بقای نظام در گرو حفظ سفره های آب زیرزمینی

وزیر کشاورزی اذعان کرد:

گروه تولید-وزیر جهاد کشاورزی با تاکید بر مدیریت بهینه آب از سوی مردم و نقش نظارتی دولت، گفت: در هر استان کارگروه هایی به ریاست استاندار تشکیل شده تا در مورد مدیریت منابع آب تصمیم گیری و نتایج به وزارتخانه اعلام شود.

به گزارش جهان اقتصاد، محمود حجتی در جلسه کارگروه آب کشاورزی اظهار کرد: اساس کار در مورد مدیریت منابع آب تصمیم گیری در هر استان است و استاندار در این زمینه مسئول رسیدگی و ترویج فرهنگ استفاده بهینه از منابع موجود است.

وی با تاکید بر اینکه مصلحت نظام در پایداری تولیدات کشاورزی است، ادامه داد: قوام و بقای نظام به حفظ آب و سفره های زیرزمینی است.

حجتی با اشاره به اهمیت حفظ ذخایر آبی خاطرنشان کرد: برگزاری جلسات و کارگروه ها نه در هر استان بلکه باید در دشت ها برگزار شود چرا که هر دشت اقتضا و شرایط ویژه خود را دارد.

وزیر جهاد کشاورزی با بیان اینکه باید به سمت تعادل بخشی پیش رفته و در بهره برداری از منابع آبی، اعتدال و انصاف را رعایت کنیم، تصریح کرد: بهره برداری از منابع آبی هر استان در دشت و قنات ها، نیازمند مساعدت بهره برداران است.

حجتی اولویت کاری خود را بهره برداری از میزان آب موجود دانست و با اشاره به خشکسالی‌های اخیر در کشورمان، گفت: برخی از مناطق کشور در حال حاضر به روش میکرو آبیاری کرده و محصولات خود را پرورش می دهند.

وی ادامه داد: برای نمونه کشاورزی که برای هر کیلو هندوانه ۴۰۰ لیتر آب مصرف می کرد، امروز با ۳۰ لیتر آب همان هندوانه را پرورش می دهد و این هنر بهره وری از آب است.

وزیر جهاد کشاورزی با تاکید بر توجه ویژه به حوزه آبخیزداری در سال ۱۳۹۷ اضافه کرد: تحقق این مهم نیازمند کمک های مردمی و اعتبارات استانی است.

حجتی با اشاره به اینکه سیلاب، فرسایش خاک، گرمای زمین، از دست رفتن پوشش گیاهی و سایر بلایای طبیعی و جوی کشورمان را در محدودیت و تنگنا قرار داده است، تصریح کرد: این هنر ما است که با اعتبارات موجود که امسال رو به رشد است، حوزه آبخیزداری را مدیریت کنیم.

وی در ادامه سخنان خود به موضوع پرواری کردن دام ها و نقش دولت در حمایت از این بخش اشاره کرد و افزود: دولت با ارائه تسهیلات از ردیف های مختلف از دامداران حمایت می کند.

وی گفت: در حوزه قنوات از روزی که چاه های غیرمجاز حفر شدند، دچار مشکل شدیم.

حجتی مشارکت مردم، اعتبارات ملی و اعتبارات استانی را سه عامل مهم در زنده نگهداشتن قنوات کشور برشمرد.

وی با بیان اینکه از دولت عملیات اجرایی نخواهید که به ضرر کشور است، گفت: اجرای عملیات باید توسط مردم و تولیدکنندگان باشد و دولت نقش حمایتی ایفا کند.

**کشت برخی از محصولات کشاورزی ممنوع می شود

از سوی دیگر با تشدید بحران آب در کشور احتمال ممنوعیت کشت برخی از محصولات کشاورزی قوت یافته تا جایی که بر اساس گفته های وزیر نیرو با توجه به کاهش بارندگی ها و اولویت تامین آب شرب، قطعا محدودیت برای بخش‌های مختلف کشاورزی ایجاد می شود، اما این مسئله به معنای نادیده گرفتن حقوق کشاورزان نیست.

با توجه به اینکه بخش کشاورزی بیش از نود درصد منابع آبی کشور را مصرف می‌کند، دولت تصمیم دارد با ساماندهی این بخش وضعیت منابع آبی را سامان بخشد. البته تا کنون نیز طرح های متعددی برای سر و سامان دادن به این حوزه ابلاغ و عملیاتی شده اما اقدامات جدی در این زمینه صورت نگرفته است.

این در حالی است که با شکل گیری گارگروه سازگاری با کم آبی و حضور وزارت جهاد کشاورزی بر سر میز بحران آب، به نظر می رسد که این بار حل بحران به طور جدی تری مورد بحث قرار گرفته است چراکه مساله حل تنش آبی در ایران تنها به دست یکی از وزارتخانه ها امکان پذیر نیست.

در همین راستا با تشدید بحران آب لازم است تصمیمات جدی در حوزه مصرف آب محصولات کشاورزی اتخاذ شود که یکی از این تصمیمات طبق اعلام رضا اردکانیان، وزیر نیرو احتمال ممنوعیت کشت برخی از محصولات کشاورزی است.

وی معتقد است زمانی که آب وجود ندارد طبیعتا خود کشاورزان نیز متوجه می شوند، البته در دوره های گذشته نیز ترسالی و خشکسالی وجود داشت، بحث کنونی این است که در زمان خشکسالی اگر دولت دخالت نکرده و خشکی به نسبت متعارفی تقسیم نشود، عدم تعادل را باید با منابع مالی جبران کند.

اردکانیان با تاکید بر اینکه در زمان ترسالی نیز ممکن است کشت محصولی ممنوع باشد به طور مثال دولت تصمیم گرفت کشت برنج در غیر از استان های شمالی ممنوع شود، خاطرنشان کرد: این مسئله سیاستی است که یک وزارتخانه براساس شرایط اقلیمی و علمی اتخاذ کرده، کشت برنج در مناطق کم آب یا بی آب از ابتدا موضوعیتی نداشته است.

علاوه بر این طبق اعلام مسوولان وزارت جهاد کشاورزی در خصوص میزان آب بر بودن محصولات کشاورزی، انواع سبزی و صیفی‌جات جزو گیاهان و محصولات کشاورزی پرمصرف و محصولاتی مانند جو و گندم جزو محصولات کم مصرف از نظر آبی هستند که به همه آنها نیاز داریم اما سیاست‌گذاری‌ها در راستای انتقال گیاهان پرمصرف به فضاها و محیط‌های بسته و کنترل شده مانند گلخانه‌ها است.

همچنین  نیشکر، سبزی و محصولات صیفی و جالیزی جزو پرمصرف‌ترین‌ها از نظر آبی هستند و در این میان برخی ارقام کلزا، جو و غیره کم‌مصرف هستند و برخی دیگر از ارقام کلزا به همراه گندم مصرف متوسطی دارد که در حال حاضر برنامه ریزی صورت گرفته مبنی بر کنترل مصرف گیاهان و محصولات کشاورزی پرمصرف از نظر آبی به دو روش است که می‌توان به انتقال آنها به محیط‌های کنترل شده گلخانه‌ای یا استفاده از روش‌های آبیاری نوین مانند میکرو است.

بحران کم آبی یکی از اصلی ترین چالش های پیش روی کشور است که باید با مدیریت دقیق و برنامه ریزی جامع از تشدید این بحران و پیامدهایش جلوگیری شود که برای این مساله به نظر می‌رسد اصلی ترین راهکاراصلاح الگوی مصرف در همه بخش های کشاورزی، صنعت و شرب است اما با توجه به ازدیاد مصرف در حوزه کشاورزی لازم است که دولت نگاه سختگیرانه‌تری به این حوزه داشته باشد.

نظرات شما