جذابیت سرمایه‌گذاری در ایران

سروین آقاجانی

پژوهشگر ارشد موسسه اقتصاد ایرانیان

 با توجه به نام‌گذاری سال ۱۳۹۶ از سوی مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) به عنوان سال اقتصاد مقاومتی، تولید و اشتغال، موضوع جذب سرمایه‌گذاری خارجی را نمی‌توان در تحقق‌پذیری این امر کم ارزش دانست. ازاین‌رو دولت امیدوار است با افزایش سرمایه‌گذاری از طریق جذب سرمایه‌گذاری خارجی تمایل اقتصاد به کاهش رشد را مهار کند. این در حالی است که تاکنون میانگین سرمایه‌گذاری خارجی کم‌تر از یک درصد تولید ناخالص داخلی بوده است. اگر چه بعد از برجام شرکت‌ها و کشورهای خارجی متعددی برای ورود به ایران تمایل نشان داده‌اند که نتایج چشم‌گیری در برنداشته است. به نظر می‌رسد دولت برای تسهیل حرکت چرخ‌های اقتصاد، لازم است اقداماتی در جهت تسهیل ورود سرمایه‌گذاری خارجی انجام دهد.

از یک‌سو اعمال تحریم‌ها طی سالیان متمادی که به موجب آن درهای اقتصادی کشور بر سرمایه‌گذاران خارجی بسته شد و از سویی دیگر غنی بودن منابع طبیعی موجب شده است تا ایران به‌عنوان فضایی مناسب، یکی از جذاب‌ترین کشورها برای سرمایه‌گذاری در منطقه شناخته شود. در این راستا مناطق ویژه اقتصادی و مناطق آزاد تجاری ازجمله مواردی هستند که به موجب امتیازاتی همچون معافیت‌های گمرکی و مالیات‌های بسیار پایین (نزدیک به صفر) جذب سرمایه‌ خارجی در آن‌ها موردتوجه قرارگرفته است که ایران از چنین فرصت‌هایی برای سرمایه‌گذاری برخوردار است؛ چنان‌که دارای هفت منطقه آزاد بهره‌برداری شده، هفت منطقه آزاد جدید در حال تصویب و بیست و سه منطقه ویژه اقتصادی می‌باشد.

مهم‌ترین و اثربخش‌ترین موضوع در جذب کردن سرمایه به ایران، معرفی فرصت‌ها و پتانسیل‌های کشور است. از جمله صنایعی که قابلیت معرفی و تأمل بیشتری دارند؛ صنعت خودروسازی، انرژی‌های تجدید پذیر، پتروشیمی، داروسازی، معدن، کشاورزی و … هستند که باید به سرمایه‌گذاران خارجی به خوبی شناسانده شوند.

جذابیت سرمایه­گذاری در چند حوزه اقتصاد:

کشاورزی

شعار خودکفائی در تولید گندم، این محصول را به یک‌قطب جذاب سرمایه‌گذاری تبدیل کرده است؛ محصولاتی مثل گندم و جو به دلیل خرید تضمینی از طریق دولت و اخیراً ورود این محصولات به بازار سرمایه تمام آن چیزی است که ­سرمایه­گذار بخش کشاورزی دنبال آن است.

انرژی‌های نو

ایران به عنوان هفتمین کشور تولیدکننده کربن دی‌اکسید در جهان شناخته شده، بنابراین طبق قوانین زیست‌محیطی احداث واحدهای جدید که بر اساس سوخت‌های فسیلی می‌باشند منع شده است؛ لذا ایران برای تأمین برق موردنیاز خود به انرژی‌های نو رو آورده است. خرید تضمینی دولت و به‌صرفه بودن آن برای بخش خصوصی، بالا بودن سرانه مصرف برق ایران نیز از سایر دلایل جذاب بودن این حوزه هستند.

بر اساس کنوانسیون سازمان ملل در خصوص تغییرات آب و هوایی، ایران متعهد شده است که میزان انتشار دی‌اکسید کربن خود را تا سال ۲۰۳۰ به میزان ۴ درصد کاهش داده و اعلام کرده که برای این هدف ۵/۱۷ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری و در خصوص کل برنامه‌های کاهش انتشار بالغ‌بر ۵/۵۲ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نیاز دارد.

بازارهایی خوب برای صادرات برق مثل عراق، قطر، بحرین و کویت نگرانی سرمایه‌گذار خارجی برای فروش برق را برطرف می‌سازد.

خودروسازی

اگرچه دو شرکت بزرگ و قدیمی خودروسازی در ایران وجود دارند اما کیفیت آن‌ها جوابگوی ایرانی قرن ۲۱ نیست؛ هرچند بازار خودرو در ایران با سیل خودروهای وارداتی نیز همراه است اما این خودروها آن‌قدر گران هستند که استفاده آن‌ها برای اکثر ایرانی‌ها امکان‌پذیر نیست. لذا با ورود یک خودروی باکیفیت و قیمت مناسب به بازار قسمت عمده‌ای از تقاضا را می­بلعد.

به دلیل بالا بودن قیمت خودرو در ایران نسبت به کشورهای همسایه مثل عراق و استقبال دولت از طرح مونتاژ خودرو یا تولید خودرو تحت لیسانس شرکت اصلی یا تولید خودرو با سرمایه خارجی و نیروی کار ایرانی، شرکت‌هایی را به میز مذاکره می‌کشاند.

گردشگری و توریسم

  • رتبه ۱۰ جاذبه‌های باستانی و تاریخی جهان
  • رتبه ۵ جاذبه‌های طبیعی جهان
  • ۳۲۰۰۰ بنا ثبت ملی شده
  • ۱۹ اثر معماری ثبت‌شده در یونسکو
  • موقعیت استراتژیک ایران و ارتباط گسترده مستقیم و غیرمستقیم با کشورها
  • معافیت مالیاتی سرمایه‌گذاری در بخش توریسم
  • ایران به‌عنوان کریدور شمال به جنوب، شاهراه تأمین کالا برای آسیای جنوب شرقی، آفریقا و آمریکای جنوبی برای کشورهای مشترک‌المنافع

طبق برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته، ایران در چشم‌انداز سال ۱۴۰۴ به‌عنوان قطب گردشگری حلال در جهان، لازم است سالانه ۲۰ میلیون گردشگر خارجی را جذب و از محل ورود گردشگران خارجی درآمد چشمگیری کسب نماید.

در این چشم‌انداز پیش‌بینی این است که بین ۱۰ تا ۱۲ میلیون نفر گردشگر شیعه کشورهای اسلامی به ایران سفر کنند و بقیه گردشگران متعلق به علاقه‌مندان کشورهای چین، روسیه، آسیای جنوب شرقی و کشورهای اروپایی خواهند بود.

نفت:
ازنظر برخی پژوهشگران حوزه اقتصاد انرژی، نفت حتی از پول کشور نیز قابلیت نقد شوندگی بالاتری برخوردار است؛ به طوری که سایر کشورها بخصوص کشورهای اروپایی نفت بسیار راحت‌تر از ریال به ارز بین‌المللی تبدیل می‌شود. ایران یک کشور صادرکننده نفت است و سرمایه‌گذار می‌تواند نفت (یا محصولات زیرمجموعه آن) را به‌عنوان سهم خود بگیرد یا مستقیم آن را بفروشد. در حالت کلی، نگاه جهان به ایران، یک کشور نفتی است و ایران را به‌عنوان یک کشور صادرکننده نفت که دارای سهم بخصوصی در اوپک است، می‌شناسند. همین موضوع موجب گشته که بیشتر سرمایه‌گذاری‌های انجام شده در ایران، در حوزه نفت باشد

حوزه‌های فناوری اطلاعات، نفت، پتروشیمی، دارو، بانکداری، بیمه و خدمات و حمل‌ونقل، می‌تواند به‌عنوان مقاصد سرمایه‌گذاری در آینده اقتصاد ایران به حساب آید. ازاین‌رو استانداری سمنان با همکاری فدراسیون جهانی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی (فموزا) از یک‌صد شرکت بزرگ که به دنبال سرمایه‌گذاری و کشف بازارهای جدید، همچون ایران هستند دعوت کرده است تا در میزهای تجاری روبروی سیصد سرمایه پذیر داخلی از سراسر ایران قرار گیرند. این نشست با هدف معرفی فرصت‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری ایران به سرمایه‌گذاران خارجی برگزار خواهد شد که برآورد اولیه، امضای ۳۵ میلیارد دلار تفاهم‌نامه در قالب‌های (Project Finance, FDI & JV) می‌باشد که همین برآورد اولیه میزان ورود سرمایه‌گذاری به داخل کشور را حداقل ده برابر می‌کند؛ اگر شما نیز به دنبال گرفتن سهمی از این نشست ملی هستید برای رزرو می‌توانید با دبیرخانه نشست «معرفی فرصت‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری ایران (IEIO 2017)» با شماره ۰۲۱۸۸۶۱۱۸۱۹ (داخلی ۱۳۹) تماس حاصل بفرمائید.

نظرات شما