تحریف عملی “نوروز” در پاساژهای پر از کالاهای ترک!

جواد رنجبر-نوروز جشنی اسطوره ای است. از جهان بینی ایرانی می آید. شاید عمیق ترین معنای زندگی در یک جشن را بتوان در نوروز یافت؛ در همه جهان. فراتر از جشن های مذهبی و سیاسی و قومی است.
نوروز را ایرانیان خود زنده نگه داشته اند. پس از حمله عرب ها تاکنون همواره نوروز تهدید می شده است. فراز و فرود این زنده نگه داشتن خود داستانی است بلند و شیرین و پر معنا، که چگونه ملتی در بی قدرتی تمام در برابر قدرت های مخالف نوروز ایستاد و آن را پاسداشت و مخالفان را به پای سفره هفت سین نشاند. درس بزرگی است از به زانو درآوردن قدرت در برابر بی قدرتی. یک مطالعه موردی در علم سیاست. امیدوارم روزی ایرانی دانشمندی دست به نوشتن کتاب “نوروز و قدرت” ببرد.
اما نوروز، این جشن بزرگ که جهان و انسان را در چهارچوب اندیشه ایرانی تبیین می کند، از تحریف در امان نبوده است. منظور از تحریف به طور دقیق تحریف است و تحول به معنای دگرگونی های عصری در نظر نیست.
تحریف نوروز دو گونه بوده است. گونه اول نظری و گونه دوم عملی.
در گونه اول نوروز را به اندیشه های دیگر آلوده اند. خواسته اند آن را از محتوا خالی کنند. این هم می تواند دستور کاری برای پژوهش های نوروزی باشد. اما گونه دوم تحریف در عمل است.
تحریف عملی واژگونه آن ایستادگی جانانه و خردمندانه در برابر نابودی نوروز است. برخی ایرانیان خود به دست خود نوروز را از درون تهی می کنند. مصداق هایش فراوان است. فراموشی سفره هفت سین، فراموشی آیین های نوروزی که همه ایرانی است، جایگزینی سفرهای خارجی یا داخلی به جای آیین های نوروزی و …این انتقاد تند است اما واقعی است و همه گیر.
همه ما نوروز را زمانی برای سفرهای طولانی می دانیم. سفرهای خارجی یا داخلی؛ که هر دو در چهارچوب های غیر فرهنگی و سرمایه سالارانه اجرا می شود. داراها به اروپا، شرق آسیا، روسیه یا دوبی می روند. متوسط ها به کیش و شمال و جاهای دیگر؛ با هتل و رستوران. ندارها باز به شمال و شهرهای دیگر؛ بدون هتل و رستوران. حال در این میان رسم خریدهای جنون آمیز از پاساژهای نوکیسگی هم افزوده شده است. نوروز چه ارتباطی با خرید کردن در ساحل دریای خزر یا خلیج فارس دارد؟ مناطق آزاد نه تنها اقتصاد کشور را نابود می کنند بلکه با ترویج مصرف گرایی کالاهای خارجی به نابودی فرهنگ ایرانی هم می انجامند! نمی دانم در سالیان آینده نوروز پژوهان درباره رسم و رسوم نوروزی ایرانیان چه خواهند گفت؟ امیدوارم نگویند نوروز جشنی است که ایرانیان به سرعت خود را به مراکز خرید شمال و جنوب کشور می رسانند و کالاهای کشور دوست و برادر! ترکیه را می خرند و به خانه می آورند!

نظرات شما