اهمیت بورس کالا در اقتصاد ایران

امیر علی رمدانی، دکتری صنایع و تحلیلگر اقتصاد

در طول یک دهه فعالیت بورس کالای ایران، این بورس به جایگاه مهمی در اقتصاد کشور دست یافته و تا کنون نقش موثری در اقتصاد داشته و اقدامات مثبتی در زمینه کشف واقعی قیمت ها و شفافیت در آمارها انجام داده است. در طی چند ماه گذشته نوسانات قیمت ارز سبب شد شاهد تغییراتی متعددی در قیمت کالاهای داخلی باشیم. به گفته کارشناسان اقتصادی، در این بین برخی از افراد با سوء استفاده از فضای ایجاد شده اقدام به ایجاد بسترهایی در جهت افزایش قیمت مواد اولیه و سبب اخلال هایی در فعالیت های بورس کالا شدند. اما با همت مسئولان، بورس کالا تلاش کرد با ایجاد فضایی مثبت در جهت انجام معاملات به صورت شفاف، زمینه توزیع و تخصیص بهینه مواد اولیه تولید را نیز فراهم نماید. بورس کالا در تنظیم بازارهای گوناگون بسیار تاثیرگذار است و شفافیت خوبی را در خصوص معاملات عرضه می دارد. طبق نظر کارشناسان اقتصادی به هر میزان شفافیت و سلامت اقتصادی افزایش یابد، آرامش و ثبات اقتصادی نیز ایجاد و زمینه جذب سرمایه گذاری داخلی و خارجی افزایش خواهد یافت. «بورس» به صورت عمومی و «بورس کالا» به صورت خاص، از ارکان اساسی در شفاف سازی اقتصادی هستند. طبق نظر کارشناسان اقتصادی، عدم وجود بازاری سازمان یافته به منظور تقابل آزاد عرضه و تقاضای کالا، سبب شد بورس فلزات در سال ۱۳۸۲ و بورس کشاورزی در سال۱۳۸۳ تاسیس شود.  این بورس با اهدافی همچون جلوگیری از نوسانات کاذب قیمت محصولات ناشی از ارتباط نامناسب میان عرضه و تقاضا، مدیریت ریسک و کنترل نوسانات آتی قیمت، اجرای یک نظام قیمت گذاری شفاف بر پایه تعادل میان عرضه و تقاضا و نیاز بازار، ایجاد یک سیستم اجرایی و ناظر بر حسن انجام تعهدات طرفین معامله، پیاده سازی یک سیستم جمع آوری و پردازش و تحلیل اطلاعات و آمار تولید، واردات، صادرات و مصرف در جهت اطلاع رسانی به بازار و تصمیم گیری مطلوب، هماهنگی میان بخش های تولیدی و بازرگانی در زمینه واردات، صادرات و بازار مصرف شکل گرفت و همچنین با تجمیع بورس‌ های فوق الذکر در راستای ورود کالاهای گروه محصولات فرآورده های نفتی و پتروشیمی، در سال۱۳۸۶ شرکت بورس کالای ایران فعالیت خود را آغاز کرد. در این بازار عده کثیری از عرضه‌کنندگان، محصولات و کالاهای خود را به خریداران عرضه می کنند. هرچند از نظر تئوری، طبقه ‌بندی ‌های متعددی برای بورس کالا وجود دارد لکن با گسترش و توسعه بازارها، عملا چندین نوع، از نظام های اقتصادی بورس کالا، در قالب یک تشکل متمرکز قرار گرفته است. به طور معمول بورس ‌های کالایی را در راستای بورس‌های اوراق بهادار تعریف می‌کنند. بنابراین می توان اذعان کرد بورس کالا بازاری است سازمان‌یافته که در آن به طور منظم کالاهای معینی از جمله مواد خام و فرآوری ‌نشده همانند فلزات و مواد معدنی (کانی‌ها)، انرژی، محصولات کشاورزی، گندم، پنبه و … با چارچوب خاصی مورد معامله و داد و ستد قرار می‌گیرد.

در طی فعالیت بورس کالا از ابتدای تاسیس تا به امروز، تعداد عرضه کنندگان و تقاضا کنندگان و تنوع محصولات و در نهایت ارزش معاملات افزایش خوبی داشته است. طبق آمار منتشر شده، بورس کالا پس از گذشت حدود یک دهه فعالیت یکی از بهترین عملکردهای خود را در سال ۱۳۹۶ از خود به جای گذاشت. امید است با حمایت بیشتر مسئولان و همه صنعتگران و تامین کنندگان از بورس کالای ایران در راستای ایجاد بستری شفاف و مناسب به منظور داد و ستد و عرضه و تقاضای محصولات و مواد اولیه، بیش از گذشته شاهد رونق این بورس باشیم.

 

مرتضی ابراهیمی

ایمیل: news.morteza@gmail.com وبلاگ: http://economy-communications.blog.ir

نظرات شما