می‏کند. “فَمَنْ حَاجَّکَ فِیهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَکُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَکُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الکَاذِبِین.

وقتی حضرت رسول گرامی(ص) آمد همه دیدند که ایشان از بین زنان جز پاره تن خود «فاطمه(س)» و از فرزندان جز دو نوه خود «حسن(ع)» و «حسین(ع)» و از بین کسانى که به منزله جان او یا در حکم شخص او بودند جز برادرش «على(ع)» را فرا نخواند.

جرا علی جان پیامبر است؟ چون امیرالمؤمنین(ع) کاری کرد که خداوند به خاطر آن کار به وجودش در مقابل ملائکه مباهات کرد. علی(ع) چه کرد که خدا به وجودش مباهات کرد؟ او در شبی که قرار بود کفار قریش حمله کنند و پیامبر را در رختخوابش قطعه قطعه کنند در جای پیغمبر(ص) خوابید. خداوند به فرشتگان گفت: “ببینید چگونه علی(ع) جای پیغمبر(ص) خوابید و پیش مرگ او شد. از شما فرشتگان چه کسی میتواند پیش مرگ دیگری شود؟”.

*شرایط تربیت و رشد حضرت علی (ع) چگونه بود؟

پس از خروج علی از درون کعبه در آغوش مادرش فاطمه بنت اسد اولین کسی که او را در بغل نمود شخصیت ” لولاک لما خلقت الأفلاک ” بود که آن زمان در کفالت ابوطالب پدر علی قرار داشت، و از آن رمان در دامان کسی قرار گرفت و روی سینه کسی جای داشت که او نیز از دوران شیرخوارگی زبر نظر عظیم ترین ملائکه الهی بوده که در طول شبانه روز وی را در مسیر ارزشهای والای انسانی و محاسن اخلاق جهان قرار میداد، و میزان محبت به وی تا حدی بود که رسول الله (ص) غذا را در دهان خود جویده و سپس آن را لقمه ای در دهان علی قرار میداد.

و در دوران نوجوانیش نیز علی مورد اهتمام ویژه اشرف خلایق قرار گرفته و پایاپای آن حضرت حرکت میکرد و قدم جای قدم او قرار میداد و بسان بچه ی ناقه ای بدنبال مادر خود راه می رفت، که در نتیجه در طول این مدت هیچ وقت از علی سخنی دروغ یا عملی ناشایست صادر نگردید.

*پیامبر (ص) در روزهای آخر عمر مبارک خود به حضرت علی چه فرمودند؟

روزهای آخر عمر پیامبر(ص)، هنگامی که علی(ع) بر بالین آن حضرت حاضر بودند، پیامبر(ص) خطاب به ایشان فرمودند: آیا حاضری که وصی من باشی و بعد از من سرپرستی خانواده ام را بر عهده گیری؟ و… علی(ع) عرض کردند: هرچه شما دستور دهید، با کمال میل آن را انجام خواهم داد. آنگاه پیامبر خدا(ص) علی(ع) را در آغوش گرفتند و از او دلجویی کردند و بعد انگشتر مبارک خودشان را به همراه شمشیر و زره و حتی دستمالی که در جنگ ها به کمر می بستند، به علی(ع) دادند.

*تقابل های حضرت علی (ع) در دوران خود با عمر وعاص ملعون چه بود؟

در حالی که شرایط ظاهری جنگ صفّین به نفع لشکر امام بود، فشار روانی نیز بر اعضای لشکر معاویه و به خصوص بر فرماندهان آن زیاد می شد. عمروعاص دشمنی داشت به نام حارث بن نصر که اگر چه هر دو در یک لشکر بودند اما بدخواه یکدیگر به شمار می رفتند. حارث شعری سرود و در آن از عمرو انتقاد کرد که وی چرا در مبارزه با علی(ع) شرکت نمی کند و فقط دیگران را روانه ی میدان می سازد. اشعار او در میان سپاه شام منتشر شد و عمرو ناچار گردید، ولو برای یک بار، در میدان نبرد با امیرالمومنین علیه السّلام رو به رو شود.

وقتی عمروعاص پا به میدان مبارزه با امام گذاشت، مدتی نگذشت که نتیجه معلوم شد. آن حضرت از همان ابتدا به او مهلت نداد و با فشار نیزه او را نقش زمین کرد. عمرو که از عقاید امام آگاه بود فوراً با کشف عورت خود، امام را از تعقیب خود منصرف کرد و امام چشم خود را فرو بست و از او روی برگرداند.

*اصلی ترین فلسفه حکومت امیرالمومنین چه بود ؟

انسان باید همواره بداند که حکومت بخاطر عدالت ایجاد شده است؛ بخاطر اینکه عدالتی در جامعه حاکم شود حکومت ایجاد می‌شود و همواره در طول تاریخ دیده‌ایم که حکومت حضرت علی علیه‌السلام از روی عدالت و حق بود و آن حضرت مشوعیت حکومت را در عدالت می‌دیدند و در حیات مبارک‌شان حتی لحظه‌ای از عدالت و بجا آوردن حق مردم به دور نبودند.

در طول تاریخ عدالت مدافعی همچون حضرت علی علیه‌السلام به خود ندیده است و نخواهد دید چرا که آن حضرت در حیات خویش بجز از آه مظلوم و اشک یتیم از هیچ چیز دیگری به این اندازه نمی‌ترسید و تاثیر نمی‌گرفت اینها به خاطر این است که ایشان اشک چشم یتیم و آه مظلوم را درک کرده بودند.

*موانع دستیابی به حکومت مطلوب امیرالمؤمنین(ع) چه مسایل یا مواردی است؟

وقتی می گوییم حکومت، منظور یک فرد خاص نیست بلکه لایه های گوناگون در سطوح متفاوت را شامل می شود. به عنوان مثال کارمند اداره دولتی بخشی از حکومت است. نکته حائز اهمیت این است که در همه بخش ها باید ظرفیت های انسان ها مدنظر قرار گیرد. امام علی(ع) به مالک اشتر می فرمایند: «وقتی مسوولیتی را به فردی می سپاری باید ببینی که ظرفیتش را دارد یا نه.» همچنین بزرگی می گفت: «هر نعمتی که از خدا می خواهید قبل از آن ظرفیتش را بخواه.» اگر خدا به انسانی علم و قدرت دهد و ظرفیتش را ندهد، آن علم و قدرت مصیبت می شود. به نظرم یکی از مشکلات اصلی در ساختار حکومتی چشم بستن بر شایسته سالاری است. وقتی ملاک انتخاب روابط باشد در حقیقت شایسته سالاری خود به خود فراموش می شود. وقتی انسان ها در جایی می نشینند که ظرفیتش را ندارند، خودشان را گم می کنند و در نتیجه آسیب توجه نکردن به این مساله بیش و پیش از همه متوجه مردم است.

 

نظرات شما

×

Comments are closed.